UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

herbarz

Chronologizacja

1534, Bańk

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. herbarz
herbarze
D. herbarza
herbarzów
herbarzy
C. herbarzowi
herbarzom
B. herbarz
herbarze
N. herbarzem
herbarzami
Ms. herbarzu
herbarzach
W. herbarzu
herbarze

1. rodowy

Definicja

książka opisująca herby szlacheckie oraz pochodzenie i historię szlacheckich rodów

Noty o użyciu

Używane w tytułach książek, np. Herbarz polski, Herbarz szlachty kaszubskiej.

Pochodzenie

Zob. herb

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Środki masowego przekazu wydawnictwa

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  książka

Połączenia

  • popularny, znany herbarz; herbarz rodowy; polskie herbarze
  • autor herbarza

Cytaty

- Już w wieku XIV mój przodek był podkomorzym w jednym z wielkopolskich powiatów - opowiada podczas jednego ze spotkań Związku Szlachty Polskiej starszy pan. Na potwierdzenie swoich słów wyciąga herbarz, dawne zdjęcia, zapisy dóbr ziemskich, papiery własności.

źródło: NKJP: Małgorzata Szymańska: Mają swoje Soplicowo, Dziennik Bałtycki, 2001-01-27

[...] Żukowie pieczętują się herbem Ślepowron i wymieniani są w herbarzu rodzin tatarskich Dziadulewicza.

źródło: NKJP: Jerzy Janicki: Krakidały, 2004

Herbarze podają, że rodzina ta przybyła do Boroszewa w XV w. ze Szwabii i od Boroszewa przyjęła nazwisko Boroszewski.

źródło: NKJP: Edward Breza: Boroszewo, gmina Tczew, Dziennik Tczewski, 1999-05-07

On się zaczytuje w herbarzach i śledzi koligacje rodzinne, jakby to miało jakiekolwiek znaczenie.

źródło: NKJP: Ryszard Sługocki: Na przekór i na bakier, 2008

2. zielnik

Definicja

dawna książka opisująca różne zioła

Pochodzenie

łac. herbārium

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Środki masowego przekazu wydawnictwa

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka literatura

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin ogrodnictwo i dbałość o rośliny

Relacje znaczeniowe

synonimy:  herbarium, zielnik
hiperonimy:  książka

Połączenia

  • stare herbarze

Cytaty

Stare herbarze odwołują się do dziurawca traktowanego jako panaceum, co też i zaświadcza francuska nazwa toutsain – „wszystkoleczący”.

źródło: NKJP: Jolanta Lenartowicz: Zioła. Natura ukoi nerwy Bukiet spokoju podpórki dla pamięci, Polska Głos Wielkopolski, 2005-05-12

Herbarz zawiera liczne drzeworyty z wizerunkami ziół.

źródło: NKJP: Autograf Marszałka, Dziennik Polski, 2003-09-25

Poczynając od I połowy XVI w., publikowane były liczne herbarze (zielniki) dające informacje o leczniczych właściwościach roślin, oparte jeszcze po części na starożytnych dziełach Galena czy Dioskurydesa.

źródło: NKJP: Internet

Data ostatniej modyfikacji: 29.02.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json