UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

kajdany

Chronologizacja

1600, SPXVI

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: p3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kajdany
D. kajdan
kajdanów
C. kajdanom
B. kajdany
N. kajdanami
Ms. kajdanach
W. kajdany

Pochodzenie

ukr. kajdány

1. obręcze

Definicja

żelazne obręcze połączone łańcuchem, zakładane na nogi lub ręce więźniów, by uniemożliwić im ucieczkę

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa więzienie i kara

Relacje znaczeniowe

synonimy:  okowy

Połączenia

  • ciężkie kajdany
  • szczęk kajdan
  • skuty kajdanami
  • kajdany dzwonią
  • zakuć kogoś w kajdany

Cytaty

Do ich uszu docierało parskanie koni, odgarnianie śniegu, czasami szczękanie kajdan więźnia aresztu śledczego i przekleństwo klawisza.

źródło: NKJP: Marek Krajewski: Koniec świata w Breslau, 2003

Spytałem majora amerykańskiego, który mnie eskortował, po co jadę i dlaczego ręce skuto mi kajdanami.

źródło: NKJP: Kazimierz Moczarski: Rozmowy z katem, 1977

Napuszczeni przez Thompsona, który nie mógł zapomnieć postępku Osceoli, łapacze niewolników pochwycili jego żonę i zakuli ją w kajdany, ciesząc się na wysoką nagrodę, która ich czeka za dostarczenie plantatorowi młodej i zdrowej dziewczyny.

źródło: NKJP: Zbigniew Teplicki: Wielcy Indianie Ameryki Północnej, 1994

Już na lotnisku nowojorskim został odprowadzony do osobnego pokoju, skuty kajdanami, bez jedzenia, picia i możliwości skorzystania z toalety.

źródło: NKJP: Ewa Winnicka: Plturyści, Polityka, nr 2361, 2002-08-03

2. ograniczenia

Definicja

to, co ogranicza jakąś osobę lub rzecz w pewien sposób, charakterystyczny dla rzeczy lub zjawiska wskazanego za pomocą sąsiadującego rzeczownika lub przymiotnika

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  dyby, okowy

Połączenia

  • złote kajdany

Cytaty

Nie bardzo podobał mi się styl rozmowy, dobór patologicznych gości do pięknego tematu o kajdanach miłości i zajadłość pań z widowni.

źródło: NKJP: Agnieszka Niezgoda: Obnażanie na ekranie, Polityka, nr 2280, 2001-01-13

Niech on widzi, że nie dasz się zakuć w te domowe kajdany.

źródło: NKJP: Radosław Figura: Magda M Odcinek 51, 2007

Zarobki niskie, a czasy dzisiejsze nie pozwalają im wyrwać się z tych kajdan i poszukać lżejszego lub po prostu zdrowszego chleba.

źródło: NKJP: Andrzej Bobkowski: Szkice piórkiem (Francja 1940-1944), 1957

Składnia

bez ograniczeń + kajdany +
CZEGO
bez ograniczeń + kajdany +
JAKIE
Data ostatniej modyfikacji: 17.02.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json