UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

rozsiekać

rzadziej rozsiec

Chronologizacja

1 połowa XVI w., SPXVI

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozsiekam
 rozsiekamy
2 os. rozsiekasz
 rozsiekacie
3 os. rozsieka
 rozsiekają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozsiekałem
+(e)m rozsiekał
 rozsiekałam
+(e)m rozsiekała
 rozsiekałom
+(e)m rozsiekało
 rozsiekaliśmy
+(e)śmy rozsiekali
 rozsiekałyśmy
+(e)śmy rozsiekały
2 os. rozsiekałeś
+(e)ś rozsiekał
 rozsiekałaś
+(e)ś rozsiekała
 rozsiekałoś
+(e)ś rozsiekało
 rozsiekaliście
+(e)ście rozsiekali
 rozsiekałyście
+(e)ście rozsiekały
3 os. rozsiekał
 rozsiekała
 rozsiekało
 rozsiekali
 rozsiekały

bezosobnik: rozsiekano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozsiekajmy
2 os. rozsiekaj
 rozsiekajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozsiekałbym
bym rozsiekał
 rozsiekałabym
bym rozsiekała
 rozsiekałobym
bym rozsiekało
 rozsiekalibyśmy
byśmy rozsiekali
 rozsiekałybyśmy
byśmy rozsiekały
2 os. rozsiekałbyś
byś rozsiekał
 rozsiekałabyś
byś rozsiekała
 rozsiekałobyś
byś rozsiekało
 rozsiekalibyście
byście rozsiekali
 rozsiekałybyście
byście rozsiekały
3 os. rozsiekałby
by rozsiekał
 rozsiekałaby
by rozsiekała
 rozsiekałoby
by rozsiekało
 rozsiekaliby
by rozsiekali
 rozsiekałyby
by rozsiekały

bezosobnik: rozsiekano by

bezokolicznik: rozsiekać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: rozsiekawszy

gerundium: rozsiekanie

imiesłów przymiotnikowy bierny: rozsiekany

odpowiednik aspektowy: rozsiekiwać

Pochodzenie

psł. *orzsěkati

Zob. siec.

1. wroga

Definicja

zadać śmiertelne rany wielokrotnie uderzając bronią białą lub strzelając z broni palnej

Warianty

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna czynności, przedmioty, miejsca związane z wojskiem i wojną

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Bieg życia śmierć

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zasiec, zasiekać
hiperonimy:  zabić

Cytaty

Służba Branickiego, myśląc, że ich pan otrzymał ranę śmiertelną, chciała rozsiekać Włocha szablami, na co Polak, choć warchoł, wychrypiał: – Poniechaj tego kawalera, hołoto!

źródło: NKJP: Marek Lubaś-Harny: Pojedynków czar, Gazeta Krakowska, 2006-11-10

Gdy nas kozacy zobaczą, to rozsiekają szablami i rozniosą na pikach.

źródło: NKJP: Internet

Drudzy subordynowani szablami na ziemi leżącego bili, rąbali i rozsiekać chcieli, tylko Jegomość Pan Józef Stojowski, rzuciwszy się na niego, rozsiekać go nie pozwolił.

źródło: NKJP: Andrzej Ćmiech: Ostatni zajazd na Beskidzie, Gazeta Krakowska, 2007-08-03

Cóż, że sierżant Brzozowski, rozsiekany na śmierć, zginął.

źródło: NKJP: Arkady Fiedler: Dywizjon 303, 1942

Zobaczyć na ekranie skarlałego głupca, rozsiekanego serią z karabinu żydowskiego mściciela, zamiast potwora w ludzkiej skórze, to duża rzecz.

źródło: NKJP: Janusz Wróblewski: Zabawa w wojnę, Polityka, 2009-09-12

Składnia

bez ograniczeń + rozsiekać +
KOGO + (CZYM)

2. mięso

Definicja

ostrym narzędziem pociąć na wiele małych kawałków

Warianty

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie czynności związane z przyrządzaniem jedzenia

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  pociąć

Cytaty

Myślę, że dobrze będzie najpierw rozsiekać masło w kawałkach z mąką, a piwko wlać na końcu.

źródło: Internet: adamczewski.blog.polityka.pl

Zniecierpliwiony król sam powalił biskupa, zadając mu cios w głowę, a następnie rozsiekał ciało.

źródło: NKJP: Święto ze świętym, Tygodnik Siedlecki, 2008-05-13

Koncept godny tytułu Honorowego Japończyka Bałtyku: rozsiekana na pulpę surowa ryba w klasycznie tatarowym towarzystwie żółtka, drobniutko poszatkowanej cebuli, takiegoż marynowanego grzybka i tradycyjnie zbędnego konserwowego ogórka.

źródło: NKJP: Piotr Bikont: Jadłem w..., Gazeta Wyborcza, 1994-08-19

Składnia

bez ograniczeń + rozsiekać +
CO
Data ostatniej modyfikacji: 25.02.2015
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN