UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

usiec

Chronologizacja

2 połowa XIV w., SStp

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. usiekę
usieczemy
2 os. usieczesz
usieczecie
3 os. usiecze
usieką

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. usiekłem
+(e)m usiekł
usiekłam
+(e)m usiekła
usiekłom
+(e)m usiekło
usiekliśmy
+(e)śmy usiekli
usiekłyśmy
+(e)śmy usiekły
2 os. usiekłeś
+(e)ś usiekł
usiekłaś
+(e)ś usiekła
usiekłoś
+(e)ś usiekło
usiekliście
+(e)ście usiekli
usiekłyście
+(e)ście usiekły
3 os. usiekł
usiekła
usiekło
usiekli
usiekły

bezosobnik: usieczono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. usieczmy
2 os. usiecz
usieczcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. usiekłbym
bym usiekł
usiekłabym
bym usiekła
usiekłobym
bym usiekło
usieklibyśmy
byśmy usiekli
usiekłybyśmy
byśmy usiekły
2 os. usiekłbyś
byś usiekł
usiekłabyś
byś usiekła
usiekłobyś
byś usiekło
usieklibyście
byście usiekli
usiekłybyście
byście usiekły
3 os. usiekłby
by usiekł
usiekłaby
by usiekła
usiekłoby
by usiekło
usiekliby
by usiekli
usiekłyby
by usiekły

bezosobnik: usieczono by

bezokolicznik: usiec

imiesłów przysłówkowy uprzedni: usiekłszy

gerundium: usieczenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. usieczenie
usieczenia
D. usieczenia
usieczeń
C. usieczeniu
usieczeniom
B. usieczenie
usieczenia
N. usieczeniem
usieczeniami
Ms. usieczeniu
usieczeniach
W. usieczenie
usieczenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: usieczony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. usieczony
usieczony
usieczony
usieczone
usieczona
D. usieczonego
usieczonego
usieczonego
usieczonego
usieczonej
C. usieczonemu
usieczonemu
usieczonemu
usieczonemu
usieczonej
B. usieczonego
usieczonego
usieczony
usieczone
usieczoną
N. usieczonym
usieczonym
usieczonym
usieczonym
usieczoną
Ms. usieczonym
usieczonym
usieczonym
usieczonym
usieczonej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. usieczeni
usieczeni
usieczone
usieczone
D. usieczonych
usieczonych
usieczonych
usieczonych
C. usieczonym
usieczonym
usieczonym
usieczonym
B. usieczonych
usieczonych
usieczonych
usieczone
N. usieczonymi
usieczonymi
usieczonymi
usieczonymi
Ms. usieczonych
usieczonych
usieczonych
usieczonych

Pochodzenie

Zob. siec

1. wroga

Definicja

daw. 
zabić bronią sieczną

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna czynności, przedmioty, miejsca związane z wojskiem i wojną

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Bieg życia śmierć

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  rozsiec, rozsiekać, zabić

Cytaty

Jak nas odkryją - usieką szablami.

źródło: NKJP: Internet

Jest Ludwik Sprawiedliwy, który szabelką tak udatnie machać potrafi, że choć nikogo jeszcze nie usiekł, do pierwszych stołów bywa proszony.

źródło: NKJP: Polityka, 2004

Jego talent przyda się dopiero w Found, a na razie lepiej niech nie lezie nikomu w oczy, bo go jeszcze usieką.

źródło: NKJP: Iwona Surmik: Ostatni smok, 2005

Jak już gdzieś tu pisałem, chętnie usiekłbym kilku barbarzyńców.

źródło: NKJP: Internet

Składnia

bez ograniczeń + usiec +
KOGO + (CZYM)

2. trawy

Definicja

przest. 
kosząc, nagromadzić pewną ilość czegoś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin ogrodnictwo i dbałość o rośliny

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia rolnictwo

Relacje znaczeniowe

synonimy:  naciąć, nakosić, nażąć

Cytaty

Miał nawet pójść ojciec, ale w ostatniej chwili mu się odmieniło i idź ty, bo on by może pojechał koniczyny usiec.

źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski: Kamień na kamieniu, 2008

Wśród przysłów polskich czytamy z kolei, iż: „Na święty Bartłomiej czajka uciecze i już chłop zboża nie usiecze”.

źródło: NKJP: Ludwik Stomma: Zostawcie nam czajki, Polityka, 2006-08-19

Michał wziął kosę ze stodoły i poszedł koniom usiec trawy, gdyż dla nas, wychowanych na wsi, jest oczywiste, że musimy dać koniom jeść, czy nam się chce, czy nie chce.

źródło: NKJP: Wiesław Paweł Szymański: Niedźwiedź w katedrze, 1981

Składnia

bez ograniczeń + usiec +
CZEGO
Data ostatniej modyfikacji: 15.06.2015
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json