Chronologizacja
Pochodzenie
1. jabłko
Definicja
Warianty
- częściej przekroić
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA ➔ Praca ➔ rodzaje pracy
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA ➔ Jedzenie i jego przygotowanie ➔ czynności związane z jedzeniem
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | podzielić |
Połączenia
- przekrajać główkę, kromki, parówkę, pory
- przekrajać nożem
- przekrajać na dwoje, na cztery części, na połowę, na pół
- przekrajać wzdłuż
- przekrajać i oddzielić mięso
Cytaty
|
Weź rydzów starannie wybranych, nierobaczywych, odejm ogonki, jeżeli za duże, przekraj je na dwoje. źródło: NKJP: Andrzej Kozioł: Grzybobranie, Dziennik Polski - Pejzaż, 2002-08-03 |
|
|
Sałatę rozdzielić na listki, dokładnie wypłukać pod bieżącą wodą, osuszyć w czystej ściereczce. Pory przekrajać wzdłuż i bardzo dokładnie wypłukać pod bieżącą wodą, następnie pokrajać w półkrążki, źródło: NKJP: Sosy, 1972, prasa |
|
|
Była taka bieda, że po dwa dni my nawet nie jedli, jak nieraz ziemniak jeden był, to przekrajany na cztery części, na cztery osoby, u nas cztery osoby były. źródło: NKJP: Andrzej Miłosz, Piotr Weychert: Ja byłem dziecko niewinne, Gazeta Wyborcza, 1997-07-04 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
przekraję |
przekrajemy |
|||
| 2 os. |
przekrajesz |
przekrajecie |
|||
| 3 os. |
przekraje |
przekrają |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
przekrajałem +(e)m przekrajał |
przekrajałam +(e)m przekrajała |
przekrajałom +(e)m przekrajało |
przekrajaliśmy +(e)śmy przekrajali |
przekrajałyśmy +(e)śmy przekrajały |
| 2 os. |
przekrajałeś +(e)ś przekrajał |
przekrajałaś +(e)ś przekrajała |
przekrajałoś +(e)ś przekrajało |
przekrajaliście +(e)ście przekrajali |
przekrajałyście +(e)ście przekrajały |
| 3 os. |
przekrajał |
przekrajała |
przekrajało |
przekrajali |
przekrajały |
bezosobnik: przekrajano
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
przekrajmy |
|
| 2 os. |
przekraj |
przekrajcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
przekrajałbym bym przekrajał |
przekrajałabym bym przekrajała |
przekrajałobym bym przekrajało |
przekrajalibyśmy byśmy przekrajali |
przekrajałybyśmy byśmy przekrajały |
| 2 os. |
przekrajałbyś byś przekrajał |
przekrajałabyś byś przekrajała |
przekrajałobyś byś przekrajało |
przekrajalibyście byście przekrajali |
przekrajałybyście byście przekrajały |
| 3 os. |
przekrajałby by przekrajał |
przekrajałaby by przekrajała |
przekrajałoby by przekrajało |
przekrajaliby by przekrajali |
przekrajałyby by przekrajały |
bezosobnik: przekrajano by
bezokolicznik: przekrajać
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
przekrajawszy
gerundium: przekrajanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | przekrajanie |
przekrajania |
| D. | przekrajania |
przekrajań |
| C. | przekrajaniu |
przekrajaniom |
| B. | przekrajanie |
przekrajania |
| N. | przekrajaniem |
przekrajaniami |
| Ms. | przekrajaniu |
przekrajaniach |
| W. | przekrajanie |
przekrajania |
imiesłów przymiotnikowy bierny: przekrajany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | przekrajany |
przekrajany |
przekrajany |
przekrajane |
przekrajana |
| D. | przekrajanego |
przekrajanego |
przekrajanego |
przekrajanego |
przekrajanej |
| C. | przekrajanemu |
przekrajanemu |
przekrajanemu |
przekrajanemu |
przekrajanej |
| B. | przekrajanego |
przekrajanego |
przekrajany |
przekrajane |
przekrajaną |
| N. | przekrajanym |
przekrajanym |
przekrajanym |
przekrajanym |
przekrajaną |
| Ms. | przekrajanym |
przekrajanym |
przekrajanym |
przekrajanym |
przekrajanej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | przekrajani |
przekrajani |
przekrajane |
przekrajane |
| D. | przekrajanych |
przekrajanych |
przekrajanych |
przekrajanych |
| C. | przekrajanym |
przekrajanym |
przekrajanym |
przekrajanym |
| B. | przekrajanych |
przekrajanych |
przekrajanych |
przekrajane |
| N. | przekrajanymi |
przekrajanymi |
przekrajanymi |
przekrajanymi |
| Ms. | przekrajanych |
przekrajanych |
przekrajanych |
przekrajanych |
Inne uwagi
Spotykane użycia form aspektu niedokonanego: przekrajam, przekrajasz, przekraja, przekrajamy, przekrajacie, przekrajają, przekrajaj, przekrajajmy, przekrajajcie, które uważane są za niepoprawne
Składnia
|
+ | przekrajać | + |
CO +
(na CO) +
(CZYM)
|
2. niebo
Definicja
Warianty
- częściej przekroić
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA ➔ Praca ➔ rodzaje pracy
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA ➔ Jedzenie i jego przygotowanie ➔ czynności związane z jedzeniem
Cytaty
|
Osiedle, jak kawał rudego placka, przekrajane było przez środek poczwórnymi wstęgami szyn, między którymi stał bardzo długi budynek stacyjny, z pustymi po obu stronach peronami. źródło: NKJP: Leon Kruczkowski: Szkice z piekła uczciwych, 1963 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
przekraję |
przekrajemy |
|||
| 2 os. |
przekrajesz |
przekrajecie |
|||
| 3 os. |
przekraje |
przekrają |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
przekrajałem +(e)m przekrajał |
przekrajałam +(e)m przekrajała |
przekrajałom +(e)m przekrajało |
przekrajaliśmy +(e)śmy przekrajali |
przekrajałyśmy +(e)śmy przekrajały |
| 2 os. |
przekrajałeś +(e)ś przekrajał |
przekrajałaś +(e)ś przekrajała |
przekrajałoś +(e)ś przekrajało |
przekrajaliście +(e)ście przekrajali |
przekrajałyście +(e)ście przekrajały |
| 3 os. |
przekrajał |
przekrajała |
przekrajało |
przekrajali |
przekrajały |
bezosobnik: przekrajano
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
przekrajmy |
|
| 2 os. |
przekraj |
przekrajcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
przekrajałbym bym przekrajał |
przekrajałabym bym przekrajała |
przekrajałobym bym przekrajało |
przekrajalibyśmy byśmy przekrajali |
przekrajałybyśmy byśmy przekrajały |
| 2 os. |
przekrajałbyś byś przekrajał |
przekrajałabyś byś przekrajała |
przekrajałobyś byś przekrajało |
przekrajalibyście byście przekrajali |
przekrajałybyście byście przekrajały |
| 3 os. |
przekrajałby by przekrajał |
przekrajałaby by przekrajała |
przekrajałoby by przekrajało |
przekrajaliby by przekrajali |
przekrajałyby by przekrajały |
bezosobnik: przekrajano by
bezokolicznik: przekrajać
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
przekrajawszy
gerundium: przekrajanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | przekrajanie |
przekrajania |
| D. | przekrajania |
przekrajań |
| C. | przekrajaniu |
przekrajaniom |
| B. | przekrajanie |
przekrajania |
| N. | przekrajaniem |
przekrajaniami |
| Ms. | przekrajaniu |
przekrajaniach |
| W. | przekrajanie |
przekrajania |
imiesłów przymiotnikowy bierny: przekrajany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | przekrajany |
przekrajany |
przekrajany |
przekrajane |
przekrajana |
| D. | przekrajanego |
przekrajanego |
przekrajanego |
przekrajanego |
przekrajanej |
| C. | przekrajanemu |
przekrajanemu |
przekrajanemu |
przekrajanemu |
przekrajanej |
| B. | przekrajanego |
przekrajanego |
przekrajany |
przekrajane |
przekrajaną |
| N. | przekrajanym |
przekrajanym |
przekrajanym |
przekrajanym |
przekrajaną |
| Ms. | przekrajanym |
przekrajanym |
przekrajanym |
przekrajanym |
przekrajanej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | przekrajani |
przekrajani |
przekrajane |
przekrajane |
| D. | przekrajanych |
przekrajanych |
przekrajanych |
przekrajanych |
| C. | przekrajanym |
przekrajanym |
przekrajanym |
przekrajanym |
| B. | przekrajanych |
przekrajanych |
przekrajanych |
przekrajane |
| N. | przekrajanymi |
przekrajanymi |
przekrajanymi |
przekrajanymi |
| Ms. | przekrajanych |
przekrajanych |
przekrajanych |
przekrajanych |
Inne uwagi
Spotykane użycia form aspektu niedokonanego: przekrajam, przekrajasz, przekraja, przekrajamy, przekrajacie, przekrajają, przekrajaj, przekrajajmy, przekrajajcie, które uważane są za niepoprawne
Składnia
|
|
+ | przekrajać | + |
CO
|