UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zaświtać

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł.

Pochodzenie

Zob. świtać

1. rozwidnić się

Definicja

używane do opisania momentu, w którym zrobiło się jasno i zaczął się dzień

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Niebo i wszechświat słońce i księżyc, pory dnia

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	rozwidnić się
	antonimy:	zmierzchnąć, zmierzchnąć się
	hiperonimy:	rozjaśnić się

Cytaty

Muszę - pomyślał - oddalić się jak najszybciej od wybrzeża, nim zaświta i zanim będzie można dostrzec moje ślady.

źródło: NKJP: Maciej Kuczyński: Atlantyda, wyspa ognia, 1967

[...] kiedy zaświtało, Przystupa oparła się o łopatę [...] i popatrzyła z dumą na swoje dzieło – między furtką a domem połyskiwała droga, na której czerwienił się dywan ze śniegu i promieni wschodzącego słońca.

źródło: NKJP: Grażyna Plebanek: Przystupa, 2007

Niedługo zaświta. Na miasto spadną pociski. A może z tamtego brzegu ruszy natarcie.

źródło: NKJP: Witold Zalewski: Pożegnanie twierdzy, 1985

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
3 os.	zaświta

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
3 os.			zaświtało

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
3 os.			zaświtałoby by zaświtało

bezokolicznik: zaświtać

Składnia

zaświtać

2. o myśli

Definicja

książk.

pojawić się w czyimś umyśle

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

pojawić się

Połączenia

myśl zaświtała
zaświtało mi
zaświtać w głowie

Cytaty

	Zaświtało mi w głowie, że mogłabym robić to na własną rękę. źródło: NKJP: Anna Góra: Sprzedaje domy i parcele, Trybuna Śląska, 2001-05-29
	Czyżby komuś zaświtała myśl o możliwości powrotu komunizmu i obalenia nowego ustroju? źródło: NKJP: Stan wojenny 1989?, 1999-10-09
	Kiedyś wreszcie musi mu zaświtać, że zbliża się pora i na niego - wie jeszcze więcej niż ci, których na zawsze uciszył. źródło: NKJP: Włodzimierz Kalicki: Wideo, Gazeta Wyborcza, 1992-10-30
	[...] zaświtały mu w głowie jakieś inne perspektywy życiowe niż tylko picie. źródło: NKJP: Anna Dodziuk: Wyjść z matni: proste rozmowy o zgubnym nałogu, 1994

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	zaświtam	zaświtamy
2 os.	zaświtasz	zaświtacie
3 os.	zaświta	zaświtają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zaświtałem +(e)m zaświtał	zaświtałam +(e)m zaświtała	zaświtałom +(e)m zaświtało	zaświtaliśmy +(e)śmy zaświtali	zaświtałyśmy +(e)śmy zaświtały
2 os.	zaświtałeś +(e)ś zaświtał	zaświtałaś +(e)ś zaświtała	zaświtałoś +(e)ś zaświtało	zaświtaliście +(e)ście zaświtali	zaświtałyście +(e)ście zaświtały
3 os.	zaświtał	zaświtała	zaświtało	zaświtali	zaświtały

bezosobnik: zaświtano

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		zaświtajmy
2 os.	zaświtaj	zaświtajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zaświtałbym bym zaświtał	zaświtałabym bym zaświtała	zaświtałobym bym zaświtało	zaświtalibyśmy byśmy zaświtali	zaświtałybyśmy byśmy zaświtały
2 os.	zaświtałbyś byś zaświtał	zaświtałabyś byś zaświtała	zaświtałobyś byś zaświtało	zaświtalibyście byście zaświtali	zaświtałybyście byście zaświtały
3 os.	zaświtałby by zaświtał	zaświtałaby by zaświtała	zaświtałoby by zaświtało	zaświtaliby by zaświtali	zaświtałyby by zaświtały

bezosobnik: zaświtano by

bezokolicznik: zaświtać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zaświtawszy

gerundium: zaświtanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	zaświtanie	zaświtania
D.	zaświtania	zaświtań
C.	zaświtaniu	zaświtaniom
B.	zaświtanie	zaświtania
N.	zaświtaniem	zaświtaniami
Ms.	zaświtaniu	zaświtaniach
W.	zaświtanie	zaświtania

Składnia

zaświtać

KOMU

3. o wolności

Definicja

książk.

dopiero zaistnieć, ale być już dostrzegalnym

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Cytaty

[...] po latach mąk, ofiar i krwi, po latach wzgardy i pohańbienia znów zaświtał pokój [...].

źródło: NKJP: Br. Wiernik: Rzeka popłynęła w górę, Trybuna Wolności, 1950

Siadając nad Eufratem, zawodzili swoje pokutne psalmy i nie tracili nadziei, że zaświta im wolność.

źródło: NKJP: Zenon Kosidowski: Opowieści biblijne, 1963

Dla niego zaś, Prometeusza, też zaświta kiedyś ocalenie - o, po wielu, wielu latach!

źródło: NKJP: Zygmunt Kubiak: Mitologia Greków i Rzymian, 1997

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	zaświtam	zaświtamy
2 os.	zaświtasz	zaświtacie
3 os.	zaświta	zaświtają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zaświtałem +(e)m zaświtał	zaświtałam +(e)m zaświtała	zaświtałom +(e)m zaświtało	zaświtaliśmy +(e)śmy zaświtali	zaświtałyśmy +(e)śmy zaświtały
2 os.	zaświtałeś +(e)ś zaświtał	zaświtałaś +(e)ś zaświtała	zaświtałoś +(e)ś zaświtało	zaświtaliście +(e)ście zaświtali	zaświtałyście +(e)ście zaświtały
3 os.	zaświtał	zaświtała	zaświtało	zaświtali	zaświtały

bezosobnik: zaświtano

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		zaświtajmy
2 os.	zaświtaj	zaświtajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zaświtałbym bym zaświtał	zaświtałabym bym zaświtała	zaświtałobym bym zaświtało	zaświtalibyśmy byśmy zaświtali	zaświtałybyśmy byśmy zaświtały
2 os.	zaświtałbyś byś zaświtał	zaświtałabyś byś zaświtała	zaświtałobyś byś zaświtało	zaświtalibyście byście zaświtali	zaświtałybyście byście zaświtały
3 os.	zaświtałby by zaświtał	zaświtałaby by zaświtała	zaświtałoby by zaświtało	zaświtaliby by zaświtali	zaświtałyby by zaświtały

bezosobnik: zaświtano by

bezokolicznik: zaświtać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zaświtawszy

gerundium: zaświtanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	zaświtanie	zaświtania
D.	zaświtania	zaświtań
C.	zaświtaniu	zaświtaniom
B.	zaświtanie	zaświtania
N.	zaświtaniem	zaświtaniami
Ms.	zaświtaniu	zaświtaniach
W.	zaświtanie	zaświtania

Składnia

	+	zaświtać	+	(KOMU)
	+	zaświtać	+	(dla KOGO)

Data ostatniej modyfikacji: 14.11.2016