UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zmierzchnąć

Chronologizacja

1643, Kart XVII-XVIII

Pochodzenie

Zob. mierzchnąć

1. o dniu

Definicja

ściemnić się wraz z końcem dnia i początkiem wieczoru

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Niebo i wszechświat słońce i księżyc, pory dnia

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	zmierzchnąć się
	antonimy:	zaświtać

Cytaty

Ten piękny dzień zmierzchnie.

źródło: Internet: szortal.com

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
3 os.	zmierzchnie

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
3 os.			zmierzchło

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
3 os.			zmierzchłoby by zmierzchło

bezokolicznik: zmierzchnąć

gerundium: zmierzchnięcie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	zmierzchnięcie	zmierzchnięcia
D.	zmierzchnięcia	zmierzchnięć
C.	zmierzchnięciu	zmierzchnięciom
B.	zmierzchnięcie	zmierzchnięcia
N.	zmierzchnięciem	zmierzchnięciami
Ms.	zmierzchnięciu	zmierzchnięciach
W.	zmierzchnięcie	zmierzchnięcia

odpowiedniki aspektowe: mierzchnąć , zmierzchać

2. o sławie

Definicja

książk.

stopniowo utracić doskonałość, ważność, zbliżając się do końca

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości czasu upływ czasu

Relacje znaczeniowe

antonimy:

zaświtać

Cytaty

Konstandinos Kawafis nie jest i nigdy nie był poetą Zachodu, poetą tego świata, który zmierzchł i upadł.

źródło: KWJP: Jacek Hajduk: Człowiek-wiersz, Tygodnik Powszechny, 2012-02-27

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	zmierzchnę	zmierzchniemy
2 os.	zmierzchniesz	zmierzchniecie
3 os.	zmierzchnie	zmierzchną

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zmierzchłem +(e)m zmierzchł	zmierzchłam +(e)m zmierzchła	zmierzchłom +(e)m zmierzchło	zmierzchliśmy +(e)śmy zmierzchli	zmierzchłyśmy +(e)śmy zmierzchły
2 os.	zmierzchłeś +(e)ś zmierzchł	zmierzchłaś +(e)ś zmierzchła	zmierzchłoś +(e)ś zmierzchło	zmierzchliście +(e)ście zmierzchli	zmierzchłyście +(e)ście zmierzchły
3 os.	zmierzchł	zmierzchła	zmierzchło	zmierzchli	zmierzchły

bezosobnik: zmierzchnięto

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		zmierzchnijmy
2 os.	zmierzchnij	zmierzchnijcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zmierzchłbym bym zmierzchł	zmierzchłabym bym zmierzchła	zmierzchłobym bym zmierzchło	zmierzchlibyśmy byśmy zmierzchli	zmierzchłybyśmy byśmy zmierzchły
2 os.	zmierzchłbyś byś zmierzchł	zmierzchłabyś byś zmierzchła	zmierzchłobyś byś zmierzchło	zmierzchlibyście byście zmierzchli	zmierzchłybyście byście zmierzchły
3 os.	zmierzchłby by zmierzchł	zmierzchłaby by zmierzchła	zmierzchłoby by zmierzchło	zmierzchliby by zmierzchli	zmierzchłyby by zmierzchły

bezosobnik: zmierzchnięto by

bezokolicznik: zmierzchnąć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zmierzchłszy

gerundium: zmierzchnięcie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	zmierzchnięcie	zmierzchnięcia
D.	zmierzchnięcia	zmierzchnięć
C.	zmierzchnięciu	zmierzchnięciom
B.	zmierzchnięcie	zmierzchnięcia
N.	zmierzchnięciem	zmierzchnięciami
Ms.	zmierzchnięciu	zmierzchnięciach
W.	zmierzchnięcie	zmierzchnięcia

odpowiednik aspektowy: zmierzchać

3. o twarzy

Definicja

przest.

zacząć wyglądać w sposób właściwy dla kogoś, kto jest przygnębiony i nie ma chęci do działania

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Relacje znaczeniowe

synonimy:

pochmurnieć, sposępnieć

Cytaty

Twarz Julka zmierzchła, usta skrzywiły się z goryczą.

źródło: NKJP: Irena Jurgielewiczowa: Ten obcy, 1961

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	zmierzchnę	zmierzchniemy
2 os.	zmierzchniesz	zmierzchniecie
3 os.	zmierzchnie	zmierzchną

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zmierzchłem +(e)m zmierzchł	zmierzchłam +(e)m zmierzchła	zmierzchłom +(e)m zmierzchło	zmierzchliśmy +(e)śmy zmierzchli	zmierzchłyśmy +(e)śmy zmierzchły
2 os.	zmierzchłeś +(e)ś zmierzchł	zmierzchłaś +(e)ś zmierzchła	zmierzchłoś +(e)ś zmierzchło	zmierzchliście +(e)ście zmierzchli	zmierzchłyście +(e)ście zmierzchły
3 os.	zmierzchł	zmierzchła	zmierzchło	zmierzchli	zmierzchły

bezosobnik: zmierzchnięto

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		zmierzchnijmy
2 os.	zmierzchnij	zmierzchnijcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zmierzchłbym bym zmierzchł	zmierzchłabym bym zmierzchła	zmierzchłobym bym zmierzchło	zmierzchlibyśmy byśmy zmierzchli	zmierzchłybyśmy byśmy zmierzchły
2 os.	zmierzchłbyś byś zmierzchł	zmierzchłabyś byś zmierzchła	zmierzchłobyś byś zmierzchło	zmierzchlibyście byście zmierzchli	zmierzchłybyście byście zmierzchły
3 os.	zmierzchłby by zmierzchł	zmierzchłaby by zmierzchła	zmierzchłoby by zmierzchło	zmierzchliby by zmierzchli	zmierzchłyby by zmierzchły

bezosobnik: zmierzchnięto by

bezokolicznik: zmierzchnąć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zmierzchłszy

gerundium: zmierzchnięcie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	zmierzchnięcie	zmierzchnięcia
D.	zmierzchnięcia	zmierzchnięć
C.	zmierzchnięciu	zmierzchnięciom
B.	zmierzchnięcie	zmierzchnięcia
N.	zmierzchnięciem	zmierzchnięciami
Ms.	zmierzchnięciu	zmierzchnięciach
W.	zmierzchnięcie	zmierzchnięcia

odpowiednik aspektowy: mierzchnąć

Data ostatniej modyfikacji: 10.04.2025