UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

podstępny

Chronologizacja

1779, Bańk

Pochodzenie

Zob. podstęp

1.a człowiek

Definicja

postępujący w taki sposób, żeby zmylić lub oszukać jakąś osobę

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Połączenia

  • podstępny człowiek, morderca, wróg, zabójca; podstępna bestia, czarownica, kobieta; podstępni ludzie; podstępne zwierzęta
  • podstępny i niebezpieczny, podstępny i okrutny; chytry i podstępny, groźny i podstępny, przebiegły i podstępny
  • bardzo podstępny

Cytaty

Któż nie zna przypowieści o utracie przez głodnego Ezawa prawa pierworództwa za miskę soczewicy, dostarczoną przez podstępnego brata Jakuba.

źródło: NKJP: Marian Milczak: Pochwała soczewicy, Gazeta Wyborcza, 1992-07-30

Wielkim zagrożeniem dla człowieka jest [...] bezwarunkowe podporządkowanie się woli guru, którzy często okazują się bardzo przebiegli i podstępni.

źródło: NKJP: Maria Wolan: Pozornie niewinne i bezpieczne : rzecz o terapiach, medytacjach, wróżbach, zabawach z duchami, 2007

Oparte na schemacie walki młodego bohatera z podstępnym wrogiem klasowym utwory popełniali Konwicki, Brandys i wielu innych „nawróconych” twórców.

źródło: NKJP: Emilia Sękowska: Wielkie odkurzanie kina: Jak przygoda to tylko… na budowie – produkcyjniaków czar, Esensja, 2009-10-12

Tu nie było żadnej pewności i żadnej gwarancji, że człowiek radziecki nie okaże się w istocie szpiegiem, podstępnym mordercą, członkiem terrorystycznej siatki, sabotażystą, zdrajcą.

źródło: NKJP: Teresa Bogucka: Wielkie spiski 1, Gazeta Wyborcza, 1998-10-02

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. podstępny
podstępny
podstępny
podstępne
podstępna
D. podstępnego
podstępnego
podstępnego
podstępnego
podstępnej
C. podstępnemu
podstępnemu
podstępnemu
podstępnemu
podstępnej
B. podstępnego
podstępnego
podstępny
podstępne
podstępną
N. podstępnym
podstępnym
podstępnym
podstępnym
podstępną
Ms. podstępnym
podstępnym
podstępnym
podstępnym
podstępnej
W. podstępny
podstępny
podstępny
podstępne
podstępna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. podstępni
podstępni
podstępne
podstępne
D. podstępnych
podstępnych
podstępnych
podstępnych
C. podstępnym
podstępnym
podstępnym
podstępnym
B. podstępnych
podstępnych
podstępnych
podstępne
N. podstępnymi
podstępnymi
podstępnymi
podstępnymi
Ms. podstępnych
podstępnych
podstępnych
podstępnych
W. podstępni
podstępni
podstępne
podstępne

Stopień wyższy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. podstępniejszy
podstępniejszy
podstępniejszy
podstępniejsze
podstępniejsza
D. podstępniejszego
podstępniejszego
podstępniejszego
podstępniejszego
podstępniejszej
C. podstępniejszemu
podstępniejszemu
podstępniejszemu
podstępniejszemu
podstępniejszej
B. podstępniejszego
podstępniejszego
podstępniejszy
podstępniejsze
podstępniejszą
N. podstępniejszym
podstępniejszym
podstępniejszym
podstępniejszym
podstępniejszą
Ms. podstępniejszym
podstępniejszym
podstępniejszym
podstępniejszym
podstępniejszej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. podstępniejsi
podstępniejsi
podstępniejsze
podstępniejsze
D. podstępniejszych
podstępniejszych
podstępniejszych
podstępniejszych
C. podstępniejszym
podstępniejszym
podstępniejszym
podstępniejszym
B. podstępniejszych
podstępniejszych
podstępniejszych
podstępniejsze
N. podstępniejszymi
podstępniejszymi
podstępniejszymi
podstępniejszymi
Ms. podstępniejszych
podstępniejszych
podstępniejszych
podstępniejszych

1.b uśmiech

Definicja

świadczący o tym, że ktoś postępuje w taki sposób, żeby zmylić lub oszukać jakąś osobę

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Połączenia

  • podstępny atak, chwyt, cios, plan, sposób, uśmiech, zabieg, zamach, zamiar; podstępna gra, intryga, metoda, natura, pokusa, polityka, prowokacja, pułapka, taktyka, wojna; podstępne aresztowanie, działanie, pytanie, wprowadzenie w błąd, wyłudzenie, zamordowanie, zatajenie; w podstępny sposób
  • wyjątkowo podstępny
  • podstępny i niebezpieczny, podstępny i okrutny; groźny i podstępny, przebiegły i podstępny
  • bardzo podstępny

Cytaty

Jedyne, co wówczas odczuwałem, to ból lewej nogi, bo kazano nam stać cały czas, a do tego wciąż powtarzające się pytania, podstępne uśmiechy, groźby pomieszane ze słodkimi prośbami, [...]

źródło: NKJP: Paweł Huelle: Weiser Dawidek, 1987

Eksplozja czołgu-pułapki [...] była więc straszliwą zbrodnią, tym straszliwszą, że chytrze zaplanowaną, skrytą i podstępną.

źródło: NKJP: Jarosław Marek Rymkiewicz: Kinderszenen, 2008

Nie byłam świadoma jego podstępnych działań. Dyskretnie zbierał o nim informacje, a kiedy natrafił na trudności, wynajął człowieka i niczym w tandetnym romansie, kazał Edmunda śledzić.

źródło: NKJP: Anna Bolecka: Uwiedzeni, 2009

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. podstępny
podstępny
podstępny
podstępne
podstępna
D. podstępnego
podstępnego
podstępnego
podstępnego
podstępnej
C. podstępnemu
podstępnemu
podstępnemu
podstępnemu
podstępnej
B. podstępnego
podstępnego
podstępny
podstępne
podstępną
N. podstępnym
podstępnym
podstępnym
podstępnym
podstępną
Ms. podstępnym
podstępnym
podstępnym
podstępnym
podstępnej
W. podstępny
podstępny
podstępny
podstępne
podstępna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. podstępni
podstępni
podstępne
podstępne
D. podstępnych
podstępnych
podstępnych
podstępnych
C. podstępnym
podstępnym
podstępnym
podstępnym
B. podstępnych
podstępnych
podstępnych
podstępne
N. podstępnymi
podstępnymi
podstępnymi
podstępnymi
Ms. podstępnych
podstępnych
podstępnych
podstępnych
W. podstępni
podstępni
podstępne
podstępne

Stopień wyższy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. podstępniejszy
podstępniejszy
podstępniejszy
podstępniejsze
podstępniejsza
D. podstępniejszego
podstępniejszego
podstępniejszego
podstępniejszego
podstępniejszej
C. podstępniejszemu
podstępniejszemu
podstępniejszemu
podstępniejszemu
podstępniejszej
B. podstępniejszego
podstępniejszego
podstępniejszy
podstępniejsze
podstępniejszą
N. podstępniejszym
podstępniejszym
podstępniejszym
podstępniejszym
podstępniejszą
Ms. podstępniejszym
podstępniejszym
podstępniejszym
podstępniejszym
podstępniejszej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. podstępniejsi
podstępniejsi
podstępniejsze
podstępniejsze
D. podstępniejszych
podstępniejszych
podstępniejszych
podstępniejszych
C. podstępniejszym
podstępniejszym
podstępniejszym
podstępniejszym
B. podstępniejszych
podstępniejszych
podstępniejszych
podstępniejsze
N. podstępniejszymi
podstępniejszymi
podstępniejszymi
podstępniejszymi
Ms. podstępniejszych
podstępniejszych
podstępniejszych
podstępniejszych

2. wirus

Definicja

taki, który działa niepodziewanie i niezauważalnie i powoduje duże szkody

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób

Połączenia

  • podstępny wirus; podstępna choroba

Cytaty

Najskuteczniejszą metodą walki z podstępnym wirusem grypy jest szczepienie.

źródło: NKJP: (DD): Zdążyć przed epidemią, Dziennik Polski, 2005-02-17

Cukrzyca uszkadza naczynia krwionośne, wzrok, może doprowadzić do niewydolności nerek i choroby wieńcowej, a nawet uszkodzić serce. To bardzo podstępna choroba.

źródło: NKJP: Anna Bolecka: Uwiedzeni, 2009

Pod tą tajemniczą nazwą kryje się podstępna bakteria, która zagnieżdża się w błonie śluzowej żołądka i powoduje wiele dolegliwości i chorób.

źródło: NKJP: Katarzyna Zawadzka: Miej serce dla żołądka, Dziennik Zachodni, 2007-09-08

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. podstępny
podstępny
podstępny
podstępne
podstępna
D. podstępnego
podstępnego
podstępnego
podstępnego
podstępnej
C. podstępnemu
podstępnemu
podstępnemu
podstępnemu
podstępnej
B. podstępnego
podstępnego
podstępny
podstępne
podstępną
N. podstępnym
podstępnym
podstępnym
podstępnym
podstępną
Ms. podstępnym
podstępnym
podstępnym
podstępnym
podstępnej
W. podstępny
podstępny
podstępny
podstępne
podstępna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. podstępni
podstępni
podstępne
podstępne
D. podstępnych
podstępnych
podstępnych
podstępnych
C. podstępnym
podstępnym
podstępnym
podstępnym
B. podstępnych
podstępnych
podstępnych
podstępne
N. podstępnymi
podstępnymi
podstępnymi
podstępnymi
Ms. podstępnych
podstępnych
podstępnych
podstępnych
W. podstępni
podstępni
podstępne
podstępne

Stopień wyższy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. podstępniejszy
podstępniejszy
podstępniejszy
podstępniejsze
podstępniejsza
D. podstępniejszego
podstępniejszego
podstępniejszego
podstępniejszego
podstępniejszej
C. podstępniejszemu
podstępniejszemu
podstępniejszemu
podstępniejszemu
podstępniejszej
B. podstępniejszego
podstępniejszego
podstępniejszy
podstępniejsze
podstępniejszą
N. podstępniejszym
podstępniejszym
podstępniejszym
podstępniejszym
podstępniejszą
Ms. podstępniejszym
podstępniejszym
podstępniejszym
podstępniejszym
podstępniejszej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. podstępniejsi
podstępniejsi
podstępniejsze
podstępniejsze
D. podstępniejszych
podstępniejszych
podstępniejszych
podstępniejszych
C. podstępniejszym
podstępniejszym
podstępniejszym
podstępniejszym
B. podstępniejszych
podstępniejszych
podstępniejszych
podstępniejsze
N. podstępniejszymi
podstępniejszymi
podstępniejszymi
podstępniejszymi
Ms. podstępniejszych
podstępniejszych
podstępniejszych
podstępniejszych
Data ostatniej modyfikacji: 23.06.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json