Chronologizacja
Od XVII w. derbisz.
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m1
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | derwisz |
derwisze |
ndepr |
| derwisze |
depr | ||
| D. | derwisza |
derwiszów derwiszy |
|
| C. | derwiszowi |
derwiszom |
|
| B. | derwisza |
derwiszów derwiszy |
|
| N. | derwiszem |
derwiszami |
|
| Ms. | derwiszu |
derwiszach |
|
| W. | derwiszu |
derwisze |
ndepr |
| derwisze |
depr |
Pochodzenie
st.rus. derbyš
z pers. darvīš 'ubogi'
1. członek bractwa
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół osoby związane z religią i kościołem
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | mewlewita, wirujący derwisz |
Cytaty
|
Modlitwą derwisza był rytualny taniec, symbolizujący jedność człowieka i Boga. źródło: NKJP: Olga Dębicka: Piątek w Konyi, Dziennik Bałtycki, 2000-07-22 |
|
|
Porwani ekstatycznym rytmem derwisze zapominają się w tańcu. Rozczochrany starzec wiruje, wymachując różańcem. Przewraca się na piasek, wstaje i tańczy dalej. Powtarza imię Allaha. źródło: NKJP: Olga Stanisławska: Podróże, Gazeta Wyborcza, 1994 |
2. żebrak
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół osoby związane z religią i kościołem
Cytaty
|
Spędziwszy kilka dni pod dachem Szakira, derwisz wyjechał. Żegnając się, podziękował gospodarzowi, po czym dodał: „Dzięki Bogu jesteś zamożny.” - Ależ, derwiszu – odparł Szakir – nie daj się zwieść pozorom, bowiem i to przeminie. Wędrując po szerokim świecie, derwisz zastanawiał się nad znaczeniem tego, co powiedział Szakir. źródło: NKJP: Małgorzata Dwornikiewicz: Ja i cele, 2008 |
|
|
[...] po kraju włóczyły się roje fanatyków i mistyków religijnych, którzy do złudzenia przypominają derwiszów islamu. Ci prorocy izraelscy ubierali się w zgrzebne szaty, nosili specjalne pasy i podobnie jak derwisze żyli z jałmużny. źródło: NKJP: Zenon Kosidowski: Opowieści biblijne, 1963 |
|
|
[...] opowiadanie o derwiszach, poprzedzone wyrazistą charakterystyką konstantynopolitańskich żebraków, przedstawia się specjalnie interesująco z uwagi na to, że stanowi odmienną wersję bajki, popularnej w Europie, znanej również w Polsce. źródło: NKJP: Helena Kapełusiówna: Turecka bajka o derwiszach w literaturze staropolskiej, Literatura Ludowa, 1957 |