Chronologizacja
Pochodzenie
Zob. prosię
1.a zwierzę - świnia
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwierzęta domowe i hodowlane
Połączenia
- mały; różowy; żywy prosiak
- krowy i prosiaki, kury i prosiaki
- głowa prosiaka; hodowla prosiaków
- maciorami z prosiakami
- prosiaki kwiczą
- ubić, zabić/zabijać prosiaka; hodować; kupić/kupować; szlachtować prosiaki; zarzynanie prosiaka
- obeżreć się, wyglądać jak prosiak; zarżnąć kogoś jak prosiaka
Cytaty
|
W kojcach znajdowały się maciory z małymi prosiakami. Aby zapewnić małym zwierzętom ciepło i odpowiednią temperaturę, w każdym z kojców znajdowała się specjalna żarówka tzw. ,,kwoka”. źródło: NKJP: MAT: Spłonął żywiec, Gazeta Poznańska, 2003-01-20 |
|
|
Z wodą popłynęło kilkadziesiąt kurczaków i kury; w oborze kwiczały prosiaki, ryczała krowa. Trzeba było ratować, co się dało. źródło: NKJP: Fala przeszła przez podwórze, Dziennik Polski, 2008-07-28 |
|
|
Handel kwitnie, o siódmej jest już praktycznie po wszystkim. - Raz się dołoży, innym razem zarobi - mówi Tomasz Pawlak. - Żywiec powinien stać w miejscu i tucznik też. Satysfakcjonująca cena? - pięć zero tucznik, a prosiak w granicach trójki (300 zł za parę- red.). źródło: NKJP: Marek Obszarny: Na straganie w dzień targowy..., Dziennik Łódzki, 2004-07-30 |
|
|
Tu go miała: taplał łokcie w maselniczce, rozlewał herbatę na spodek i nie raz, nie dwa kotlet wyskoczył mu spod noża, lądując na środku stołu, a Urszula przygważdżała komentarzem każdą wychlapaną kroplę i każdy okruszek, szykując się, by powiedzieć to, co sprawiało jej największą przyjemność: „Znowu masz brudne wąsy. Powinieneś je zgolić, bo teraz to wyglądasz jak prosiak”. źródło: NKJP: Monika Piątkowska: Krakowska żałoba, 2006 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m2
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | prosiak |
prosiaki |
|
| D. | prosiaka |
prosiaków |
|
| C. | prosiakowi |
prosiakom |
|
| B. | prosiaka |
prosiaki |
|
| N. | prosiakiem |
prosiakami |
|
| Ms. | prosiaku |
prosiakach |
|
| W. | prosiaku |
prosiaki |
1.b mięso
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie rodzaje pokarmu/potraw i ich cechy
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | prosię |
Połączenia
- nadziewany, pieczony, upieczony prosiak
- prosiak z rożna, z rusztu
- prosiak z kaszą
- rolada, szynka z prosiaka
- pieczenia prosiaka
Cytaty
|
Kucharze wycinali z prosiaka porcje mięsa z rzeźnicką biegłością, kładli je na cynowe półmiski i dostojnie krocząc wokół stołu, proponowali paniom i panom pieczone pożywienie z szerokim chłopskim gestem, który nie był na sprzedaż. źródło: NKJP: Józef Łoziński: Holding i reszta albo Jak zostać bogatym w biednym państwie, 2006 |
|
|
Na stole gospodyń z Szaflar kusił różowy prosiak. - Prosiak był młody, miał około 3 miesięcy. Po zabiciu był marynowany dwie noce i dzień, potem nadziewany - zdradzała przepis Anna [...]. źródło: NKJP: Beata Zalot: Demokratyczny prosiak, Tygodnik Podhalański, nr 48, 1996 |
|
|
Jeśli chodzi o menu, to podczas takiej zabawy na stoły podawane są zestawy jadła rycerskiego: jest m.in. pieczony na wolnym ogniu prosiak, są prażonki, chleb ze smalcem, a do tego regionalne piwo. źródło: NKJP: Anna Chmiel: Wesele na zamku, Dziennik Zachodni, 2003-06-05 |
|
|
W Restauracji Newska we Wrzeszczu stoły ugięły się pod ciężarem wykwintnych półmisków z rybami w galarecie, pachnącym prawdziwkami kulebiakiem, różowiutkim musem z łososia czy roladą z prosiaka. źródło: NKJP: (sr): Cud potrawy, Dziennik Bałtycki, 2001-12-15 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m2
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | prosiak |
prosiaki |
|
| D. | prosiaka |
prosiaków |
|
| C. | prosiakowi |
prosiakom |
|
| B. | prosiaka |
prosiaki |
|
| N. | prosiakiem |
prosiakami |
|
| Ms. | prosiaku |
prosiakach |
|
| W. | prosiaku |
prosiaki |
2. zwierzę - dzik
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwierzęta leśne i polne
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | młode |
Cytaty
|
Rolnik otrzymał preparat o zapachu potu człowieka, mający odstraszać dziki. Te jednak omijały paliki z tamponami nasączonymi preparatem. Przychodziły lochy z prosiakami, do których nie wolno było strzelać. źródło: NKJP: Józef Ziółkowski: Dziki z apetytem na groszek, Dziennik Bałtycki, 2000-08-05 |
|
|
Dzik uwielbia landrynki W osobnej zagrodzie, kilkadziesiąt metrów dalej, biegają dwa udomowione już niemal dziki: Balbina i Kuba. Balbina już jako mały prosiak karmiona była przez jej opiekuna butelką ze smoczkiem. źródło: NKJP: Krzysztof Kamiński: Nie takie dzikie, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2005 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m2
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | prosiak |
prosiaki |
|
| D. | prosiaka |
prosiaków |
|
| C. | prosiakowi |
prosiakom |
|
| B. | prosiaka |
prosiaki |
|
| N. | prosiakiem |
prosiakami |
|
| Ms. | prosiaku |
prosiakach |
|
| W. | prosiaku |
prosiaki |
3. osoba
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka określenia człowieka ze względu na jego usposobienie
Cytaty
|
Przecież bez względu na to, ile forsy tam wpompujesz i tak jakiś obwieszony złotem i brylantami opasły prosiak wyda tę kasę na kałachy i merce. źródło: NKJP: Jeremy Clarkson: Forum Autorów. Wiem, jak oczyścić Kambodżę z min, Dziennik Zachodni, 2008-09-20 |
|
|
Bardzo podoba mi się sposób, w jaki przedstawiacie siebie samych - mężczyzn. Trochę chamskich i niechlujnych, zachowujących się czasem jak prosiaki. źródło: NKJP: Listy, CKM, nr 5, 2001 |
|
|
Zwykli prosiacy, bez taktu i kultury. źródło: Internet: wiadomosci.wp.pl |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m1, m2
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | prosiak |
prosiacy prosiaki |
ndepr |
| prosiaki |
depr | ||
| D. | prosiaka |
prosiaków |
|
| C. | prosiakowi |
prosiakom |
|
| B. | prosiaka |
prosiaków prosiaki |
|
| N. | prosiakiem |
prosiakami |
|
| Ms. | prosiaku |
prosiakach |
|
| W. | prosiaku |
prosiacy prosiaki |
ndepr |
| prosiaki |
depr |