UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zlecieć się

Chronologizacja

XV w., SStp

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zlecę się
zlecimy się
2 os. zlecisz się
zlecicie się
3 os. zleci się
zlecą się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zleciałem się
+(e)m się zleciał
zleciałam się
+(e)m się zleciała
zleciałom się
+(e)m się zleciało
zlecieliśmy się
+(e)śmy się zlecieli
zleciałyśmy się
+(e)śmy się zleciały
2 os. zleciałeś się
+(e)ś się zleciał
zleciałaś się
+(e)ś się zleciała
zleciałoś się
+(e)ś się zleciało
zlecieliście się
+(e)ście się zlecieli
zleciałyście się
+(e)ście się zleciały
3 os. zleciał się
zleciała się
zleciało się
zlecieli się
zleciały się

bezosobnik: zleciano się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zlećmy się
2 os. zleć się
zlećcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zleciałbym się
bym się zleciał
zleciałabym się
bym się zleciała
zleciałobym się
bym się zleciało
zlecielibyśmy się
byśmy się zlecieli
zleciałybyśmy się
byśmy się zleciały
2 os. zleciałbyś się
byś się zleciał
zleciałabyś się
byś się zleciała
zleciałobyś się
byś się zleciało
zlecielibyście się
byście się zlecieli
zleciałybyście się
byście się zleciały
3 os. zleciałby się
by się zleciał
zleciałaby się
by się zleciała
zleciałoby się
by się zleciało
zlecieliby się
by się zlecieli
zleciałyby się
by się zleciały

bezosobnik: zleciano by się

bezokolicznik: zlecieć się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zleciawszy się

gerundium: zlecenie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zlecenie się
zlecenia się
D. zlecenia się
zleceń się
C. zleceniu się
zleceniom się
B. zlecenie się
zlecenia się
N. zleceniem się
zleceniami się
Ms. zleceniu się
zleceniach się
W. zlecenie się
zlecenia się

odpowiedniki aspektowe: zlatać się , zlatywać się

Pochodzenie

Zob. lecieć

1. przylecieć gdzieś

Definicja

przemieszczając się w powietrzu, zgromadzić się w jednym miejscu

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt

Połączenia

  • ptaki, sępy zleciały się

Cytaty

Zresztą sam Kadłubek - albo z kronikarskiej solidności, albo na wszelki wypadek - odnotował inną wersję legendy, która nazwę miasta wywodzi nie od imienia władcy, lecz od kruków, które po zabiciu smoka zleciały się pod Smoczą Jamę na wielki bankiet.

źródło: NKJP: Smoki wszystkich krajów, łączcie się, Dziennik Polski, 2000-12-30

Z kolei biolog Thomas Mohaupt jest raczej zdania, że nietoperze znalazły w berlińskim mieszkaniu robactwo, a ponieważ posiadają nadzwyczajną zdolność porozumiewania się z innymi osobnikami, na ucztę zleciała się tam prawdziwa chmara.

źródło: NKJP: Kalejdoskop ze świata, Gazeta Poznańska, 2001-08-22

– Wreszcie – szepnął do siebie Mock – wreszcie ktoś, kto być może zidentyfikuje zmarłą, zanim zlecą się do niej wszystkie muchy z Breslau.

źródło: NKJP: Marek Krajewski: Festung Breslau, 2006

Nuria przysłała mi list, że większość kaczek jarzębatych zleciała się na bagna El Hondo, a tam zaraz rozpoczyna się sezon łowiecki.

źródło: NKJP: Adam Wajrak: Nutria i kruki, Gazeta Wyborcza, 1999-05-29

Czekam, aż zlecą się gołębie, a potem wróble po okruszyny.

źródło: NKJP: Jerzy Krzysztoń: Obłęd, 1980

Składnia

bez ograniczeń + zlecieć się +
(DOKĄD)

2. zgromadzić się

Definicja

pot. 
zbiec się - zgromadzić się w jednym miejscu

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zbiec się, zbiegnąć się
hiperonimy:  zgromadzić się

Cytaty

- Wyjdź, proszę, bo zrobię takie piekło, że zlecą się wszyscy sąsiedzi.

źródło: NKJP: Maciej Pinkwart: Dziewczyna z Ipanemy, 2003

Zleciała się gromada chłopaków i idąc za mną, zaczęli pokrzykiwać, judzić, dodawać mi otuchy. Baby, chłopy, kto tylko szedł drogą, przystawał i patrzył jak na jakie widowisko.

źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski: Kamień na kamieniu, 1984

Pierwsza i jedyna żona uciekła od niego z krzykiem po miesiącu, aż cała wieś zleciała się pod chałupę.

źródło: NKJP: W.Hagedorny: Pijak i diabeł, Tygodnik Ciechanowski, 2004-05-15

Data ostatniej modyfikacji: 26.08.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json