Chronologizacja
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
przeżrę się |
przeżremy się |
|||
| 2 os. |
przeżresz się |
przeżrecie się |
|||
| 3 os. |
przeżre się |
przeżrą się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
przeżarłem się +(e)m się przeżarł |
przeżarłam się +(e)m się przeżarła |
przeżarłom się +(e)m się przeżarło |
przeżarliśmy się +(e)śmy się przeżarli |
przeżarłyśmy się +(e)śmy się przeżarły |
| 2 os. |
przeżarłeś się +(e)ś się przeżarł |
przeżarłaś się +(e)ś się przeżarła |
przeżarłoś się +(e)ś się przeżarło |
przeżarliście się +(e)ście się przeżarli |
przeżarłyście się +(e)ście się przeżarły |
| 3 os. |
przeżarł się |
przeżarła się |
przeżarło się |
przeżarli się |
przeżarły się |
bezosobnik: przeżarto się
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
przeżryjmy się |
|
| 2 os. |
przeżryj się |
przeżryjcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
przeżarłbym się bym się przeżarł |
przeżarłabym się bym się przeżarła |
przeżarłobym się bym się przeżarło |
przeżarlibyśmy się byśmy się przeżarli |
przeżarłybyśmy się byśmy się przeżarły |
| 2 os. |
przeżarłbyś się byś się przeżarł |
przeżarłabyś się byś się przeżarła |
przeżarłobyś się byś się przeżarło |
przeżarlibyście się byście się przeżarli |
przeżarłybyście się byście się przeżarły |
| 3 os. |
przeżarłby się by się przeżarł |
przeżarłaby się by się przeżarła |
przeżarłoby się by się przeżarło |
przeżarliby się by się przeżarli |
przeżarłyby się by się przeżarły |
bezosobnik: przeżarto by się
bezokolicznik: przeżreć się
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
przeżarłszy się
gerundium: przeżarcie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | przeżarcie się |
przeżarcia się |
| D. | przeżarcia się |
przeżarć się |
| C. | przeżarciu się |
przeżarciom się |
| B. | przeżarcie się |
przeżarcia się |
| N. | przeżarciem się |
przeżarciami się |
| Ms. | przeżarciu się |
przeżarciach się |
| W. | przeżarcie się |
przeżarcia się |
odpowiednik aspektowy: przeżerać się
Pochodzenie
Zob. żreć
1. o gryzącym
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | przegryźć się |
Cytaty
|
Dziki szczur przeżarł się przez blachę. źródło: Internet: forum.szczury.biz |
|
|
Małe mrówki przeżarły się przez watę. źródło: Internet: antmania.pl |
|
|
Korniki przeżarły się przez próchno. źródło: Internet: lastinn.info |
Składnia
|
+ | przeżreć się | + |
przez CO
|
2. o pokonującym przeszkody
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | przegryźć się |
Cytaty
|
Przez Bukowiec nie chodzę, odkąd kamieniołom z Rybnicy Leśnej przeżarł się przez grzbiet. źródło: Internet: sciezkawbok.wordpress.com |
Składnia
|
+ | przeżreć się | + |
przez CO
|
3. o kwasie
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii
Cytaty
|
Ogień przeżarł się przez pokład [...]. źródło: NKJP: Arkady Fiedler: Wyspa Robinsona, 1954 |
|
|
Rdza przeżarła się przez warstwę ocynku. źródło: Internet: odkrywca.pl |
|
|
Ten bardzo agresywny preparat do usuwania zanieczyszczeń poprochowych błyskawicznie przeżarł się przez delikatną warstwę ołowiu i zaczął reagować z lufą. źródło: Internet: forum-bron.pl |
|
|
- Sypie przy ujemnej temperaturze. Co wyczyścimy, z powrotem napada i od razu zamarza! Sól się nawet nie chce przeżreć. źródło: NKJP: (K.P.): Gdzie jest mokra czarna?, Gazeta Krakowska, 2001-12-15 |
Składnia
|
+ | przeżreć się | + |
(przez CO)
|
4. o smakach
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie czynności związane z przyrządzaniem jedzenia
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | przegryźć się |
Cytaty
|
Czekam, aż się przeżrą wszystkie składniki. źródło: NKJP: Internet |
|
|
Wszystkie skórki włóż do słoika, zalej wódką oraz zostaw na kilka dni, by zapach przeżarł się. źródło: Internet: pomyslydekoracyjne.pl |
|
|
Odstawiamy do lodówki na dwie godziny, żeby przeżarły się wszystkie składniki. źródło: Internet: mojegotowanie.pl |
5. o zapożyczeniach
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność
Cytaty
|
Ten wyraz przeżarł się do naszego języka. źródło: Internet: sapkowski.pl |
Składnia
|
+ | przeżreć się | + |
do CZEGO
|
6. o poznającym coś
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | przegryźć się |
Cytaty
|
Przeżarłem się przez instrukcję. źródło: NKJP: Internet |
|
|
Poczekaj może kilka dni, niech on sam się przeżre z tym wszystkim. Potem znów spróbuj z nim porozmawiać. źródło: NKJP: Internet |
Składnia
|
+ | przeżreć się | + |
przez CO
|
7. o łakomczuchu
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie czynności związane z jedzeniem
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | obeżreć się, objeść się, przejeść się |
Cytaty
|
Będzie siedział, dopóki nie zanikną mu mięśnie pasa biodrowego i kręgosłupa, dopóki nie zagłodzi się na śmierć albo nie przeżre zamawianą przez telefon pizzą. źródło: NKJP: Joanna Podgórska: I nie wódź się na pokuszenie, Polityka, 2007-07-21 |
|
|
Przeżarłem się rodzynkami. źródło: NKJP: Internet |
|
|
Widzę, że przeżarł się jak świnia, a on do mnie: „To teraz mnie ratuj, ty psie uzbecki, bo źle z tobą będzie”. Powiedziałem, żeby dużo wody mineralnej pił, to się po całym ciele rozejdzie. źródło: NKJP: Jacek Hugo-Bader: Rowerem przez Azję 2, Gazeta Wyborcza, 1998-11-06 |
|
|
[...] Trzeba cierpliwie czekać, aż się przeżre i zadławi własnymi rzygowinami. źródło: NKJP: Dawid Bieńkowski: Nic, 2005 |
|
|
Przeżrą się na śmierć. Popękają. Rozpadną się, tak jak świat. źródło: NKJP: Mirosław Nahacz: Bocian i Lola, 2005 |
Składnia
|
+ | przeżreć się | + |
(CZYM)
|
8. o monotonnym jedzeniu
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie czynności związane z jedzeniem
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | przejeść się, sprzykrzyć się | |
| hiperonimy: | spowszednieć |
Cytaty
|
Ostatnio przeżarły mi się chleby żytnie, a nie chcę się rzucać na kajzerki. źródło: Internet: vitalia.pl |
|
|
Uwielbiam pierogi z grzybami, smażone w głębokim oleju. Jemy je tylko na święta, więc nie ma możliwości żeby się przeżarły. źródło: NKJP: Internet |
Składnia
|
+ | przeżreć się | + |
(KOMU)
|
9. o złym systemie
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność
Cytaty
|
Życie w samotności mi się przeżarło. źródło: NKJP: Internet |
|
|
System republiki już się przeżarł. Cezar, widząc, że skorumpowany system przestaje działać, chciał coś zmienić. źródło: NKJP: Internet |
|
|
Myślę już o takim nowszym telefonie. Ten, który miałem wcześniej, to bardzo dobry telefon, ale według mnie już się przeżarł. źródło: NKJP: Internet |
|
|
Kapitalizm się przeżarł. źródło: NKJP: Internet |
Składnia
|
+ | przeżreć się | + |
(KOMU)
|