UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

pazucha

Chronologizacja

1534, Bańk

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. pazucha
pazuchy
D. pazuchy
pazuch
C. pazusze
pazuchom
B. pazuchę
pazuchy
N. pazuchą
pazuchami
Ms. pazusze
pazuchach
W. pazucho
pazuchy

Inne uwagi

Zwykle lp

Pochodzenie

psł. *pazucha

Etymologia i pierwotna postać psł. *pazucha niepewne. Najprawdopodobniej derywat ekspresywny od psł. *pazъ/*paza 'miejsce styku, połączenia dwóch części pod kątem', z przyrostkiem -ucha, w zanczeniu pierwotnym 'miejsce, gdzie coś się styka, wgłębienie', a wtórnie 'zakątek na piersiach pod ubraniem w okolicach pachy, zanadrze', potem 'wgłębienie między wewnętrzną stroną ramienia a bokiem klatki piersiowej, pacha' (Bor.).

Definicja

najbardziej zewnętrzna, górna część ubrania, za którą, bliżej ciała, można coś schować

Noty o użyciu

Używane wyłącznie w wyrażeniach przyimkowych, np. za pazuchą.

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie rodzaje i części ubrań

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zanadrze

Połączenia

  • wyciągnąć, wyjąć coś zza pazuchy
  • sięgnąć za pazuchę
  • trzymać coś pod pazuchą, za pazuchą

Cytaty

Sięgnął za pazuchę i wyciągnął ostry jak brzytwa japoński nóż tanto (zawodnicy karate używają go do ćwiczeń podczas treningów).

źródło: NKJP: (EM): Trafili na karatekę, Express Ilustrowany, Express Ilustrowany

Podjeżdża patrol, wyciąga klientowi zza pazuchy torebkę, którą ten przed chwilą wyrwał kobiecie [...].

źródło: NKJP: Sławomir Mizerski: Jesteś w ukrytej kamerze, Polityka, 2002-02-23

Ludzie telefonują, zgłaszają się przez domofon, pukają do drzwi jak do weterynarza czy na pogotowie ratunkowe. I przynoszą: a to znalezioną kawkę, a to synogarliczkę czy zaskrońca pod pazuchą, to znów jeża z ogródka w pudełku po butach.

źródło: NKJP: Olga Dębicka: Dzisiaj zwierzaki przemówią, Dziennik Bałtycki, 1998-12-23

[...] zdejmują z pleców basy, spod pazuch wyjmują skrzypce i klarnet, i zaczynają grać.

źródło: NKJP: Tadeusz Nowak: A jak królem, a jak katem będziesz, 1968

Wcisnął się w niszę, pogrzebał za pazuchą i wydobył butelkę bez żadnej etykiety.

źródło: NKJP: Andrzej Stasiuk: Biały kruk, 1995

Data ostatniej modyfikacji: 19.01.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj