UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

dyndać

Chronologizacja

XVIII w., Bańk
XVIII w., Bor

Pochodzenie

Czasownik pochodzenia dźwiękonaśladowczego.

1. na szubienicy

Definicja

być powieszonym - zabitym

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Bieg życia śmierć

Relacje znaczeniowe

synonimy:  wisieć

Połączenia

  • trup, wisielec dynda
  • dyndać na drzewie, na szubienicy

Cytaty

Władca ma pilnować, czy w kraju przestrzegane jest prawo, czy mordercy dyndają na szubienicach [...].

źródło: NKJP: Normalny kraj, Dziennik Polski, 2002-09-27

Widział tam, jak słynna nadmorska promenada zamieniła się w zaimprowizowany szafot, na słupach telegraficznych dyndały ciała młodych ludzi kołysane bryzą [...].

źródło: NKJP: Janina Kumaniecka: Saga rodu Słonimskich, 2003

[...] młodzież, oglądając dyndające trupy, zdawałaby sobie sprawę, że nastąpił dziejowy przełom [...].

źródło: NKJP: Ludwik Stomma: Banały, Polityka, 2005-09-17

Na śniegu pod drzewem leżało nagie ciało 15-letniego Marcina C. [...] Obok odcięta głowa zwrócona oczyma w stronę drzewa, na którym dyndał wisielec.

źródło: NKJP: J. Pitawal: Dzieci szatana, Co Tydzień Jaworzno, 2004-05-27

Na belce biegnącej u stropu wieży dyndał wisielec w szkarłatnym żupanie.

źródło: NKJP: Marcin Pielesz: Skutki niewłaściwej diety, Esensja, 2009-05-11

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dyndam
dyndamy
2 os. dyndasz
dyndacie
3 os. dynda
dyndają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dyndałem
+(e)m dyndał
dyndałam
+(e)m dyndała
dyndałom
+(e)m dyndało
dyndaliśmy
+(e)śmy dyndali
dyndałyśmy
+(e)śmy dyndały
2 os. dyndałeś
+(e)ś dyndał
dyndałaś
+(e)ś dyndała
dyndałoś
+(e)ś dyndało
dyndaliście
+(e)ście dyndali
dyndałyście
+(e)ście dyndały
3 os. dyndał
dyndała
dyndało
dyndali
dyndały

bezosobnik: dyndano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę dyndał
będę dyndać
będę dyndała
będę dyndać
będę dyndało
będę dyndać
będziemy dyndali
będziemy dyndać
będziemy dyndały
będziemy dyndać
2 os. będziesz dyndał
będziesz dyndać
będziesz dyndała
będziesz dyndać
będziesz dyndało
będziesz dyndać
będziecie dyndali
będziecie dyndać
będziecie dyndały
będziecie dyndać
3 os. będzie dyndał
będzie dyndać
będzie dyndała
będzie dyndać
będzie dyndało
będzie dyndać
będą dyndali
będą dyndać
będą dyndały
będą dyndać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dyndajmy
2 os. dyndaj
dyndajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dyndałbym
bym dyndał
dyndałabym
bym dyndała
dyndałobym
bym dyndało
dyndalibyśmy
byśmy dyndali
dyndałybyśmy
byśmy dyndały
2 os. dyndałbyś
byś dyndał
dyndałabyś
byś dyndała
dyndałobyś
byś dyndało
dyndalibyście
byście dyndali
dyndałybyście
byście dyndały
3 os. dyndałby
by dyndał
dyndałaby
by dyndała
dyndałoby
by dyndało
dyndaliby
by dyndali
dyndałyby
by dyndały

bezosobnik: dyndano by

bezokolicznik: dyndać

imiesłów przysłówkowy współczesny: dyndając

gerundium: dyndanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. dyndanie
dyndania
D. dyndania
dyndań
C. dyndaniu
dyndaniom
B. dyndanie
dyndania
N. dyndaniem
dyndaniami
Ms. dyndaniu
dyndaniach
W. dyndanie
dyndania

imiesłów przymiotnikowy czynny: dyndający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. dyndający
dyndający
dyndający
dyndające
dyndająca
D. dyndającego
dyndającego
dyndającego
dyndającego
dyndającej
C. dyndającemu
dyndającemu
dyndającemu
dyndającemu
dyndającej
B. dyndającego
dyndającego
dyndający
dyndające
dyndającą
N. dyndającym
dyndającym
dyndającym
dyndającym
dyndającą
Ms. dyndającym
dyndającym
dyndającym
dyndającym
dyndającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. dyndający
dyndający
dyndające
dyndające
D. dyndających
dyndających
dyndających
dyndających
C. dyndającym
dyndającym
dyndającym
dyndającym
B. dyndających
dyndających
dyndających
dyndające
N. dyndającymi
dyndającymi
dyndającymi
dyndającymi
Ms. dyndających
dyndających
dyndających
dyndających

Składnia

bez ograniczeń + dyndać +
(na CZYM)

2. na szyi

Definicja

pot. 
zwisając, poruszać się w tył i w przód lub na boki

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Relacje znaczeniowe

synonimy:  bujać się, dryndać, dyndać się

Połączenia

  • wisielec; krzyżyk, różaniec; noga dynda
  • dyndać na gałęzi, na sznurku, na sznurze; na piersi, na szyi; na wietrze
  • dyndać u pasa
  • luźno dyndać

Cytaty

Pod sklepieniem dynda na kablu żarówka.

źródło: NKJP: Dorota Kozińska: W kraju niezachodzącego słońca, Polityka, 2006-11-18

Owinął Jagodzie wokół głowy warkocze, dotąd smętnie dyndające po obu stronach twarzy, i wpiął w nie kwiat w kolorze sukni.

źródło: NKJP: Ewa Białołęcka: Naznaczeni błękitem, 2006

[...] nie można było pomyśleć, aby zachowała odpowiednią dostojność osoba, której nogi dyndają w powietrzu jak małemu dziecku!

źródło: NKJP: Ryszard Kapuściński: Cesarz, 2005

[...] zbierając w parku drewno na opał, znajduje dwa trupy. Jeden z nich dynda na sosnowej gałęzi, a za pasem ma zatkniętą zakrwawioną siekierę.

źródło: NKJP: Edward Marszałek: Natchnienie z toporzyska, Las Polski, 2009-06-01

Zawsze w adidasach, zawsze z gwizdkiem dyndającym na szyi, stoperem w dłoni, tymi samymi biodrami biegaczki szybkiej na lodzie.

źródło: NKJP: Tadeusz Zimecki: Ja, Franek..., 2001

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dyndam
dyndamy
2 os. dyndasz
dyndacie
3 os. dynda
dyndają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dyndałem
+(e)m dyndał
dyndałam
+(e)m dyndała
dyndałom
+(e)m dyndało
dyndaliśmy
+(e)śmy dyndali
dyndałyśmy
+(e)śmy dyndały
2 os. dyndałeś
+(e)ś dyndał
dyndałaś
+(e)ś dyndała
dyndałoś
+(e)ś dyndało
dyndaliście
+(e)ście dyndali
dyndałyście
+(e)ście dyndały
3 os. dyndał
dyndała
dyndało
dyndali
dyndały

bezosobnik: dyndano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę dyndał
będę dyndać
będę dyndała
będę dyndać
będę dyndało
będę dyndać
będziemy dyndali
będziemy dyndać
będziemy dyndały
będziemy dyndać
2 os. będziesz dyndał
będziesz dyndać
będziesz dyndała
będziesz dyndać
będziesz dyndało
będziesz dyndać
będziecie dyndali
będziecie dyndać
będziecie dyndały
będziecie dyndać
3 os. będzie dyndał
będzie dyndać
będzie dyndała
będzie dyndać
będzie dyndało
będzie dyndać
będą dyndali
będą dyndać
będą dyndały
będą dyndać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dyndajmy
2 os. dyndaj
dyndajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dyndałbym
bym dyndał
dyndałabym
bym dyndała
dyndałobym
bym dyndało
dyndalibyśmy
byśmy dyndali
dyndałybyśmy
byśmy dyndały
2 os. dyndałbyś
byś dyndał
dyndałabyś
byś dyndała
dyndałobyś
byś dyndało
dyndalibyście
byście dyndali
dyndałybyście
byście dyndały
3 os. dyndałby
by dyndał
dyndałaby
by dyndała
dyndałoby
by dyndało
dyndaliby
by dyndali
dyndałyby
by dyndały

bezosobnik: dyndano by

bezokolicznik: dyndać

imiesłów przysłówkowy współczesny: dyndając

gerundium: dyndanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. dyndanie
dyndania
D. dyndania
dyndań
C. dyndaniu
dyndaniom
B. dyndanie
dyndania
N. dyndaniem
dyndaniami
Ms. dyndaniu
dyndaniach
W. dyndanie
dyndania

imiesłów przymiotnikowy czynny: dyndający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. dyndający
dyndający
dyndający
dyndające
dyndająca
D. dyndającego
dyndającego
dyndającego
dyndającego
dyndającej
C. dyndającemu
dyndającemu
dyndającemu
dyndającemu
dyndającej
B. dyndającego
dyndającego
dyndający
dyndające
dyndającą
N. dyndającym
dyndającym
dyndającym
dyndającym
dyndającą
Ms. dyndającym
dyndającym
dyndającym
dyndającym
dyndającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. dyndający
dyndający
dyndające
dyndające
D. dyndających
dyndających
dyndających
dyndających
C. dyndającym
dyndającym
dyndającym
dyndającym
B. dyndających
dyndających
dyndających
dyndające
N. dyndającymi
dyndającymi
dyndającymi
dyndającymi
Ms. dyndających
dyndających
dyndających
dyndających

Składnia

bez ograniczeń + dyndać +
GDZIEŚ

3. nogą

Definicja

pot. 
wprawiać w ruch coś wiszącego albo zwisającego

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Cytaty

Usiadła na brzegu skały, dyndając nogami nad urwiskiem.

źródło: NKJP: Grażyna Plebanek: Przystupa, 2007

Wierzgał i dyndał łańcuchem, sucha wydeptana ziemia dymiła pod jego pazurami.

źródło: NKJP: Marian Pilot: Na odchodnym, 2002

Z niewinnym wyrazem twarzy siedziała sobie, dyndała bosymi stopami i dmuchała na piórko, utrzymując je w powietrzu.

źródło: NKJP: Ewa Białołęcka: Naznaczeni błękitem, 2005

[...] chłopak zaczął dyndać lusterkiem to na boki, to znów z dołu do góry, jakby to była kiełbasa dla pieska.

źródło: NKJP: Internet

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dyndam
dyndamy
2 os. dyndasz
dyndacie
3 os. dynda
dyndają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dyndałem
+(e)m dyndał
dyndałam
+(e)m dyndała
dyndałom
+(e)m dyndało
dyndaliśmy
+(e)śmy dyndali
dyndałyśmy
+(e)śmy dyndały
2 os. dyndałeś
+(e)ś dyndał
dyndałaś
+(e)ś dyndała
dyndałoś
+(e)ś dyndało
dyndaliście
+(e)ście dyndali
dyndałyście
+(e)ście dyndały
3 os. dyndał
dyndała
dyndało
dyndali
dyndały

bezosobnik: dyndano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę dyndał
będę dyndać
będę dyndała
będę dyndać
będę dyndało
będę dyndać
będziemy dyndali
będziemy dyndać
będziemy dyndały
będziemy dyndać
2 os. będziesz dyndał
będziesz dyndać
będziesz dyndała
będziesz dyndać
będziesz dyndało
będziesz dyndać
będziecie dyndali
będziecie dyndać
będziecie dyndały
będziecie dyndać
3 os. będzie dyndał
będzie dyndać
będzie dyndała
będzie dyndać
będzie dyndało
będzie dyndać
będą dyndali
będą dyndać
będą dyndały
będą dyndać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dyndajmy
2 os. dyndaj
dyndajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dyndałbym
bym dyndał
dyndałabym
bym dyndała
dyndałobym
bym dyndało
dyndalibyśmy
byśmy dyndali
dyndałybyśmy
byśmy dyndały
2 os. dyndałbyś
byś dyndał
dyndałabyś
byś dyndała
dyndałobyś
byś dyndało
dyndalibyście
byście dyndali
dyndałybyście
byście dyndały
3 os. dyndałby
by dyndał
dyndałaby
by dyndała
dyndałoby
by dyndało
dyndaliby
by dyndali
dyndałyby
by dyndały

bezosobnik: dyndano by

bezokolicznik: dyndać

imiesłów przysłówkowy współczesny: dyndając

gerundium: dyndanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. dyndanie
dyndania
D. dyndania
dyndań
C. dyndaniu
dyndaniom
B. dyndanie
dyndania
N. dyndaniem
dyndaniami
Ms. dyndaniu
dyndaniach
W. dyndanie
dyndania

imiesłów przymiotnikowy czynny: dyndający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. dyndający
dyndający
dyndający
dyndające
dyndająca
D. dyndającego
dyndającego
dyndającego
dyndającego
dyndającej
C. dyndającemu
dyndającemu
dyndającemu
dyndającemu
dyndającej
B. dyndającego
dyndającego
dyndający
dyndające
dyndającą
N. dyndającym
dyndającym
dyndającym
dyndającym
dyndającą
Ms. dyndającym
dyndającym
dyndającym
dyndającym
dyndającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. dyndający
dyndający
dyndające
dyndające
D. dyndających
dyndających
dyndających
dyndających
C. dyndającym
dyndającym
dyndającym
dyndającym
B. dyndających
dyndających
dyndających
dyndające
N. dyndającymi
dyndającymi
dyndającymi
dyndającymi
Ms. dyndających
dyndających
dyndających
dyndających

Składnia

bez ograniczeń + dyndać +
CZYM

4. komuś dynda wszystko

Definicja

pot. 
zupełnie kogoś nie obchodzić

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  dryndać, wisieć

Cytaty

W co i czy w ogóle w cokolwiek elementy środowisk twórczych wierzą, to, prawdę rzekłszy, dynda światu.

źródło: NKJP: Uroki Archangielska, Dziennik Polski, 2008-02-18

Uczciwemu i przyzwoitemu pracownikowi dynda to, czy szef jest w firmie czy
go nie ma.

źródło: NKJP: Internet

Zależy co byłoby powodem, czy to, że potencjalny zięciu to burak i lenia
kawał, czy tylko to, że jest czarny i dynda panu, że jest porządny i
wykształcony.

źródło: NKJP: Internet

Twoje zdanie na ten temat dynda mi, podobnie jak Twoje zdanie na parę innych tematów.

źródło: NKJP: Internet

I jak deszcz pada, to też napiszą, że to wina rządu. Więc mi to po prostu dynda.

źródło: NKJP: X: Ludzie nie uwierzą, Polska Głos Wielkopolski, 2005-02-11

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
3 os. dynda
dyndają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
3 os. dyndał
dyndała
dyndało
dyndali
dyndały

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
3 os. będzie dyndać
będzie dyndać
będzie dyndać
będą dyndać
będą dyndać

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
3 os. dyndałby
by dyndał
dyndałaby
by dyndała
dyndałoby
by dyndało
dyndaliby
by dyndali
dyndałyby
by dyndały

bezokolicznik: dyndać

imiesłów przymiotnikowy czynny: dyndający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. dyndający
dyndający
dyndający
dyndające
dyndająca
D. dyndającego
dyndającego
dyndającego
dyndającego
dyndającej
C. dyndającemu
dyndającemu
dyndającemu
dyndającemu
dyndającej
B. dyndającego
dyndającego
dyndający
dyndające
dyndającą
N. dyndającym
dyndającym
dyndającym
dyndającym
dyndającą
Ms. dyndającym
dyndającym
dyndającym
dyndającym
dyndającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. dyndający
dyndający
dyndające
dyndające
D. dyndających
dyndających
dyndających
dyndających
C. dyndającym
dyndającym
dyndającym
dyndającym
B. dyndających
dyndających
dyndających
dyndające
N. dyndającymi
dyndającymi
dyndającymi
dyndającymi
Ms. dyndających
dyndających
dyndających
dyndających

Składnia

(to), że ZDANIE | ZDANIE PYTAJNOZALEŻNE + dyndać +
KOMU
bez ograniczeń + dyndać +
KOMU

Frazeologizmy

coś/ktoś zwisa i powiewa komuś
coś/ktoś zwisa, dynda i powiewa komuś
Data ostatniej modyfikacji: 12.01.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json