Chronologizacja
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
przysięgam się |
przysięgamy się |
|||
| 2 os. |
przysięgasz się |
przysięgacie się |
|||
| 3 os. |
przysięga się |
przysięgają się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
przysięgałem się +(e)m się przysięgał |
przysięgałam się +(e)m się przysięgała |
przysięgałom się +(e)m się przysięgało |
przysięgaliśmy się +(e)śmy się przysięgali |
przysięgałyśmy się +(e)śmy się przysięgały |
| 2 os. |
przysięgałeś się +(e)ś się przysięgał |
przysięgałaś się +(e)ś się przysięgała |
przysięgałoś się +(e)ś się przysięgało |
przysięgaliście się +(e)ście się przysięgali |
przysięgałyście się +(e)ście się przysięgały |
| 3 os. |
przysięgał się |
przysięgała się |
przysięgało się |
przysięgali się |
przysięgały się |
bezosobnik: przysięgano się
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę się przysięgał będę się przysięgać |
będę się przysięgała będę się przysięgać |
będę się przysięgało będę się przysięgać |
będziemy się przysięgali będziemy się przysięgać |
będziemy się przysięgały będziemy się przysięgać |
| 2 os. |
będziesz się przysięgał będziesz się przysięgać |
będziesz się przysięgała będziesz się przysięgać |
będziesz się przysięgało będziesz się przysięgać |
będziecie się przysięgali będziecie się przysięgać |
będziecie się przysięgały będziecie się przysięgać |
| 3 os. |
będzie się przysięgał będzie się przysięgać |
będzie się przysięgała będzie się przysięgać |
będzie się przysięgało będzie się przysięgać |
będą się przysięgali będą się przysięgać |
będą się przysięgały będą się przysięgać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
przysięgajmy się |
|
| 2 os. |
przysięgaj się |
przysięgajcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
przysięgałbym się bym się przysięgał |
przysięgałabym się bym się przysięgała |
przysięgałobym się bym się przysięgało |
przysięgalibyśmy się byśmy się przysięgali |
przysięgałybyśmy się byśmy się przysięgały |
| 2 os. |
przysięgałbyś się byś się przysięgał |
przysięgałabyś się byś się przysięgała |
przysięgałobyś się byś się przysięgało |
przysięgalibyście się byście się przysięgali |
przysięgałybyście się byście się przysięgały |
| 3 os. |
przysięgałby się by się przysięgał |
przysięgałaby się by się przysięgała |
przysięgałoby się by się przysięgało |
przysięgaliby się by się przysięgali |
przysięgałyby się by się przysięgały |
bezosobnik: przysięgano by się
bezokolicznik: przysięgać się
imiesłów przysłówkowy współczesny:
przysięgając się
gerundium: przysięganie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | przysięganie się |
przysięgania się |
| D. | przysięgania się |
przysięgań się |
| C. | przysięganiu się |
przysięganiom się |
| B. | przysięganie się |
przysięgania się |
| N. | przysięganiem się |
przysięganiami się |
| Ms. | przysięganiu się |
przysięganiach się |
| W. | przysięganie się |
przysięgania się |
imiesłów przymiotnikowy czynny: przysięgający się
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | przysięgający się |
przysięgający się |
przysięgający się |
przysięgające się |
przysięgająca się |
| D. | przysięgającego się |
przysięgającego się |
przysięgającego się |
przysięgającego się |
przysięgającej się |
| C. | przysięgającemu się |
przysięgającemu się |
przysięgającemu się |
przysięgającemu się |
przysięgającej się |
| B. | przysięgającego się |
przysięgającego się |
przysięgający się |
przysięgające się |
przysięgającą się |
| N. | przysięgającym się |
przysięgającym się |
przysięgającym się |
przysięgającym się |
przysięgającą się |
| Ms. | przysięgającym się |
przysięgającym się |
przysięgającym się |
przysięgającym się |
przysięgającej się |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | przysięgający się |
przysięgający się |
przysięgające się |
przysięgające się |
| D. | przysięgających się |
przysięgających się |
przysięgających się |
przysięgających się |
| C. | przysięgającym się |
przysięgającym się |
przysięgającym się |
przysięgającym się |
| B. | przysięgających się |
przysięgających się |
przysięgających się |
przysięgające się |
| N. | przysięgającymi się |
przysięgającymi się |
przysięgającymi się |
przysięgającymi się |
| Ms. | przysięgających się |
przysięgających się |
przysięgających się |
przysięgających się |
odpowiedniki aspektowe: przysięgnąć się , przysiąc się
Pochodzenie
Zob. przysiąc
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja zwyczaje i obyczaje
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | kląć się, zaklinać się, zaprzysięgać się |
Cytaty
|
Widziałem Ślązaka jak przysięgał się, że mu kazali, jak mówił, że ma kilkoro dzieci i dom. źródło: NKJP: Krzysztof Smura: Śmietnik Nikodema, Gazeta Poznańska, 2002-11-15 |
|
|
W latach 80-tych kupowałem pasiekę i człowiek przysięgał się, że te ule to jeszcze po Bierucie - ponoć hodował pszczoły gdzieś w okolicach Wilanowa. źródło: NKJP: Internet |
|
|
Nim krążek znalazł się w bramce, ta została ruszona - przysięgał się międzynarodowy arbiter (...). źródło: NKJP: Stefan Leśniowski: Emocji jak lodu, Gazeta Krakowska, 2004-03-09 |
|
|
A jeszcze wczoraj wieczorem, tu, przy tym samym barze, jeden aktor przysięgał się, że to prawda. źródło: NKJP: Jerzy Andrzejewski: Miazga, 1979 |
Składnia
|
+ | przysięgać się | + |
że ZDANIE
|
|
|
+ | przysięgać się | + |
MOWA WPROST
|