UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

ambrozja

Chronologizacja

1472, SStp
Inne znaczenie: 'wrotycz pospolity'

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. ambrozja
ambrozje
D. ambrozji
ambrozji
neut
ambrozyj
char
C. ambrozji
ambrozjom
B. ambrozję
ambrozje
N. ambrozją
ambrozjami
Ms. ambrozji
ambrozjach
W. ambrozjo
ambrozje

Inne uwagi

Zwykle lp

Pochodzenie

łac. ambrosia

z gr. ambrosía 'nieśmiertelność; pokarm nieśmiertelnych'

1. w mitologii

Definicja

w mitologii greckiej pokarm uznawany za pożywienie bogów, zapewniający im młodość i nieśmiertelność

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja wierzenia i przesądy

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka literatura

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  pokarm

Połączenia

  • ambrozja i nektar
  • jeść, pić, popijać, spożywać; rozdawać ambrozję
  • namaszczać ambrozją
  • kąpać się w ambrozji

Cytaty

Hebe i Ganimedes, krzątając się przy ucztach, roznosili bogom ambrozję i nektar.

źródło: NKJP: Zygmunt Kubiak: Mitologia Greków i Rzymian, 2008

Bogowie na Olimpie zawdzięczali nieśmiertelność ambrozji, bogowie hinduscy ucztowali amritą.

źródło: NKJP: Dorota Czajkowska-Majewska: Czterdzieści gramów szczęścia, Polityka, 2000-01-15

W politeistycznych religiach cywilizacji śródziemnomorskich wino było napojem bogów. Niektórzy sądzą, że ambrozja, pita na Olimpie, to właśnie wino.

źródło: NKJP: Agnieszka Krzemińska: Wszystkiemu winne wino, Polityka, 2009-05-16

Jeśli wierzyć mitom, bogowie starożytnej Grecji utrzymywali się w dobrej formie, zakąszając nektar ambrozją.

źródło: NKJP: Dziennik Łódzki, 2002-01-12

2. smaczna potrawa

Definicja

książk. 
pokarm o wyśmienitym smaku

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie rodzaje pokarmu/potraw i ich cechy

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  pokarm

Połączenia

  • smak ambrozji

Cytaty

W miasteczku Oskara, gdzie śliwki zużywano dotąd do smażenia konfitur, śliwkowa ambrozja rozpaliła nagle serca i umysły. Owej pamiętnej zimy niejeden wyprawiał się do Vaszka w nadziei zdobycia przepisu na czarodziejski napój.

źródło: NKJP: Robert Urbański, Jacek Kondracki: Operacja „Dunaj”, 2009

Każdy miał bańkę, taką co najmniej dwulitrówkę, a mleko prosto z wieczornego udoju było przepyszne. Zazwyczaj wypijaliśmy na miejscu po solidnym garnuszku. Był to nieomalże nasz rytualny spacer, okraszony białą ambrozją.

źródło: NKJP: Ewa Ćwikła: Wędkarskie opowieści Stynki, 2008

Może podać samowar? - spytała Helena [...]. - Pan Michał już proponował. Ale po co pić wodę, jeśli taka ambrozja stoi na stole przed człowiekiem. [...] Podniósł kieliszek, patrzył w niego zbierając myśli, [...]

źródło: NKJP: Tadeusz Konwicki: Bohiń, 1987

3. roślina

Definicja

bot. 
roślina średnich rozmiarów o liściach przypominających liście pietruszki i słupkowatych kwiatach, której pyłek powoduje uczulenie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin ogrodnictwo i dbałość o rośliny

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  roślina

Połączenia

  • pyłki ambrozji

Cytaty

Jeśli znajdą się w warunkach zbliżonych do tych, w jakich żyły w ojczyźnie, są w stanie skutecznie konkurować z roślinami rodzimymi. Swobodnie się rozmnażają i rozprzestrzeniają. Tak stało się np. w południowo-wschodniej Europie z zawleczoną z obszarów amerykańskich prerii ambrozją bylicolistną [...]

źródło: NKJP: Grażyna Morek: Wysyp łysych babek, Polityka, 2006-06-17

Na konferencji wspomniano o problemie ambrozji - chwastu, który po raz pierwszy wywołał bardzo drapieżną alergię na Florydzie, potem przeniósł się w rejon Kaukazu, dziś jest poważnym problemem na Węgrzech, Słowacji i w Austrii.

źródło: NKJP: Reakcje krzyżowe, Dziennik Polski, 2000-05-29

Ochrona terytorialna Polski przed tego typu chwastami jest tym bardziej ważna, że do tej pory nie występowały one w Polsce. Ciągle jednak podejmowane są próby importu soi czy kukurydzy zachwaszczonej ambrozją, ponieważ jest ona o około 1/3 tańsza od pełnowartościowej soi czy kukurydzy.

źródło: NKJP: Sprawozdanie z 49. posiedzenia Senatu RP część 3, wersja robocza, 4. kadencja

Data ostatniej modyfikacji: 01.12.2015
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json