UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

cudzysłów

Chronologizacja

1806, Bańk

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	cudzysłów	cudzysłowy
D.	cudzysłowu	cudzysłowów
C.	cudzysłowowi	cudzysłowom
B.	cudzysłów	cudzysłowy
N.	cudzysłowem	cudzysłowami
Ms.	cudzysłowie	cudzysłowach
W.	cudzysłowie	cudzysłowy

Inne uwagi

Spotykana jest miękkotematowa odmiana tego wyrazu, np. D. lp cudzysłowia, N. lp cudzysłowiem, Ms. lp (w) cudzysłowiu), M. lm (te) cudzysłowia. Odmiana taka uważana jest za niepoprawną

Pochodzenie

Zob. cudzy i słowo

1. znak graficzny

Definicja

znak graficzny przypominający dwa przecinki lub kliny, które stawia się na początku i na końcu tekstu cytowanego lub specyficznych użyć wyrazów i wyrażeń, po to, by je wyodrębnić od całości

Noty o użyciu

Używane także w odniesieniu do jednej części znaku.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język pisanie

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

znak

Połączenia

dolny, górny; podwójny, pojedynczy; francuski, polski, zwykły cudzysłów; poprawne cudzysłowy; cudzysłowy proste; drukarskie
cudzysłów przy słowie jakimś
rodzaj; znaki; brak cudzysłowu
kropka po cudzysłowie; słowa, teksty, wyraz, zdanie w cudzysłowie
używać cudzysłowu
dać; pomijać, stosować; postawić, wstawić; usunąć cudzysłów
opatrzyć coś cudzysłowem
napisać coś w cudzysłowie

Cytaty

	Jednej rzeczy nie można negować: całość jest napisana rzeczywiście inteligentnie, choć ze zbyt wielką liczbą cytatów w tekście, w cudzysłowach i bez cudzysłowów. źródło: NKJP: Ludwik Bazylow: Ostatnie lata Rosji Carskiej. Rządy Stołypina, 2008
	Śmiemy jednak twierdzić, iż w ten sposób o wiele szybciej daną piosenkę znajdziemy za pomocą Google, umieszczając poszukiwany tekst w cudzysłowie i dodając do niego wyraz „lyrics”. źródło: NKJP: Rafał Spaleniak: Zaśpiewaj, a Midomi Ci powie, jaka to piosenka, Dziennik Internautów, 2007-07-13
	Dla władców NRD był obiektem bezgranicznej nienawiści, ponieważ konsekwentnie odmawiał uznania ich państwa, które jego gazety zawsze ujmowały w cudzysłów - „NRD”. źródło: NKJP: Adam Krzemiński: Szóste przykazanie Springera, Polityka, 2007-02-10
	Tytuły gazet i czasopism zapisujemy w cudzysłowie, nie kursywą [...]. źródło: NKJP: Internet
	Zdania anglojęzyczne otwierane są zawsze górnym cudzysłowem. źródło: NKJP: Andrzej Pająk: Domowe studio Dtp, Enter, 2000

2. przenośnia

Definicja

sposób wypowiedzi, w którym nadaje się czemuś ukryte lub przenośne znaczenie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Cytaty

Dopiero przerywniki, naśladujące metafizyczne malarstwo oraz alegoryczne dzwony, które w ostatniej scenie odzywają się z samego nieba, stanowią wyłom w naturalistycznej tkance filmu, tworzą estetyczny dystans, rodzaj cudzysłowu.

źródło: NKJP: Tadeusz Sobolewski: Jutro premiera - \„Przełamując fale\” Larsa von Triera, Gazeta Wyborcza, 1997-02-20

Dlatego tak często artyści i producenci, odwołując się do naszej nostalgicznej wrażliwości, swój przedmiot opatrują cudzysłowem, dodają estetyzującej otoczki.

źródło: NKJP: Zaleski Marek: Formy pamięci, 1996

Reżyser sprytnie ujmuje w cudzysłów to, co nam opowiada, uzyskując dzięki temu „wytłumaczenie” dla najbardziej nawet krwawych i bezsensownych sekwencji.

źródło: NKJP: Dariusz Pawłowski: Kąpiel w czerwonej pustce, Dziennik Łódzki, 2003-10-18

Frazeologizmy

ktoś otwiera cudzysłów
ktoś otworzył cudzysłów
ktoś zamknął cudzysłów
ktoś zamyka cudzysłów

Data ostatniej modyfikacji: 24.01.2016