UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

sprzysiąc się

sprzysięgnąć się

Chronologizacja

1 połowa XV w., SStp

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. sprzysięgnę się
sprzysiężemy się
2 os. sprzysiężesz się
sprzysiężecie się
3 os. sprzysięże się
sprzysięgną się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. sprzysiągłem się
+(e)m się sprzysiągł
sprzysięgłam się
+(e)m się sprzysięgła
sprzysięgłom się
+(e)m się sprzysięgło
sprzysięgliśmy się
+(e)śmy się sprzysięgli
sprzysięgłyśmy się
+(e)śmy się sprzysięgły
2 os. sprzysiągłeś się
+(e)ś się sprzysiągł
sprzysięgłaś się
+(e)ś się sprzysięgła
sprzysięgłoś się
+(e)ś się sprzysięgło
sprzysięgliście się
+(e)ście się sprzysięgli
sprzysięgłyście się
+(e)ście się sprzysięgły
3 os. sprzysiągł się
sprzysięgła się
sprzysięgło się
sprzysięgli się
sprzysięgły się

bezosobnik: sprzysiężono się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. sprzysiążmy się
2 os. sprzysiąż się
sprzysięgnijcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. sprzysiągłbym się
bym się sprzysiągł
sprzysięgłabym się
bym się sprzysięgła
sprzysięgłobym się
bym się sprzysięgło
sprzysięglibyśmy się
byśmy się sprzysięgli
sprzysięgłybyśmy się
byśmy się sprzysięgły
2 os. sprzysiągłbyś się
byś się sprzysiągł
sprzysięgłabyś się
byś się sprzysięgła
sprzysięgłobyś się
byś się sprzysięgło
sprzysięglibyście się
byście się sprzysięgli
sprzysięgłybyście się
byście się sprzysięgły
3 os. sprzysiągłby się
by się sprzysiągł
sprzysięgłaby się
by się sprzysięgła
sprzysięgłoby się
by się sprzysięgło
sprzysięgliby się
by się sprzysięgli
sprzysięgłyby się
by się sprzysięgły

bezosobnik: sprzysiężono by się

bezokolicznik: sprzysiąc się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: sprzysiągłszy się

gerundium: sprzysiężenie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. sprzysiężenie się
sprzysiężenia się
D. sprzysiężenia się
sprzysiężeń się
C. sprzysiężeniu się
sprzysiężeniom się
B. sprzysiężenie się
sprzysiężenia się
N. sprzysiężeniem się
sprzysiężeniami się
Ms. sprzysiężeniu się
sprzysiężeniach się
W. sprzysiężenie się
sprzysiężenia się

odpowiednik aspektowy: sprzysięgać się

Pochodzenie

Z przedrostkiem s- od przysiąc (się) (por.).
Zob. sięgać

1. o ludziach

Definicja

umówić się, aby działać wspólnie przeciwko komuś

Warianty

  • sprzysięgnąć się

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Cytaty

Dlaczego jej sprawy są załatwiane od razu, a ja muszę czekać w nieskończoność? Nie mamy takich samych praw? Co takiego zrobiłem, że wszyscy sprzysięgli się przeciwko mnie? – zastanawia się mieszkaniec Mszany.

źródło: NKJP: Mąż do bicia, Trybuna Śląska, 2001-07-25

Tak więc Rosja i Chiny, mając wspólne cele, mogą sprzysiąc się przeciwko Stanom Zjednoczonym.

źródło: Internet: xportal.pl

Składnia

bez ograniczeń + sprzysiąc się +
przeciw KOMU

2. o kłopotach

Definicja

wraz z innymi podobnymi czynnikami lub zjawiskami sprawić, że ktoś zaczyna się znajdować w bardzo niekorzystnej sytuacji

Warianty

  • sprzysięgnąć się

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Cytaty

Uczciwie jednak trzeba przyznać, że okoliczności sprzysięgły się przeciwko muzykom. Najpierw awaria samochodu na trasie Poznań-Warszawa, potem gorączkowe oczekiwanie na wibrafon, który dojechał do klubu grubo po 21 – efekt był taki, że na scenie zespół znalazł się półtorej godziny po planowanym terminie.

źródło: NKJP: Marcin Kostaszuk: Recenzja, Polska Głos Wielkopolski, 2006-04-20

Wszystko może sprzysiąc się przeciw niemu.

źródło: NKJP: Aleksander Sołżenicyn: ARCHIPELAG GUŁag, 1977

Zima jakby sprzysięgła się przeciw niemu: to wściekła zadymka, to mroźna wichura.

źródło: NKJP: Krystyna Uniechowska-Dembińska: Był pałac, 2008

Składnia

bez ograniczeń + sprzysiąc się +
przeciw KOMU
Data ostatniej modyfikacji: 04.05.2015
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json