UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

faworek

Chronologizacja

1 połowa XVII w., Kart XVII-XVIII

1. ciastko

Definicja

cienkie ciastko usmażone na głębokim tłuszczu i posypane cukrem pudrem, przygotowane z rozwałkowanego prostokąta kruchego ciasta, w którym robi się pośrodku niewielkie nacięcie i przeplata przez nie jeden koniec tego prostokąta tak, by powstała wijąca się kokardka

Pochodzenie

Od faworek w zn. 'wstążka' (przez podobieństwo kształtu ciastka do zawiązanej w kokardkę wstążki).

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie rodzaje pokarmu/potraw i ich cechy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  chrust
hiperonimy:  ciastko

Połączenia

  • pączki i faworki
  • przepis na faworki
  • robić, smażyć faworki
  • poczęstować kogoś; zajadać się faworkami

Cytaty

[...] weszła do swojego pokoju, usiadła na tapczanie i wsadziła do ust pierwszego z brzegu faworka. Cukier puder osypał się na wyprasowaną sukienkę, a ciastko pokruszyło się, zanim porządnie przygryzła je zębami.

źródło: NKJP: Grażyna Plebanek: Dziewczyny z Portofino, 2005

W tłusty czwartek ludzie zajadają się pączkami i faworkami.

źródło: NKJP: (Metropol): Początek końca karnawału, Metropol, 2001

[...] faworki smażyło się w kilku garnkach. Później całe mieszkanie było zastawione talerzami z chrustem i zasypane cukrem pudrem [...].

źródło: NKJP: Magdalena Walisiak: Zaprosili nas, Kuchnia, 1999

W płaskim rondlu rozgrzać smalec i partiami wkładać faworki, tak by swobodnie pływały w tłuszczu.

źródło: NKJP: Maria Janicka: Słodko i tłusto, Trybuna Śląska, 2002-02-01

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m2, m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. faworek
faworki
D. faworka
faworków
C. faworkowi
faworkom
B. faworka
faworek
faworki
N. faworkiem
faworkami
Ms. faworku
faworkach
W. faworku
faworki

Inne uwagi

Zwykle lm

2. u rycerza

Definicja

kokardka noszona przez rycerzy, zrobiona ze wstążeczki otrzymanej od damy jako dowód jej przychylności

Pochodzenie

Zdrobnienie od fawor, a to z fr. faveur 'łaska, życzliwość; wstążka (ofiarowana mężczyźnie przez kobietę jako wyraz przychylności)'.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  kokardka

Cytaty

[...] kokardkowy faworek rycerz zawsze nosił przy sobie i to w widocznym miejscu.

źródło: Internet: facebook.com/Centrum.Kultury.Slowa

- Zawsze chciałem dostać faworek od damy serca, będę go miał zawszę przy sobie - złapał rękę księżniczki i pocałował ją, po czym odebrał chustkę i wyskoczył przez balkon do domu naprzeciwko.

źródło: Internet: menskieromanse.blogspot.com

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. faworek
faworki
D. faworka
faworków
C. faworkowi
faworkom
B. faworek
faworki
N. faworkiem
faworkami
Ms. faworku
faworkach
W. faworku
faworki

3. u koszuli

Definicja

etn. 
kolorowa wstążka wiązana pod szyją u ludowej koszuli męskiej

Pochodzenie

Zdrobnienie od fawor, a to z fr. faveur 'łaska, życzliwość; wstążka (ofiarowana mężczyźnie przez kobietę jako wyraz przychylności)'.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja zwyczaje i obyczaje

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  wstążka

Cytaty

Spodnie [...] farbowane nie były, więc białe lub szare, a w nie wpuszczano białą koszulę z płótna lnianego, którą wiązano pod szyją czerwonym faworkiem [...].

źródło: Internet: slesicki.w.interia.pl/stroje.htm

U biedniejszych pozostały jeszcze resztki tradycyjnego odzienia w postaci chodaków plecionych z łyka, przymocowanych rzemykami lub sznurkami dookoła kostki, czasem jeszcze koszula związana u szyi faworkiem kolorowym, czyli wstążeczką.

źródło: Internet: Małgorzata Kucharska: O Kurpiach na łamach „Płomyka” (1917-1939), Rocznik Mazowiecki, 2009

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. faworek
faworki
D. faworka
faworków
C. faworkowi
faworkom
B. faworek
faworki
N. faworkiem
faworkami
Ms. faworku
faworkach
W. faworku
faworki
Data ostatniej modyfikacji: 23.04.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json