UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

barwa

Chronologizacja

1418, SStp

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	barwa	barwy
D.	barwy	barw

C.	barwie	barwom
B.	barwę	barwy
N.	barwą	barwami
Ms.	barwie	barwach
W.	barwo	barwy

Pochodzenie

śr.-w.-niem. varwe 'farba, kolor'

1. niebieska

Definicja

postrzegana wzrokowo właściwość przedmiotów związana z ich oświetleniem lub odbijaniem przez nie światła

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kolory i światło

Relacje znaczeniowe

synonimy:

kolor, ubarwienie, zabarwienie

Połączenia

jasna, ciemna; intensywna, jaskrawa, krzykliwa, nasycona, ostra, przygaszona, stonowana, wyrazista, zgaszona, żywa; naturalna; modna; piękna; ulubiona; czerwona, niebieska, zielona, żółta... barwa; pastelowe; wojskowe; kontrastowe, różne barwy
barwa oczu, policzków, skóry, tęczówki, twarzy, ust, włosów; krwi; mundurów, sukienki, ubrania; nieba, morza, wody; światła; kwiatów, liści, owoców, natury; jesieni; miedzi; żałoby; barwy tęczy
barwa i dźwięk; barwa i kształt; barwa i światło
intensywność barwy; eksplozja; feeria, tęcza; bogactwo; paleta; zestawienie barw
nabierać barwy
tracić, stracić; zmieniać barwę
olśniewać barwą

Cytaty

	W Bułgarii jajka wielkanocne mają barwę czerwoną. Pierwszym umalowanym jajkiem kreśli się znak krzyża na czołach dzieci, aby były zdrowe i rumiane przez cały rok [...]. źródło: NKJP: G.Czerwińska: O jajku, Tygodnik Ciechanowski, 2006-04-15
	Zima była długa i szara, więc eksplozja barw na ulicach cieszy oczy. Rozbuchana zieleń rozwijających się w błyskawicznym tempie liści, bajeczne barwy podwiewanych przez wiatr sukienek kobiet, kolorowe sztandary przemykających wzdłuż Piątej Alei pochodów i parad. źródło: NKJP: Kamila Sławińska: Nowy Jork. Przewodnik niepraktyczny, 2008
	Na początku XX wieku tramwaje przemalowano z barw szafirowo-żółtych na kolor czerwony z żółtymi obramowaniami. źródło: NKJP: Tomasz Konatkowski: Przystanek Śmierć, 2007
	Wyglądał staro i żałośnie. A wrażenie to potęgowała szara, niezdrowa barwa skóry i marszczące się wole. źródło: NKJP: Mirosław M. Bujko: Czerwony byk, 2007
	Coś zaczyna się dziać! Morze zmienia swą barwę, z błękitu przechodzi w szkarłat [...]. źródło: NKJP: Mariusz Sieniewicz: Żydówek nie obsługujemy, 2005

Składnia

barwa

(JAKA) + (CZEGO)

2. głosu

Definicja

charakterystyczne dla jakiegoś instrumentu lub głosu brzmienie dźwięku o danej wysokości i natężeniu, pozwalające odróżnić te instrumenty lub głosy

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka muzyka

Relacje znaczeniowe

	hiperonimy:	tembr
	synonimy:	ton, zabarwienie

Połączenia

ciemna; ciekawa, przyjemna; charakterystyczna; fortepianowa barwa
barwa dźwięku, głosu, instrumentu, muzyki; samogłoski
bogactwo barw
ustawić barwę

Cytaty

	Zdumiałam się ogromnie, bo byłam przekonana, że osoba obdarzona tak niepowtarzalna barwą głosu, czująca tekst mogła tylko ukończyć szkołę aktorską... źródło: NKJP: A.Fidrysiak: Niech ten cyrk obywa się beze mnie..., Tygodnik Ciechanowski, 2008-03-01
	Jest inteligentna i ma dużą zdolność przyswajania informacji. W relacji z filharmonii pozna barwy dźwięków. źródło: NKJP: Izabela Filipiak: Kultura obrażonych, 2003
	Sopran o ciemnej barwie zaczął frazę nisko, pozornie nieefektownie. Śpiewaczka wolno i wyraźnie artykułowała poszczególne słowa. źródło: NKJP: Anna Bolecka: Concerto d'amore, 2004
	Tymczasem Iwan uciszył pomruki aprobaty i opuściwszy piękną głowę, rzucił pierwsze słowa, które zabrzmiały głucho i przygnębiająco, ale w miarę jak deklamator, obdarzony ładną barwą głosu i wrodzonym talentem, się rozkręcał, tekst nabierał siły i zaczynał swoje własne, kolejne życie w umysłach chłonącej go widowni [...]. źródło: NKJP: Mirosław M. Bujko: Złoty pociąg, 2006
	I wtedy wbrew sobie, wbrew panice, w którą wpadłem, zacząłem śpiewać! Najpierw niepewnie, ale kiedy uchwyciłem rytm i właściwie ustawiłem barwę, śpiewałem, aż miło, balladę Deszcze niespokojne z filmu Czterej pancerni i pies... źródło: NKJP: Mariusz Grzebalski: Człowiek, który biegnie przez las, 2006

Składnia

barwa

JAKA + CZEGO

3. uczuciowa

Definicja

książk.

cecha nadająca czemuś indywidualny charakter

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	zabarwienie
	hiperonimy:	charakter

Połączenia

barwa emocjonalna, uczuciowa; ideologiczna, polityczna, religijna; historyczna; różne barwy
nabierać jakiejś barwy

Cytaty

	Różne są odcienie, różne barwy popularności i niejedna do niej wiedzie droga. Niejednolita jest recepta na sukces. źródło: NKJP: Smak sławy, Tygodnik Ciechanowski, 2002-03-22
	Ten skandaliczny brak starali się usunąć Żydzi aleksandryjscy w wersji greckiej przez dodanie bardziej pobożnej opowieści ujętej w barwach religijnych i przyjętej we wszystkich przekładach (Wulgata, Peszitto, Targumy), znanej jako deuterokanoniczny dodatek do Księgi Estery. źródło: NKJP: Witold Tyloch: Dzieje ksiąg Starego Testamentu: szkice z krytyki biblijnej, 1981
	Wysłuchano różnych opinii i stanowisk w sprawie przerywania ciąży. Są one skrajne, mają wiele różnych barw, odcieni i akcentów. źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 23.10.1996
	Sam naczelny, choć też nie zawsze czuły na barwę emocjonalną stosowanych określeń, uprawia swoją publicystyczną bezstronność na bardziej merytorycznym poziomie. źródło: NKJP: Wiktor Woroszylski: Bieda z tą konsekwencją, Gazeta Wyborcza, 1995-08-25
	Już w pokoiku Renaty próbowałem czytać „Proces”, bardzo modny po październiku 1956 roku, ale szybko się zniechęciłem, a to zarówno z braku przygotowania do tak poważnej lektury, jak i przez surowość tej prozy, chłodnej i okrutnej, a zwłaszcza pozbawionej wszelkiej barwy uczuciowej. źródło: NKJP: Jerzy Stawiński: Piszczyk, 1997

Składnia

	+	barwa	+	JAKA
	+	barwa	+	CZEGO

Frazeologizmy

barwa ochronna
ciepły kolor
ciepła barwa
kolor podstawowy
barwa podstawowa
w czarnych barwach
w ciemnych barwach
w różowych barwach
w jasnych barwach
zimny kolor
zimna barwa
chłodna barwa

Data ostatniej modyfikacji: 24.04.2023