UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

amalgamat

Chronologizacja

1 połowa XX w., Bańk
Od 2. połowy XVIII w. amalgama.

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. amalgamat
amalgamaty
D. amalgamatu
amalgamatów
C. amalgamatowi
amalgamatom
B. amalgamat
amalgamaty
N. amalgamatem
amalgamatami
Ms. amalgamacie
amalgamatach
W. amalgamacie
amalgamaty

Pochodzenie

łac. śred. amalgama

1. srebra

Definicja

chem. 
stop metalu z rtęcią, używany m.in. do wykonania plomb dentystycznych oraz w przemyśle chemicznym

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Przemysł materiały używane w przemyśle

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  stop I

Połączenia

  • klasyczny amalgamat
  • amalgamat cyny, srebra
  • plomba z amalgamatu
  • tworzyć amalgamaty

Cytaty

Badania wykazały, że używany do wypełnień dentystycznych amalgamat ma właściwości rakotwórcze, wpływa też niekorzystnie na układ krążenia, powoduje zapalenia jelitowe i alergie.

źródło: NKJP: Nina Grella: Sztuka unikania, Dziennik Zachodni, 2003-02-07

[...] w XIII wieku w Europie pojawiły się pierwsze zwierciadła szklane. W celu ich wytworzenia na jedną stronę tafli szlifowanego szkła kładziono cienką folię cynową, a następnie zalewano ją rtęcią. Powstający amalgamat cyny świetnie przylegał do szkła.

źródło: NKJP: (AK): Przyjaciel przestrzeni, Dziennik Polski, 2006-05-17

Zgodnie z rozporządzeniem ministra zdrowia stomatolog, który podpisał umowę z kasą chorych może bezpłatnie założyć jedynie plombę z amalgamatu.

źródło: NKJP: Kosztowne krzywe zęby, Gazeta Ubezpieczeniowa, 1999-03-16

Większość metali tworzy amalgamaty. Nierozpuszczalne w rtęci jest żelazo, stąd może być wykorzystywane na naczynia do przechowywania amalgamatów.

źródło: NKJP: Internet

2. kultur

Definicja

książk. 
połączenie różnych elementów

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

synonimy:  aliaż, melanż, mieszanina, mieszanka, mikst, mix

Połączenia

  • przedziwny amalgamat
  • amalgamat elementów, gatunków, kultur
  • amalgamat powstał
  • coś stanowi, tworzy amalgamat
  • coś jest amalgamatem

Cytaty

Prusy, których spadek po części odziedziczyliśmy, były - tak samo jak przedrozbiorowa Rzeczpospolita - amalgamatem etnicznym i stanowym.

źródło: NKJP: Adam Krzemiński: Prusy to my, Polityka, 2002-03-02

[...] w 1924 roku światło dzienne ujrzał „Krakatit” – powieść będąca amalgamatem science fiction, melodramatu i politycznego dreszczowca.

źródło: NKJP: Sebastian Chosiński: Fantastyka Bliskiego Zasięgu: Fantasmagoryczna wizja konfliktu jądrowego, Esensja, 2009-07-02

Przepisy zaborcze stanowiły amalgamat trudny do ogarnięcia, poznania i stosowania nawet dla specjalistów.

źródło: NKJP: Monika Motas-Piotrowska:Legalizacja związków wyznaniowych w Polsce, 1996

Orient pełni raczej funkcję toposu niż miejsca - jest zbiorem odwołań i charakterystyk, które pochodzą z cytatów, fragmentów tekstu, przytoczeń z cudzych prac [...], albo stanowi amalgamat tych wszystkich elementów.

źródło: NKJP: Max Cegielski: Oko świata : od Konstantynopola do Stambułu, 2009

Wpływy łacińskie i arabskie zlewały się nad Adriatykiem, tworząc amalgamat cywilizacyjny, antropologiczny, etnograficzny.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 08.04.1999

Składnia

bez ograniczeń + amalgamat +
(CZEGO)
bez ograniczeń + amalgamat +
(JAKI)
Data ostatniej modyfikacji: 30.11.2015
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json