UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

baptysterium

Chronologizacja

1861, SJPWil

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. baptysterium
baptysteria
D. baptysterium
baptysteriów
C. baptysterium
baptysteriom
B. baptysterium
baptysteria
N. baptysterium
baptysteriami
Ms. baptysterium
baptysteriach
W. baptysterium
baptysteria

Pochodzenie

p.-łac. baptisterium

z gr. baptistḗrion

1. budynek

Definicja

archit. 
budowla, wznoszona dawniej w tym celu, aby odbywały się w niej chrzty

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół miejsca i instytucje związane z religią i kościołem

Połączenia

  • budować, dobudować, wybudować baptysterium

Cytaty

W bardzo dobrym stanie zachowało się baptysterium w formie regularnego krzyża greckiego. Kościół został zniszczony w 529 roku przez Samarytan.

źródło: NKJP: Jan Gać: Ziemia Święta Kulturowy przewodnik śladami Jezusa, 2009

Do obejrzenia są także drzwi pobliskiego baptysterium, nazwane przez Michała Anioła „bramą do raju”.

źródło: NKJP: Jolanta Berent: Toskania u wrót raju, Polityka, 2000-07-29

Większość baptysteriów w IV w. była budowana na planie czworokąta i przylegała do murów bazyliki.

źródło: NKJP: Waldemar Ceran: Historia i bibliografia rozumowana bizantynologii polskiej (1800-1998), 1999

Sadzawki, a czasem także studnie, umieszczano w baptysteriach, gdzie służyły podczas ceremonii chrztu, którego początkowo udzielano przez zanurzenie przyszłego członka wspólnoty chrześcijańskiej w wodzie.

źródło: NKJP: Sadzawki, Dziennik Polski, 2003-09-03

2. misa

Definicja

zbiornik na wodę święconą, używaną przy chrzcie, stojący w kościele lub jego przedsionku

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół sakramenty i obrzędy religijne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  chrzcielnica

Połączenia

  • misa baptysterium

Cytaty

Studnię - wodotrysk dawnego atrium (tak ks. prof. Nowacki nazywa misę baptysterium, o którą ciągle historycy kruszą kopie) - przeniesiono na plac przed katedrą, gdzie znajdowała się do połowy dziewiętnastego wieku, służąc przejściowo w siedemnastym i osiemnastym wieku jako wspaniała fontanna.

źródło: NKJP: Zygmunt Rola: Tajemnice Ostrowa Tumskiego, 2000

Baptysteria można zobaczyć w niektórych starych kościołach włoskich. W późniejszych czasach sadzawki i fontanny, które bywały z nimi łączone, stają się elementem klasztornych wirydarzy.

źródło: NKJP: Sadzawki, Dziennik Polski, 2003-09-03

Woda przypływa do baptysterium ze specjalnie utworzonej „rzeki Jordan”. Tworzy ją 12 kaskad, które stanowią część prowadzącego do nowej świątyni dziedzińca. Z najniższego poziomu woda podziemnym kanałem przepływa prosto do chrzcielnicy.

źródło: NKJP: o. Tomasz Duszyc OFMCap: Chrzcielnica, Głos Ojca Pio, 2005-12

Data ostatniej modyfikacji: 28.11.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json