UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

polewka

Chronologizacja

1472, SStp

Pochodzenie

Zob. lać

1. zupa

Definicja

kulin. 
charakterystyczna dla dawnej polskiej kuchni zupa przyrządzana na bazie wybranego płynu - piwa, wina, mleka czy wody, w którym rozpuszczało się mąkę, jajko, twaróg lub inny wybrany składnik, z ewentualnymi dodatkami

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie rodzaje pokarmu/potraw i ich cechy

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  zupa

Połączenia

  • piwna, winna; cienka, gęsta polewka
  • łyżka polewki
  • jeść polewkę

Cytaty

Polewka nie wymagała wiele pracy. Do garnczka ze zsiadłym mlekiem dosypywało się łyżkę mąki i dolewało łyżkę śmietany - jeśli była śmietana. Mieszało się to drewnianym koziołkiem i - wciąż mieszając - wlewało na gotującą się wodę. Wody się gotowało niewiele, tyle tylko, żeby się nie przypaliło.

źródło: NKJP: Henryk Grynberg: Życie ideologiczne, osobiste, codzienne i artystyczne, 1998

Po chwili obaj z Szarlejem siorbali polewkę, łowiąc grudki twarogu, pracując lipowymi łyżkami szybko, acz w rytmie, by unikać zderzania się w misie.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Narrenturm, 2002

Ja już w wielu polskich lokalach jadałem różne wersje piwnych polewek, ale tu, w „Karczmie Piastów”, po raz pierwszy uwierzyłem, że to może być dobre.

źródło: NKJP: Piotr Bikont: Faramuszka Piasta Kołodzieja, Gazeta Wyborcza, 1995-06-09

Zanim odpowiednio przyrządzona dziczyzna mogła wjechać na stół, służba pod kierunkiem pani domu podała nam mleczną polewkę z chlebem i wołowinę z czosnkiem polaną winnym octem.

źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Ogród miłości, 2006

Lyl i Darki zaśmiewali się z tych żartów, lecz ich dobry humor gasł, gdy wieczorem okazywało się, że w kociołku chlupocze bezmięsna polewka ze zgruźlonej mąki, a do przegryzienia mają suchą skibkę chleba.

źródło: NKJP: Iwona Surmik: Ostatni smok, 2005

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. polewka
polewki
D. polewki
polewek
C. polewce
polewkom
B. polewkę
polewki
N. polewką
polewkami
Ms. polewce
polewkach
W. polewko
polewki

2. ubaw

Definicja

pot. 
stan rozbawienia

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  beka, brecha, ubaw, zlew, zlewa, zwała

Połączenia

  • mieć polewkę

Cytaty

A mnie się zdaje, że tutaj [...] wszyscy mają z ciebie niezłą polewkę. Niezły z ciebie agent.

źródło: NKJP: Internet

Parsknęła tylko.
– Na policję? I co miałabym powiedzieć, że mój przyjaciel jest Szwedem i że nie widziałam go od kilku tygodni? Wyśmielibyście mnie. Już sobie wyobrażam te głupie miny i całą polewkę. Albo... – urwała.
– Albo co?

źródło: NKJP: Tomasz Konatkowski: Wilcza wyspa, 2006

Ja dzisiaj dostałam takiego ataku kichania na matematyce. Wszyscy mieli polewkę, a ja ze 20 razy kichałam. Chwila przerwy i znowu.

źródło: NKJP: Internet

Mam natomiast mp3 z nagraniem wypowiedzi posła [...] będącego w stanie wskazującym. Niezła polewka, tym bardziej, że mówił o moralności.

źródło: NKJP: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. polewka
polewki
D. polewki
polewek
C. polewce
polewkom
B. polewkę
polewki
N. polewką
polewkami
Ms. polewce
polewkach
W. polewko
polewki

Inne uwagi

Zwykle lp

Składnia

bez ograniczeń + polewka +
(z KOGO/CZEGO)

Frazeologizmy

czarna polewka
Data ostatniej modyfikacji: 06.06.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json