UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

czajka

Chronologizacja

XV w., Bańk
XV w., Bor

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. czajka
czajki
D. czajki
czajek
C. czajce
czajkom
B. czajkę
czajki
N. czajką
czajkami
Ms. czajce
czajkach
W. czajko
czajki

1. ptak

Definicja

ptak z długim, skierowanym ku górze i ogonowi czubem na głowie, mający czarno upierzony grzbiet z zielonkawym połyskiem oraz biały brzuch, zamieszkujący tereny podmokłe lub łąki w pobliżu zbiorników wodnych; Vanellus vanellus

Pochodzenie

psł. *čajьka

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt ptaki

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  ptak

Cytaty

Gdy przyjrzeć się czajce przez lornetkę, widać, że w promieniach słońca jej czarny grzbiet połyskuje zielonkawo.

źródło: NKJP: Krzysztof Filcek: Błotniste łąki i rozlewiska, Gazeta Wyborcza, 1992-04-17

Wczesną wiosną na działkę przenoszą się ptaki zimujące w okolicy, np. dzwoniec, trznadel, sikory, bażant, ale i przylotny szpak, który wraz ze skowronkiem i czajką jest zwiastunem wiosny.

źródło: NKJP: Wiktor Pawłowski: Ptasi ogród, Polityka, 2007-03-17

[...] obserwator nadwiślański ma przed oczyma spektakl lotów migracyjnych w przeciwstawnych kierunkach. Z bardziej znanych ptaków widzi czajki lecące na północ, a kormorany oraz żurawie - na południe.

źródło: NKJP: Wiktor Pawłowski: Ci odlatują, ci zostają, Polityka, 2004

Sowy czy sokoły mają na przykład jaja zupełnie okrągłe, jaja czajek są za to wybitnie stożkowate.

źródło: NKJP: Beata Zalot: Taaakie jaja!, Tygodnik Podhalański, 1999

2. łódź

Definicja

bojowa pełnomorska łódź kozacka, używana zwłaszcza w XVI i XVII wieku

Pochodzenie

ukr. čájka

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport wodny

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna czynności, przedmioty, miejsca związane z wojskiem i wojną

Połączenia

  • czajka kozacka

Cytaty

Jestem niemal pewien, że gdyby kazano podwodniakom wygrać wojnę i dopłynąć kanałami ściekowymi do kwatery Hitlera w Berlinie - zrobiliby to! Tak jak kiedyś Kozacy na swoich czajkach złupili Turków.

źródło: NKJP: Mirosław M. Bujko: Wyspy szerszenia, 2008

Pomysł flotylli czajek na Bałtyku został zrealizowany w 1635 r. Specjalnie sprowadzony Kozak zbudował na Niemnie 15 czajek [...].

źródło: NKJP: Internet

Ikona św. Mikołaja [...] przy maszcie czajki ma chronić jej kozacką załogę przed niebezpieczeństwami żeglugi.

źródło: NKJP: (JAS): Kozacy na Motławie, Dziennik Bałtycki, 2005-07-29

Data ostatniej modyfikacji: 19.10.2015
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj