UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

okręcać

Chronologizacja

1564, SPXVI

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. okręcam
okręcamy
2 os. okręcasz
okręcacie
3 os. okręca
okręcają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. okręcałem
+(e)m okręcał
okręcałam
+(e)m okręcała
okręcałom
+(e)m okręcało
okręcaliśmy
+(e)śmy okręcali
okręcałyśmy
+(e)śmy okręcały
2 os. okręcałeś
+(e)ś okręcał
okręcałaś
+(e)ś okręcała
okręcałoś
+(e)ś okręcało
okręcaliście
+(e)ście okręcali
okręcałyście
+(e)ście okręcały
3 os. okręcał
okręcała
okręcało
okręcali
okręcały

bezosobnik: okręcano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę okręcał
będę okręcać
będę okręcała
będę okręcać
będę okręcało
będę okręcać
będziemy okręcali
będziemy okręcać
będziemy okręcały
będziemy okręcać
2 os. będziesz okręcał
będziesz okręcać
będziesz okręcała
będziesz okręcać
będziesz okręcało
będziesz okręcać
będziecie okręcali
będziecie okręcać
będziecie okręcały
będziecie okręcać
3 os. będzie okręcał
będzie okręcać
będzie okręcała
będzie okręcać
będzie okręcało
będzie okręcać
będą okręcali
będą okręcać
będą okręcały
będą okręcać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. okręcajmy
2 os. okręcaj
okręcajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. okręcałbym
bym okręcał
okręcałabym
bym okręcała
okręcałobym
bym okręcało
okręcalibyśmy
byśmy okręcali
okręcałybyśmy
byśmy okręcały
2 os. okręcałbyś
byś okręcał
okręcałabyś
byś okręcała
okręcałobyś
byś okręcało
okręcalibyście
byście okręcali
okręcałybyście
byście okręcały
3 os. okręcałby
by okręcał
okręcałaby
by okręcała
okręcałoby
by okręcało
okręcaliby
by okręcali
okręcałyby
by okręcały

bezosobnik: okręcano by

bezokolicznik: okręcać

imiesłów przysłówkowy współczesny: okręcając

gerundium: okręcanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. okręcanie
okręcania
D. okręcania
okręcań
C. okręcaniu
okręcaniom
B. okręcanie
okręcania
N. okręcaniem
okręcaniami
Ms. okręcaniu
okręcaniach
W. okręcanie
okręcania

imiesłów przymiotnikowy czynny: okręcający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. okręcający
okręcający
okręcający
okręcające
okręcająca
D. okręcającego
okręcającego
okręcającego
okręcającego
okręcającej
C. okręcającemu
okręcającemu
okręcającemu
okręcającemu
okręcającej
B. okręcającego
okręcającego
okręcający
okręcające
okręcającą
N. okręcającym
okręcającym
okręcającym
okręcającym
okręcającą
Ms. okręcającym
okręcającym
okręcającym
okręcającym
okręcającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. okręcający
okręcający
okręcające
okręcające
D. okręcających
okręcających
okręcających
okręcających
C. okręcającym
okręcającym
okręcającym
okręcającym
B. okręcających
okręcających
okręcających
okręcające
N. okręcającymi
okręcającymi
okręcającymi
okręcającymi
Ms. okręcających
okręcających
okręcających
okręcających

imiesłów przymiotnikowy bierny: okręcany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. okręcany
okręcany
okręcany
okręcane
okręcana
D. okręcanego
okręcanego
okręcanego
okręcanego
okręcanej
C. okręcanemu
okręcanemu
okręcanemu
okręcanemu
okręcanej
B. okręcanego
okręcanego
okręcany
okręcane
okręcaną
N. okręcanym
okręcanym
okręcanym
okręcanym
okręcaną
Ms. okręcanym
okręcanym
okręcanym
okręcanym
okręcanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. okręcani
okręcani
okręcane
okręcane
D. okręcanych
okręcanych
okręcanych
okręcanych
C. okręcanym
okręcanym
okręcanym
okręcanym
B. okręcanych
okręcanych
okręcanych
okręcane
N. okręcanymi
okręcanymi
okręcanymi
okręcanymi
Ms. okręcanych
okręcanych
okręcanych
okręcanych

odpowiednik aspektowy: okręcić

Pochodzenie

Zob. kręcić

1. szyję

Definicja

wielokrotnie owijać czymś długim, powodując, że przylega to bardzo ściśle do obiektu czynności

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie czynności, przedmioty i osoby związane z robieniem i noszeniem ubrań

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  owijać

Połączenia

  • okręcać głowę, nogi, szyję, włosy
  • okręcać bandażami, kocami, łańcuchem, ręcznikiem
  • okręcać mocno

Cytaty

Wszystko przez te lekcje boksu, które urządza Gola. Okręcają sobie łapy szmatami, na to wkładają futrzane rękawice i grzmocą się po gębach.

źródło: NKJP: Edmund Niziurski: Księga urwisów, 1954

Wchodziła na stołeczek i okręcała sznurem pnie drzew nad sękami.

źródło: NKJP: Krystyna Kofta: Wióry, 1980

Olga szybko przełknęła pierwsze kęsy, wyraźnie już głodna, po czym [...], zwolniła. Sprawnie okręcała wstążki wokół widelca i zawieszała go nad talerzem, czekając, aż ja się uporam ze swoim zwojem.

źródło: NKJP: Marek Bieńczyk: Przezroczystość, 2007

Wdowa czuwała nad nieznajomym osobiście, spędzając noce w fotelu obok łóżka, karmiąc go bulionem z kury, zarządzając lodowate kąpiele na zbicie gorączki i okręcanie wełnianymi kocami na poty.

źródło: NKJP: Monika Piątkowska: Krakowska żałoba, 2006

Składnia

bez ograniczeń + okręcać +
KOGO/CO + (CZYM)
bez ograniczeń + okręcać +
CO + wokół CZEGO

2. dziewczynę

Definicja

obracać wokół własnej osi

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  obracać

Połączenia

  • okręcać wokół siebie
  • okręcać szybko

Cytaty

Od razu wniosła do domu swoją nieokiełznaną wesołość, a gdy okręcała w kółko Fanny Abramownę albo pociągała Liowę za brodę, śmiała się zaraźliwie, ukazując w rozchylonych wilgotnych ustach swój krzywy ząbek.

źródło: NKJP: Jan Brzechwa: Gdy owoc dojrzewa, 1958

Musieli się nakombinować, żeby coś w ogóle dostrzec, bo jak cztery ciotki i siostry oraz dwóch braci ubiera brzdąca, doradza, ogląda, okręca i bez przerwy zmienia zdanie, to jest to dość trudne ćwiczenie w spostrzegawczości.

źródło: NKJP: Andrzej Stasiuk: Taksim, 2009

Stojący obok szefa Arti od niechcenia wyjął pistolet i zaczął okręcać go wokół palca.

źródło: NKJP: Grzegorz Mathea: IV Rzeczpospolita, 2005

Sypię do każdej łyżkę tartej bułki, którą następnie, powoli okręcając miseczkę, ostrożnie wysypuję, tak aby bułka pokryła całą wewnętrzną powierzchnię naczynia.

źródło: NKJP: Kurt Scheller: Zmora kucharza, kaprys smakosza, Gazeta Wyborcza, 1998-10-16

Składnia

bez ograniczeń + okręcać +
KOGO/CO + (wokół CZEGO)
Data ostatniej modyfikacji: 11.12.2015
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json