UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

bolesny

Chronologizacja

XVI w., Bańk
Od XV w. bolestny.

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	bolesny	bolesny	bolesny	bolesne	bolesna
D.	bolesnego	bolesnego	bolesnego	bolesnego	bolesnej
C.	bolesnemu	bolesnemu	bolesnemu	bolesnemu	bolesnej
B.	bolesnego	bolesnego	bolesny	bolesne	bolesną
N.	bolesnym	bolesnym	bolesnym	bolesnym	bolesną
Ms.	bolesnym	bolesnym	bolesnym	bolesnym	bolesnej
W.	bolesny	bolesny	bolesny	bolesne	bolesna

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	boleśni	boleśni	bolesne	bolesne
D.	bolesnych	bolesnych	bolesnych	bolesnych
C.	bolesnym	bolesnym	bolesnym	bolesnym
B.	bolesnych	bolesnych	bolesnych	bolesne
N.	bolesnymi	bolesnymi	bolesnymi	bolesnymi
Ms.	bolesnych	bolesnych	bolesnych	bolesnych
W.	boleśni	boleśni	bolesne	bolesne

Stopień wyższy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	boleśniejszy	boleśniejszy	boleśniejszy	boleśniejsze	boleśniejsza
D.	boleśniejszego	boleśniejszego	boleśniejszego	boleśniejszego	boleśniejszej
C.	boleśniejszemu	boleśniejszemu	boleśniejszemu	boleśniejszemu	boleśniejszej
B.	boleśniejszego	boleśniejszego	boleśniejszy	boleśniejsze	boleśniejszą
N.	boleśniejszym	boleśniejszym	boleśniejszym	boleśniejszym	boleśniejszą
Ms.	boleśniejszym	boleśniejszym	boleśniejszym	boleśniejszym	boleśniejszej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	boleśniejsi	boleśniejsi	boleśniejsze	boleśniejsze
D.	boleśniejszych	boleśniejszych	boleśniejszych	boleśniejszych
C.	boleśniejszym	boleśniejszym	boleśniejszym	boleśniejszym
B.	boleśniejszych	boleśniejszych	boleśniejszych	boleśniejsze
N.	boleśniejszymi	boleśniejszymi	boleśniejszymi	boleśniejszymi
Ms.	boleśniejszych	boleśniejszych	boleśniejszych	boleśniejszych

Pochodzenie

Od: boleść, a to z psł. *bolestь 'cierpienie fizyczne lub psychiczne'.

1.a zabieg

Definicja

wywołujący ból - fizyczny

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób

Połączenia

bolesny obrzęk, skurcz, ucisk, zabieg; bolesna kontuzja, miesiączka, rana; bolesne badanie, leczenie, napięcie, obrzmienie, potłuczenie, pulsowanie, stłuczenie, szarpnięcie, uderzenie, zderzenie, zranienie
gwałtowny i bolesny

Cytaty

Bolesny skurcz towarzyszący porodowi bierze się z napięcia macicy.

źródło: NKJP: Lekcja rodzenia, Dziennik Polski, 2003-04-30

W gardle pojawiło się jakieś bolesne obrzmienie i chrypa.

źródło: NKJP: Antoni Hoffman: Bić na alarm to za mało, Gazeta Wyborcza, 1992-11-27

Bolesnej kontuzji doznał pod koniec meczu Wacek, karetka zabrała go do szpitala, jest podejrzenie, że chłopak ma złamaną kość łonową.

źródło: NKJP: Janusz Kozioł: Marnowane setki, Gazeta Krakowska, 2001-09-24

1.b jęk

Definicja

świadczący o bólu - fizycznym

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób

Cytaty

Ludzie na placu między ceglaną ścianą a rampą wpełzali pod blaszane wagoniki, kryli się pod żelaznymi słupami suwnicy, tratując leżących, biegli w stronę bramy, ale co chwilę czyjś bolesny wrzask przedzierał się przez huk wybuchów i czyjeś ciało, wleczone po śniegu, zostawiało za sobą czarny ślad.

źródło: NKJP: Stefan Chwin: Hanemann, 1995

Smok cofnął się z bolesnym skowytem i wtedy dosięgnął go kolejny cios.

źródło: NKJP: Ewa Białołęcka: Kamień na szczycie. Kroniki Drugiego Kręgu, 2002

2.a niepokój

Definicja

wywołujący ból - psychiczny

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Połączenia

bolesny cios, konflikt, niepokój, problem, wyrzut, wysiłek, zarzut; bolesna decyzja, klęska, konieczność, lekcja, męka, nauczka, pamięć, pomyłka, pustka, szczerość, tajemnica, tęsknota, wiadomość, zadra; bolesne doświadczenie, rozczarowanie, rozdarcie, rozstanie, wspomnienie, wyznanie, zdarzenie, życie; bolesne emocje, konsekwencje, myśli, skutki, słowa
bolesny i trudny; przykry i bolesny
niezwykle, potwornie bolesny

Cytaty

	Prawdopodobnie drogą bolesnych doświadczeń człowiek uczył się życia w zbiorowości. źródło: NKJP: Tadeusz Pieronek: Niewygodne instytucje, Dziennik Zachodni, 2007-05-18
	Stał w [...] sznurowanych bucikach, nieduży, łysawy, nieruchomy, z bolesnym niepokojem w sercu. źródło: NKJP: Andrzej Szczypiorski: Początek, 1986
	Doznaliśmy kolejnej, bolesnej porażki, która oznaczała dla nas szósty już z rzędu mecz bez punktów. źródło: NKJP: Jacek Mróz: Przeciwnik lepszy w każdej formacji, Dziennik Polski, 2008-10-28
	To przekręcenie faktów jest bolesne dla naszej rodziny, która od kilkuset lat mieszka w Polsce i od dawna czuje się rodziną polską. źródło: NKJP: Joanna Korsan, Ewa Zientarska: Ewangelik nie znaczy Niemiec, Gazeta Wyborcza, 1996-11-14
	Ja rozumiem, że dociekanie prawdy bywa czasem przykre i bolesne - podkreślił. źródło: NKJP: Kalejdoskop, Czas Ostrzeszowski, 2003

2.b grymas

Definicja

świadczący o bólu - psychicznym

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Połączenia

bolesny głos, grymas, jęk; bolesna mina; bolesne westchnienie

Cytaty

Lubił bywać na pogrzebach i wdowie czy rodzinie kondolencje składał z bolesną twarzą, głosem głębokim, świetnie modulowanym.

źródło: NKJP: Marek Nowakowski, Gdzie jest droga na Walne?, 2007

Grono mieszkańców kamienic skwitowało czarną niewdzięczność bolesnym westchnieniem [...].

źródło: NKJP: Magdalena Tulli: Skaza, 2006

3. czas

Definicja

wypełniony przeżyciami wywołującymi przykre uczucie związane z czymś złym, co się wydarzyło

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Połączenia

bolesny czas, moment; bolesna chwila

Cytaty

To dla mnie bolesny czas. Pierwszy raz w swojej 25-letniej karierze straciłem pracę na początku sezonu.

źródło: NKJP: Tomasz Szeliga: Alfabet sukcesem pachnący, Dziennik Polski, 2008-05-12

Bolesna chwila, w której dotarła do mnie wieść o odejściu Wojtka, nie minęła. Trwa mimo codziennych spraw i obowiązków.

źródło: NKJP: Alicja Renkiewicz, Łukasz Czy: Pożegnanie doktora, Gazeta Krakowska, 2005-01-20

Wspominamy radosne chwile, ale przecież w bogatej historii nie brakowało bolesnych momentów.

źródło: NKJP: Jacek Portala: Inny wymiar ducha, Polska Głos Wielkopolski, 2004-04-01

Frazeologizmy

dusznica bolesna

Data ostatniej modyfikacji: 01.10.2018