UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

miastowy

Chronologizacja

SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. miasto

1. związany z miastem - terenem

Definicja

związany z miastem - terenem

Cytaty

Odmiana

część mowy: przymiotnik

1.a fabryka

Definicja

pot.

znajdujący się na terenie miasta

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka miasto

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	miejski
	antonimy:	wsiowy

Połączenia

miastowy instytut, sklep; miastowa fabryka, szkoła

Cytaty

Wtedy o tej wieczornej porze cały świat zaczął krzyczeć jakimś chorym wyciem. Krzyczały parowozy na bocznicach i na szlakach, krzyczały fabryki miastowe i podmiejskie, krzyczały autobusy zwane arbonami i pojedyncze domy.

źródło: NKJP: Tadeusz Konwicki: Kronika wypadków miłosnych, 1976

Miastowy instytut medyczny przetrzymywał Ilonkę w nieskończoność. Zbywał nawet prośby matki i utrudniał oddanie jej córki.

źródło: NKJP: Barbara Kosmowska: Hermańce, 2008

Sam jestem użytkownikiem Allegro i wiem, że ceny tam niektórym osobom wydają się niskie, ale trzeba zastanowić się, czy takiego towaru nie dostanie się w miastowym sklepie za cenę np. 20-30 zł więcej.

źródło: NKJP: deN: Jak nie dać się naciągaczom czy też cwaniakom, Internet, 2007-08-25

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	miastowy	miastowy	miastowy	miastowe	miastowa
D.	miastowego	miastowego	miastowego	miastowego	miastowej
C.	miastowemu	miastowemu	miastowemu	miastowemu	miastowej
B.	miastowego	miastowego	miastowy	miastowe	miastową
N.	miastowym	miastowym	miastowym	miastowym	miastową
Ms.	miastowym	miastowym	miastowym	miastowym	miastowej
W.	miastowy	miastowy	miastowy	miastowe	miastowa

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	miastowi	miastowi	miastowe	miastowe
D.	miastowych	miastowych	miastowych	miastowych
C.	miastowym	miastowym	miastowym	miastowym
B.	miastowych	miastowych	miastowych	miastowe
N.	miastowymi	miastowymi	miastowymi	miastowymi
Ms.	miastowych	miastowych	miastowych	miastowych
W.	miastowi	miastowi	miastowe	miastowe

1.b krajobraz

Definicja

pot.

charakterystyczny dla miasta, jego wyglądu, odgłosów, sposobu funkcjonowania

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka miasto

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	miejski
	antonimy:	wsiowy

Połączenia

miastowy krajobraz, zgiełk

Cytaty

Jestem w 18. tygodniu. Bardzo chcemy z mężem w drugiej połowie sierpnia gdzieś pojechać i odpocząć. Najlepiej w miejsce z dala od miastowego zgiełku.

źródło: NKJP: Wakacje - ale gdzie?, Internet, 2003-08-03

Zdystansowałem się do świata, stałem się niczym oziębły postument, wrysowany niechętnie w miastowy krajobraz.

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	miastowy	miastowy	miastowy	miastowe	miastowa
D.	miastowego	miastowego	miastowego	miastowego	miastowej
C.	miastowemu	miastowemu	miastowemu	miastowemu	miastowej
B.	miastowego	miastowego	miastowy	miastowe	miastową
N.	miastowym	miastowym	miastowym	miastowym	miastową
Ms.	miastowym	miastowym	miastowym	miastowym	miastowej
W.	miastowy	miastowy	miastowy	miastowe	miastowa

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	miastowi	miastowi	miastowe	miastowe
D.	miastowych	miastowych	miastowych	miastowych
C.	miastowym	miastowym	miastowym	miastowym
B.	miastowych	miastowych	miastowych	miastowe
N.	miastowymi	miastowymi	miastowymi	miastowymi
Ms.	miastowych	miastowych	miastowych	miastowych
W.	miastowi	miastowi	miastowe	miastowe

1.c człowiek

Definicja

pot.

pochodzący z miasta

Noty o użyciu

Używane często w znaczeniu 'człowiek miastowy'.

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka miasto

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	miejski, wiejski
	antonimy:	wsiowy

Połączenia

miastowy artysta, chłop, inteligent, lekarz, pan, przybysz; miastowa baba, dziewczyna, dziewucha, pani, paniusia; miastowe dziecko; miastowe chłopaki, miastowi ludzie, notable; człowiek miastowy

Cytaty

Stanisław Wyspiański w „Weselu” pokazał próbę pojednania obu stron socjalnego konfliktu poprzez małżeństwo miastowego inteligenta z chłopską córką.

źródło: NKJP: Inna zemsta, inne wesele, Polityka, 2001-07-28

Na asfalcie wypada mówić po sowiecku. Czyli po rosyjsku, a nie tam - po chłopsku. S u r ż y k, człowiek miastowy, nie uznaje gwary.

źródło: NKJP: Anna Strońska: Dopóki milczy Ukraina, 1998

Teraz miejscowi się bogacą - w dużej mierze dzięki przybyciu miastowych. Wznoszą domy wyskakujące swą skalą z tutejszej zabudowy, przesłaniające piękne widoki.

źródło: NKJP: Andrzej Osęka: Obyczaje, Gazeta Wyborcza, 1993-08-13

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	miastowy	miastowy	miastowy	miastowe	miastowa
D.	miastowego	miastowego	miastowego	miastowego	miastowej
C.	miastowemu	miastowemu	miastowemu	miastowemu	miastowej
B.	miastowego	miastowego	miastowy	miastowe	miastową
N.	miastowym	miastowym	miastowym	miastowym	miastową
Ms.	miastowym	miastowym	miastowym	miastowym	miastowej
W.	miastowy	miastowy	miastowy	miastowe	miastowa

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	miastowi	miastowi	miastowe	miastowe
D.	miastowych	miastowych	miastowych	miastowych
C.	miastowym	miastowym	miastowym	miastowym
B.	miastowych	miastowych	miastowych	miastowe
N.	miastowymi	miastowymi	miastowymi	miastowymi
Ms.	miastowych	miastowych	miastowych	miastowych
W.	miastowi	miastowi	miastowe	miastowe

2. związany z miastem - mieszkańcami

Definicja

związany z miastem - mieszkańcami

Cytaty

Odmiana

część mowy: przymiotnik

2.a obyczaje

Definicja

pot.

typowy dla mieszkańców miasta

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka miasto

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja zwyczaje i obyczaje

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	miejski
	antonimy:	wiejski, wsiowy

Połączenia

miastowy kapelusz, porządek; miastowa pensja; miastowe ubranie, życie; miastowe obyczaje; kultura miastowa

Cytaty

A pewnie, miasto jest miasto, a wieś to wieś - podchwytuje Konopcyno i patrzy wymownie na tych, co trzeba. - Niech się nikomu nie wydaje, że se na wieś przywiezie miastowe obyczaje.

źródło: NKJP: Wojciech Kuczok: Senność, 2009

Jednak po pierwszych zachłyśnięciach się „miastowym życiem”, sklepami, ciastkiem „kupnym” w cukierni, wygodami mieszkania, głównie łazienką i ciepłem kaloryferów, brakować mi zaczęło szczególnie [...] zapachów traw, nawet chwastów przydrożnych.

źródło: NKJP: Teresa Thiel-Kubacka: Opowieści spod kaflowego pieca cz. 1, Gazeta Kociewska, 2008-02-10

Prawo do „sumienia świadomości” stało się domeną postaci inteligenckich, niejako wywyższonych przez twórców poprzez swoje pochodzenie, wrodzone tradycje i kulturę miastową.

źródło: NKJP: Edward Pawlak: Ucieczka w próżnię, Miesięcznik Literacki, 1970-03

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	miastowy	miastowy	miastowy	miastowe	miastowa
D.	miastowego	miastowego	miastowego	miastowego	miastowej
C.	miastowemu	miastowemu	miastowemu	miastowemu	miastowej
B.	miastowego	miastowego	miastowy	miastowe	miastową
N.	miastowym	miastowym	miastowym	miastowym	miastową
Ms.	miastowym	miastowym	miastowym	miastowym	miastowej
W.	miastowy	miastowy	miastowy	miastowe	miastowa

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	miastowi	miastowi	miastowe	miastowe
D.	miastowych	miastowych	miastowych	miastowych
C.	miastowym	miastowym	miastowym	miastowym
B.	miastowych	miastowych	miastowych	miastowe
N.	miastowymi	miastowymi	miastowymi	miastowymi
Ms.	miastowych	miastowych	miastowych	miastowych
W.	miastowi	miastowi	miastowe	miastowe

2.b cwaniaczek

Definicja

pot.

posiadający cechy, które stereotypowo są przypisywane mieszkańcom miasta, jak cwaniactwo, potrzeba komfortowych warunków czy przesadna troska o dobry wygląd

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka miasto

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja zwyczaje i obyczaje

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	miejski
	antonimy:	wsiowy

Połączenia

miastowy dandys, goguś, fircyk, cwaniaczek, cwaniak; miastowa paniusia

Cytaty

	Ma pełno kolesiów we wszystkich możliwych komisjach i ciałach, więc o posła się nie martwię. Wyślizga się, miglanc, miastowa franca, jak mówi Farmer. źródło: NKJP: Jarosław Abramow-Newerly: Młyn w piekarni, 2002
	Nowe samochody kupują wieśniacy, bo przecież miastowy cwaniak kupuje zawsze używany od Turka, którym wcześniej jeździł dziadek albo kobieta. źródło: Internet
	Aż wreszcie przyjechał. Prawdziwy człowiek miastowy. Spodnie w kantki, buty płytkie, żółte, cwikiery na nosie, gładko uczesany, łysiejący, z krótkim wąsikiem. źródło: NKJP: Faustyna znaczy szczęśliwa, Dziennik Polski, 2002-07-15
	Wieprzowinka jak się patrzy! Tylko że cuchnie to towarzystwo i kwiczy. Musisz mnie bokiem poprowadzić, bo się miastowe paniusie pokichają od smrodu! źródło: NKJP: Re: sprawność człowieka - inaczej.., Internet, 2003-02-05

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	miastowy	miastowy	miastowy	miastowe	miastowa
D.	miastowego	miastowego	miastowego	miastowego	miastowej
C.	miastowemu	miastowemu	miastowemu	miastowemu	miastowej
B.	miastowego	miastowego	miastowy	miastowe	miastową
N.	miastowym	miastowym	miastowym	miastowym	miastową
Ms.	miastowym	miastowym	miastowym	miastowym	miastowej
W.	miastowy	miastowy	miastowy	miastowe	miastowa

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	miastowi	miastowi	miastowe	miastowe
D.	miastowych	miastowych	miastowych	miastowych
C.	miastowym	miastowym	miastowym	miastowym
B.	miastowych	miastowych	miastowych	miastowe
N.	miastowymi	miastowymi	miastowymi	miastowymi
Ms.	miastowych	miastowych	miastowych	miastowych
W.	miastowi	miastowi	miastowe	miastowe

Data ostatniej modyfikacji: 21.07.2016