UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

brewiarz

Chronologizacja

XV w., Bańk

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. brewiarz
brewiarze
D. brewiarza
brewiarzy
C. brewiarzowi
brewiarzom
B. brewiarz
brewiarze
N. brewiarzem
brewiarzami
Ms. brewiarzu
brewiarzach
W. brewiarzu
brewiarze

Pochodzenie

łac. breviārium 'skrót'

1.a książka

Definicja

książka zawierająca modlitwy na każdy dzień roku kościelnego, których odmawianie jest obowiązkiem duchownych katolickich

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE ➔ Religia – kościół ➔ sakramenty i obrzędy religijne

Połączenia

  • stary, sfatygowany brewiarz
  • czytać brewiarz

Cytaty

W ręku niedbale trzymał przechylony brewiarz, paluchem wskazywał wers, na którym przerwał nakazane modlitwy, i spod brwi nawisłej spoglądał surowo na wchodzących.

źródło: NKJP: Wojciech Żukrowski: Za kurtyną mroku. Zabawa w chowanego, 1995

Widziałem także księdza chodzącego przed kościołem i czytającego brewiarz wszystkowidzącym wokoło okiem.

źródło: NKJP: Andrzej Bobkowski: Szkice piórkiem, 1957

Tam właśnie nad niekończącą się mogiłą stałem godzinami obok księdza, trzymając mu brewiarz i kropielnicę. Powtarzałem za nim modlitwę za zmarłych. Każdemu poległemu mówiliśmy - Amen, dziesiątki razy dziennie [...].

źródło: NKJP: Ryszard Kapuściński: Busz po polsku, 2007

1.b zbiór modlitw

Definicja

zbiór modlitw, których odmawianie jest obowiązkiem duchownych katolickich

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE ➔ Religia – kościół ➔ sakramenty i obrzędy religijne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  oficjum

Połączenia

  • klepać, odmawiać brewiarz
  • modlić się brewiarzem

Cytaty

Już o czwartej rano zbierają się na wspólną modlitwę i rozważania, przed południem robią rachunek sumienia, o czwartej po południu odmawiają brewiarz, a w niedzielę także Litanię loretańską.

źródło: NKJP: Małgorzata Szejnert: Czarny ogród, 2007

Ksiądz Korniłowicz odmawiał brewiarz, chodząc tutaj po ścieżkach.
Zawsze kogoś zapraszał, żeby odmawiać z nim razem; partner był zwykle przerażony, bo on umiał prawie cały brewiarz na pamięć, i recytował bardzo prędko...

źródło: NKJP: Zofia Morawska: „Może coś potrafię dać...”, Tygodnik Powszechny, 1994

Najważniejsze (i jednocześnie wcale nie najprostsze) jest znalezienie czasu na modlitwę. Już niekoniecznie na cały brewiarz, ale chociaż na dziesięć minut spędzone nad Pismem Świętym.

źródło: NKJP: Tomasz Terlikowski: Głos Ojca Pio, 2006-10

1.c czynność

Definicja

odmawianie brewiarza - zbioru modlitw

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE ➔ Religia – kościół ➔ sakramenty i obrzędy religijne

Cytaty

Jako pielęgniarki pracujemy w 12-godzinnym systemie zmianowym, a przecież mamy też zwykłe obowiązki domowe. [...] Obowiązkiem siostry zakonnej jest także codzienna msza święta, modlitwa, brewiarz - na to wszystko zostaje czas tylko wcześnie rano lub późnym wieczorem.

źródło: NKJP: Drugie powołanie, Dziennik Polski, 2006-09-01

Ojciec Władysław ma rwany sen. Kładzie się do łóżka o 21. Wstaje na brewiarz przed północą. Po mszy znów śpi. A o 5.30 celebruje mszę poranną.

źródło: NKJP: Beata Pawlak: VIA DOLOROSA, Gazeta Wyborcza, 1998-04-10

Siadałem na kamieniu i modliłem się. – Nie jest źle, skoro kapelan ma czas na brewiarz – stwierdzili czołgiści.

źródło: NKJP: Marian Sałata: Kapelan spod Monte Cassino, Gazeta Krakowska, 2006-11-10

Data ostatniej modyfikacji: 09.11.2020
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json