UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

brezylia

Chronologizacja

1472, SStp
W postaci brezylija

Pochodzenie

Od nazwy Brazylii, kraju pochodzenia rośliny, zawartej w drugim członie (epitecie gatunkowym) nazwy łac. Caesalpinia brasiliensis.

1.a drzewo

Definicja

przest. 
tropikalne drzewo lub krzew o rozłożystych kwiatach, z którego drewna pozyskuje się barwniki i garbniki

Noty o użyciu

Wyraz współcześnie słabo poświadczony w użyciu językowym. W tym znaczeniu używa się częściej synonimu brezylka. Nazwę brezylia stosuje się raczej w odniesieniu do drewna i kory tego drzewa.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin rośliny egzotyczne

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin drzewa i krzewy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  brezylka, cezalpinia
hiperonimy:  drzewo, krzew

Cytaty

Na statkach przybywających z Lizbony, Sewilli, La Rochelle, Bordeaux czy Antwerpii przywożono do Polski — głównie via Gdańsk — surowce odkryte na zachodnim kontynencie, jak np. indygo, rosnące tam gatunki drzew, takich jak brezylia, fernambuk czy gwajak, czekoladę, kakao, a przede wszystkim cukier.

źródło: Zapiski historyczne. Kwartalnik poświęcony historii Pomorza, 1970 (books.google.pl)

I jeszcze wspomniana w cytacie brezylia. Otóż jest to Caesalpina – drzewo lub pnący krzew z rodziny brezyliowatych, rośnie w Ameryce Płd., dostarcza cennego drewna używanego w meblarstwie oraz barwników służących do wyrobu atramentu i lakierów.

źródło: Internet: polishnews.com

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. brezylia
brezylie
D. brezylii
brezylii
neut
brezylij
char
C. brezylii
brezyliom
B. brezylię
brezylie
N. brezylią
brezyliami
Ms. brezylii
brezyliach
W. brezylio
brezylie

1.b drewno

Definicja

przest. 
drewno lub kora brezylii - drzewa

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Przemysł materiały używane w przemyśle

Cytaty

Brezylia dawała różne kolory - w zależności od składników i mocy wywaru: żółty, brązowy, prawie czarny, fioletowy, niebieski, czerwony.

źródło: NKJP: Jadwiga Chludzińska-Świątecka: Wesoły nam dzień dziś nastał, Wiedza i Życie, 1996

Maryjka i Hania przed świętami robiły pisanki. [...] Najpierw przygotowywały farby. Żółtą z liści kwaśnej jabłonki, czerwoną i czarną z brezylii, brązową z cebuli [...], czarną z korzeni olchy.

źródło: Maryna Okęcka-Bromkowa: Sekretarzyk babuni, 1970 (boobks.google.pl)

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. brezylia
brezylie
D. brezylii
brezylii
neut
brezylij
char
C. brezylii
brezyliom
B. brezylię
brezylie
N. brezylią
brezyliami
Ms. brezylii
brezyliach
W. brezylio
brezylie

Inne uwagi

Zwykle lp

Data ostatniej modyfikacji: 08.01.2019
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json