Chronologizacja
Odmiana
część mowy: przymiotnik
Stopień równy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | durny |
durny |
durny |
durne |
durna |
| D. | durnego |
durnego |
durnego |
durnego |
durnej |
| C. | durnemu |
durnemu |
durnemu |
durnemu |
durnej |
| B. | durnego |
durnego |
durny |
durne |
durną |
| N. | durnym |
durnym |
durnym |
durnym |
durną |
| Ms. | durnym |
durnym |
durnym |
durnym |
durnej |
| W. | durny |
durny |
durny |
durne |
durna |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | durni |
durni |
durne |
durne |
| D. | durnych |
durnych |
durnych |
durnych |
| C. | durnym |
durnym |
durnym |
durnym |
| B. | durnych |
durnych |
durnych |
durne |
| N. | durnymi |
durnymi |
durnymi |
durnymi |
| Ms. | durnych |
durnych |
durnych |
durnych |
| W. | durni |
durni |
durne |
durne |
Stopień wyższy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | durniejszy |
durniejszy |
durniejszy |
durniejsze |
durniejsza |
| D. | durniejszego |
durniejszego |
durniejszego |
durniejszego |
durniejszej |
| C. | durniejszemu |
durniejszemu |
durniejszemu |
durniejszemu |
durniejszej |
| B. | durniejszego |
durniejszego |
durniejszy |
durniejsze |
durniejszą |
| N. | durniejszym |
durniejszym |
durniejszym |
durniejszym |
durniejszą |
| Ms. | durniejszym |
durniejszym |
durniejszym |
durniejszym |
durniejszej |
| W. | durniejszy |
durniejszy |
durniejszy |
durniejsze |
durniejsza |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | durniejsi |
durniejsi |
durniejsze |
durniejsze |
| D. | durniejszych |
durniejszych |
durniejszych |
durniejszych |
| C. | durniejszym |
durniejszym |
durniejszym |
durniejszym |
| B. | durniejszych |
durniejszych |
durniejszych |
durniejsze |
| N. | durniejszymi |
durniejszymi |
durniejszymi |
durniejszymi |
| Ms. | durniejszych |
durniejszych |
durniejszych |
durniejszych |
| W. | durniejsi |
durniejsi |
durniejsze |
durniejsze |
Pochodzenie
psł. *durьnъ 'wzburzony, pobudzony, otumaniony; gniewny, szalony'
1.a człowiek
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | durnowaty |
Połączenia
- durny brat, człowiek, czytelnik; łeb; naród, tłum; durna baba; pała
- durny jak but (z lewej nogi), durny jak noga stołowa
Cytaty
|
W dziennikach telewizji publicznej w Austrii i Niemczech nie ma maniery królującej w Polsce, że po każdej wiadomości pojawia się osóbka, która tłumaczy, jak durny telewidz powinien wiadomość zrozumieć. źródło: NKJP: Krzysztof Guzowski: Poszatkowane wiadomości, Polityka, 2004-11-27 |
|
|
Wielkie łapówki to wierzchołek góry lodowej. Resztę stanowią drobne wpłaty, kosztowne fanty, posada dla durnego szwagra czy miejsce w radzie nadzorczej. źródło: NKJP: Tenor, sopran i baryton, Dziennik Polski, 2001-01-19 |
|
|
– Pojadę nad jezioro. Ta durna baba nie umie pływać i jeszcze dzieciaki potopi – powiedział. źródło: NKJP: Paulina Grych: Schiza, 2008 |
|
|
Najbogatszy Polak, którego najpierw durni dziennikarze wycenili na 4 miliardy dolarów, potem jednym ruchem przecenili o połowę, tak naprawdę wart jest 800, może 900 milionów. źródło: NKJP: Tadeusz Jacewicz: Z bliska, Dziennik Polski, 2005-06-17 |
1.b pysk
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka wytwory działań intelektualnych człowieka
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | durnowaty |
Połączenia
- durny pysk, wzrok; durna twarz
Cytaty
|
Pamięta [...] ten cielęcy, durny wzrok, który wlepiali w nią ulizani brylantyną młodzieńcy [...]. źródło: Antologia opowiadań o miłości, 2014 (books.google.pl) |
|
|
Gdybyś nie oglądał telewizji, to stałbyś przy drodze i machał do tych ludzi w przyjacielskim geście jak cywilizowana istota ludzka, a tak będziesz stał jak ogłupiony dureń z kawałkiem szmatki i z nienawiścią na durnej twarzy. źródło: Internet: demotywatory.pl |
2. pomysł
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | durnowaty |
Połączenia
- durny argument, list, pomysł, przepis, tekst, temat; sposób; durne prawo; durne pytania
Cytaty
|
Mieliśmy iść wieczorem do teatru. A o tej samej godzinie był w telewizji koncert rockowy. Ryczałam, że nie chcę iść na żaden durny spektakl, że wolę zostać. źródło: NKJP: Justyna Kościelna: Życie do góry nogami, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2007-07-27 |
|
|
Sprawa dotyczy wprawdzie jednego durnego formularza, ale jest to problem zasadniczy: fatalnej techniki rządzenia i kulawego funkcjonowania państwa. źródło: NKJP: Koszty nieprzyjaznego państwa, Dziennik Polski, 2001-08-10 |
|
|
Naprawa błędu popełnionego w przedwyborczych spekulacjach może drogo kosztować. [...] Kto zapłaci za rozbijanie gminy, kto odpowie za durne i krzywdzące nas uchwały. źródło: NKJP: (JOK): Widziane z Jerzmanowic, Gazeta Krakowska, 2002-07-13 |
|
|
Możemy łatwo machnąć ręką na kilkaset milionów dolarów w wyniku durnej decyzji o przymknięciu wschodniej granicy dla drobnego handlu, nie potrafimy natomiast znaleźć kilku milionów dolarów na zawodowców. źródło: NKJP: Zaczęło się, Dziennik Polski, 1998-04-03 |