UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

budulec

Chronologizacja

1 połowa XIX w., Bańk

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. budulec
budulce
D. budulca
budulców
C. budulcowi
budulcom
B. budulec
budulce
N. budulcem
budulcami
Ms. budulcu
budulcach
W. budulcu
budulce

Inne uwagi

Zwykle lp

Pochodzenie

Zob. budować

1. w budownictwie

Definicja

materiał wykorzystywany do budowania

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo materiały, narzędzia i maszyny budowlane

Połączenia

  • źródło budulca
  • używać budulca
  • posłużyć za budulec; wykorzystywać coś jako budulec, zastosować coś jako budulec

Cytaty

Jedne budowle służyły nowemu kultowi, inne rozbijano w celu pozyskania budulca, a jeszcze inne, po prostu porzucone, popadały w ruinę.

źródło: NKJP: Marek Borucki: Polacy w Rzymie: od czasów Mieszka I do Jana Pawła II, 1995

Ojciec zalał dół wapnem, przywiózł z tartaku za Białą Cegielnią dwie fury budulca: słupy narożne, obladry, kantowiznę i deski calowe na ścianę, a pięcioćwierciówki na podłogę.

źródło: NKJP: Igor Newerly: Pamiątka z Celulozy, 1952

Używany przez nich budulec - wypalane w ogniu cegły i glina rzeczna na spojenia - odpowiada dokładnie budulcowi piramidy babilońskiej.

źródło: NKJP: Zenon Kosidowski: Opowieści biblijne, 1963

[...] Albo płynąć na daleką wyprawę okrętem z długich, żywicznych desek, co nie wiedziały jeszcze, że w trzydziestym dziewiątym posłużą za budulec podwórkowego schronu [...].

źródło: NKJP: Joanna Kulmowa: Topografia myślenia, 2001

Duże obszary porośnięte puszczami zapewniały mieszkańcom wystarczające ilości drewna, wykorzystywanego jako budulec, ale wznoszone wówczas drewniane domy znacznie różniły się od współczesnych.

źródło: NKJP: Alicja Dybkowska, Jan Żaryn, Małgorzata Żaryn: Polskie dzieje od czasów najdawniejszych do współczesności, 1994

2. kości

Definicja

książk. 
to, z czego się składa dany organizm lub inny twór

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego części ciała, elementy i substancje składowe

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin budowa i funkcjonowanie roślin

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia budowa Ziemi

Połączenia

  • główny, podstawowy budulec
  • budulec gwiazd, planet; komórek, tkanek; kości, mięśni; organizmu

Cytaty

Wapń i fosfor to podstawowy budulec kości oraz mięśni.

źródło: NKJP: Napój życia, Express Ilustrowany, 2002-05-13

To „zwykła”, widzialna i wykrywalna materia, taka sama jaka tworzy budulec planet i gwiazd.

źródło: NKJP: Adam Synowiec: Zabawa w Boga, Dziennik Zachodni, 2006-11-15

Ich podstawowym składnikiem jest krzem, pierwiastek stanowiący podstawowy budulec skorupy ziemskiej [...].

źródło: NKJP: Internet

Są poeci, którym wystarczy jako budulec językowy ich utworów polszczyzna im współczesna, język sfery inteligenckiej ich epoki.

źródło: NKJP: Kazimierz Wyka: Rzecz wyobraźni, 1959

Składnia

bez ograniczeń + budulec +
CZEGO
Data ostatniej modyfikacji: 11.09.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json