UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

buława

Chronologizacja

1448, Bańk

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	buława	buławy
D.	buławy	buław

C.	buławie	buławom
B.	buławę	buławy
N.	buławą	buławami
Ms.	buławie	buławach
W.	buławo	buławy

Pochodzenie

st.rus. bulava 'pałka z głowicą'

1. broń

Definicja

przedmiot składający się z trzonka i głowicy, używany dawniej jako broń, a później będący oznaką najwyższej godności wojskowej oraz innych wysokich stanowisk

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna broń

Cytaty

	Dawni rycerze dysponowali [...] zróżnicowaną bronią, np. toporami, buławami, buzdyganami, włóczniami [...]. źródło: NKJP: Urszula Drozd: Rycerze są wśród nas, Gazeta Wrocławska, 2002-02-05
	Buława w Polsce stała się oznaką władzy hetmana, a buzdygan - władzy oficerskiej [...]. źródło: NKJP: Samowolka prezydenta, Polityka, 2006-03-11
	Wniosek dotyczył obowiązku zwrotu szabli i buławy - pamiątek po marszałku Edwardzie Rydzu-Śmigłym, które zostały wypożyczone ze skarbca na Jasnej Górze i nigdy tam już nie wróciły. źródło: NKJP: Bez łaski, Dziennik Polski, 2001-03-28
	Trzykrotne uderzenie rektorską buławą w katedrę oznajmiło dziś rozpoczęcie roku akademickiego [...]. źródło: Internet: olsztyn24.com

2. władza

Definicja

władza hetmana albo marszałka

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna osoby związane z wojskiem i wojną

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne

Połączenia

buława hetmańska, marszałkowska; polna

Cytaty

	Praktyka blokowania obsady urzędów, zwłaszcza hetmańskiego [...], była z powodzeniem stosowana także przez Jana Kazimierza, który planował zniesienie dożywotności buławy, a przynajmniej ograniczenie władzy hetmanów przysięgą [...]. źródło: NKJP: Urszula Augustyniak, Historia Polski 1572-1795, 2008
	Wysłużony Czarniecki, wynagrodzony przez Jana Kazimierza województwem kijowskim, a w styczniu 1665 r. wreszcie buławą hetmana polnego koronnego, musiał tolerować jasyr i krętactwa kilkunastu tysięcy sojuszniczej ordy. źródło: NKJP: Zagrożenie ze Wschodu, Dziennik Polski, 2001-01-19
	Sobieski szybko awansował: rok później został hetmanem polnym koronnym, a w 1668 roku otrzymał buławę wielką koronną [...]. źródło: NKJP: Tomasz Mirkowicz: Pielgrzymka do Ziemi Świętej Egiptu, 1999
	Mianowano go 27 grudnia 1916 r. marszałkiem Francji (była to pierwsza buława marszałkowska nadana przez republikę), ale odsunięto od władzy. źródło: NKJP: Janusz Pajewski: Historia powszechna, 1871-1918, 1967

Składnia

	+	buława	+	KOGO
	+	buława	+	JAKA

3. kapelmistrza

Definicja

przedmiot składający się z długiego trzonka i niewielkiej głowicy, którym porusza się w określony sposób, kierując wykonaniem utworu muzycznego przez orkiestrę mundurową, np. wojskową, górniczą lub strażacką

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka muzyka

Cytaty

Kapelmistrzowie będą mogli [...] nauczyć się władania buławą, pracy z marżonetkami i tamburmajorkami.

źródło: NKJP: Zostań kapelmistrzem!, Gazeta Krakowska, 2005-12-10

Przyjechaliśmy w dwudziestu, w mundurach, z instrumentami do siedziby starostwa [...]. Ochrona nie chciała nas wpuścić do środka. Jestem niskiego wzrostu, więc tylko pogroziłem strażnikowi buławą - wspomina dyrygent.

źródło: NKJP: Włodzimierz Kupisz: Chodzili w kółko, ale doszli do celu, Dziennik Łódzki, 2001-05-29

Kapelmistrzowie poszczególnych zespołów fruwali w powietrzu niczym ich buławy. Do późnych godzin wieczornych orkiestry dęte muzykowały na ulicach Śliwic.

źródło: NKJP: Adam Bloch: 125-lecie straży pożarnej w Śliwicach, Tygodnik Tucholski, 2007

Data ostatniej modyfikacji: 14.03.2018