UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wyrzec

Chronologizacja

1 połowa XV w., SStp

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyrzeknę
kwestion. wyrzekę
wyrzekniemy
kwestion. wyrzeczemy
2 os. wyrzekniesz
kwestion. wyrzeczesz
wyrzekniecie
kwestion. wyrzeczecie
3 os. wyrzeknie
kwestion. wyrzecze
wyrzekną
kwestion. wyrzeką

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyrzekłem
+(e)m wyrzekł
wyrzekłam
+(e)m wyrzekła
wyrzekłom
+(e)m wyrzekło
wyrzekliśmy
+(e)śmy wyrzekli
wyrzekłyśmy
+(e)śmy wyrzekły
2 os. wyrzekłeś
+(e)ś wyrzekł
wyrzekłaś
+(e)ś wyrzekła
wyrzekłoś
+(e)ś wyrzekło
wyrzekliście
+(e)ście wyrzekli
wyrzekłyście
+(e)ście wyrzekły
3 os. wyrzekł
wyrzekła
wyrzekło
wyrzekli
wyrzekły

bezosobnik: wyrzeknięto
kwestion. wyrzeczono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyrzeknijmy
kwestion. wyrzeczmy
2 os. wyrzeknij
kwestion. wyrzecz
wyrzeknijcie
kwestion. wyrzeczcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyrzekłbym
bym wyrzekł
wyrzekłabym
bym wyrzekła
wyrzekłobym
bym wyrzekło
wyrzeklibyśmy
byśmy wyrzekli
wyrzekłybyśmy
byśmy wyrzekły
2 os. wyrzekłbyś
byś wyrzekł
wyrzekłabyś
byś wyrzekła
wyrzekłobyś
byś wyrzekło
wyrzeklibyście
byście wyrzekli
wyrzekłybyście
byście wyrzekły
3 os. wyrzekłby
by wyrzekł
wyrzekłaby
by wyrzekła
wyrzekłoby
by wyrzekło
wyrzekliby
by wyrzekli
wyrzekłyby
by wyrzekły

bezosobnik: wyrzeknięto by
kwestion. wyrzeczono by

bezokolicznik: wyrzec
kwestion. wyrzeknąć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: wyrzekłszy

gerundium: wyrzeczenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wyrzeczenie
wyrzeknięcie
wyrzeczenia
wyrzeknięcia
D. wyrzeczenia
wyrzeknięcia
wyrzeczeń
wyrzeknięć
C. wyrzeczeniu
wyrzeknięciu
wyrzeczeniom
wyrzeknięciom
B. wyrzeczenie
wyrzeknięcie
wyrzeczenia
wyrzeknięcia
N. wyrzeczeniem
wyrzeknięciem
wyrzeczeniami
wyrzeknięciami
Ms. wyrzeczeniu
wyrzeknięciu
wyrzeczeniach
wyrzeknięciach
W. wyrzeczenie
wyrzeknięcie
wyrzeczenia
wyrzeknięcia

imiesłów przymiotnikowy bierny: wyrzeczony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wyrzeczony
wyrzeknięty
wyrzeczony
wyrzeknięty
wyrzeczony
wyrzeknięty
wyrzeczone
wyrzeknięte
wyrzeczona
wyrzeknięta
D. wyrzeczonego
wyrzekniętego
wyrzeczonego
wyrzekniętego
wyrzeczonego
wyrzekniętego
wyrzeczonego
wyrzekniętego
wyrzeczonej
wyrzekniętej
C. wyrzeczonemu
wyrzekniętemu
wyrzeczonemu
wyrzekniętemu
wyrzeczonemu
wyrzekniętemu
wyrzeczonemu
wyrzekniętemu
wyrzeczonej
wyrzekniętej
B. wyrzeczonego
wyrzekniętego
wyrzeczonego
wyrzekniętego
wyrzeczony
wyrzeknięty
wyrzeczone
wyrzeknięte
wyrzeczoną
wyrzekniętą
N. wyrzeczonym
wyrzekniętym
wyrzeczonym
wyrzekniętym
wyrzeczonym
wyrzekniętym
wyrzeczonym
wyrzekniętym
wyrzeczoną
wyrzekniętą
Ms. wyrzeczonym
wyrzekniętym
wyrzeczonym
wyrzekniętym
wyrzeczonym
wyrzekniętym
wyrzeczonym
wyrzekniętym
wyrzeczonej
wyrzekniętej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wyrzeczeni
wyrzeknięci
wyrzeczeni
wyrzeknięci
wyrzeczone
wyrzeknięte
wyrzeczone
wyrzeknięte
D. wyrzeczonych
wyrzekniętych
wyrzeczonych
wyrzekniętych
wyrzeczonych
wyrzekniętych
wyrzeczonych
wyrzekniętych
C. wyrzeczonym
wyrzekniętym
wyrzeczonym
wyrzekniętym
wyrzeczonym
wyrzekniętym
wyrzeczonym
wyrzekniętym
B. wyrzeczonych
wyrzekniętych
wyrzeczonych
wyrzekniętych
wyrzeczonych
wyrzekniętych
wyrzeczone
wyrzeknięte
N. wyrzeczonymi
wyrzekniętymi
wyrzeczonymi
wyrzekniętymi
wyrzeczonymi
wyrzekniętymi
wyrzeczonymi
wyrzekniętymi
Ms. wyrzeczonych
wyrzekniętych
wyrzeczonych
wyrzekniętych
wyrzeczonych
wyrzekniętych
wyrzeczonych
wyrzekniętych

Pochodzenie

psł. *vyrekti 'wyrzec, wypowiedzieć'

Zob. rzec

Definicja

książk. 
wypowiedzieć

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język mówienie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  wymówić, wypowiedzieć

Połączenia

  • głośno, uroczyście wyrzec

Cytaty

- Teraz tylko brakuje gości - powiedziała złowróżbnie babcia i ledwie wyrzekła te słowa - do drzwi kuchennych zastukano.

źródło: NKJP: Małgorzata Musierowicz: Dziecko piątku, 1993

- Słyszę - wyrzekła wreszcie przez ściśnięte gardło.

źródło: NKJP: Maria Nurowska: Panny i wdowy: czyściec, 1992

Wyrzekła z płaczem, że tym środkiem jest rozwód, że nigdy z własnej woli nie poszła za mąż.

źródło: NKJP: Jarosław Topolewski: Historia, Gazeta Wyborcza, 1998-05-15

Składnia

bez ograniczeń + wyrzec +
CO
bez ograniczeń + wyrzec +
MOWA WPROST
bez ograniczeń + wyrzec +
że ZDANIE
Data ostatniej modyfikacji: 04.03.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json