UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

ciasnota

Chronologizacja

2 połowa XVIII w., Bańk

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	ciasnota	ciasnoty
D.	ciasnoty	ciasnot

C.	ciasnocie	ciasnotom
B.	ciasnotę	ciasnoty
N.	ciasnotą	ciasnotami
Ms.	ciasnocie	ciasnotach
W.	ciasnoto	ciasnoty

Inne uwagi

Zwykle lp

Pochodzenie

Zob. ciasny

1. pomieszczenia

Definicja

stan, w którym w jakimś miejscu jest zbyt mała ilość wolnej przestrzeni

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni ułożenie względem siebie

Relacje znaczeniowe

synonimy:

ciasność

Połączenia

ogromna, straszliwa, straszna, wielka ciasnota; ciasnota mieszkaniowa
ciasnota miejsca, mieszkania, pokoju, wnętrza; pomieszczeń
smród i ciasnota, tłok i ciasnota, zaduch i ciasnota
problem ciasnoty
ciasnota daje się we znaki, panuje
narzekać na ciasnotę

Cytaty

	Na dworcu Łódź Fabryczna panowała ciasnota. Kończył się długi weekend i ludzie wracali do Warszawy. źródło: NKJP: Dariusz Chętkowski z uczniami: Ostatni weekend, 2007
	Narzekali tylko muzycy z Lipska - na ciasnotę panującą w budynku naszej filharmonii. Ich skrzynie z instrumentami nigdzie się nie mieściły, więc trzeba było je postawić w przejściach, gdzie z kolei tarasowały wejścia do garderób solistów. źródło: NKJP: Pieniądze dla filharmonii, Dziennik Polski, 1998-09-23
	(...) najgorsza była ciasnota. W komisariacie, który liczył pięć małych pokoi, pracowało 34 funkcjonariuszy! źródło: NKJP: IJ: Piąty na piątkę, Trybuna Śląska, 2002-04-25
	Nie mamy problemów z naborem do pierwszych klas, ale ogranicza nas ciasnota pomieszczeń. źródło: NKJP: (kol): Cieplej, ładniej, przestronniej, Dziennik Bałtycki, 2003-07-29
	Nie pomogą zresztą leki, jeżeli w ciasnocie chat wiejskich zdrowe dziecko sypiać będzie na jednym barłogu z chorą matką. źródło: NKJP: Lucjan Wolanowski: Upał i gorączka, 1970

Składnia

	+	ciasnota	+	CZEGO
	+	ciasnota	+	GDZIE

2. ubrania

Definicja

stan, w którym jakaś część ubrania ma zbyt mały rozmiar

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie cechy ubrań

Relacje znaczeniowe

synonimy:

ciasność

Cytaty

W tych strojach, które po ciasnocie munduru wydawały się nam luźne i przewiewne jak bielizna, i z tym naszym koleżeństwem, które odgradzało nas od tłumu jak konspiracja, czuliśmy się niemal cudzoziemcami, nieświadomymi mowy i obyczajów kraju.

źródło: NKJP: Jan Józef Szczepański: Polska jesień, 1955

Przed samą krawędzią rozciął sobie stopę. Lenda nie kłamała chyba w kwestii ciasnoty butów i nie z litości dla niego zamieniła je na koźle skórki, ale miała dość rozsądku, by zabrać je ze sobą.

źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Pogrzeb czarownicy, 2003

Składnia

ciasnota

CZEGO

3. umysłu

Definicja

pejorat.

stan określonego rodzaju ograniczenia intelektualnego i niezdolności do przyswojenia sobie pewnych treści lub pojęć

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka określenia człowieka ze względu na jego działalność intelektualną

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	ciasność
	hiperonimy:	ograniczenie

Połączenia

ciasnota umysłowa
ciasnota umysłu; horyzontów, poglądów

Cytaty

Sowietyzm jest faszyzmem wyższego szczebla, faszyzmem wzmocnionym przez wymiar ekonomiczny. Doszukiwanie się w tych dwu formach państwa krańcowych przeciwieństw, a nie tendencji pokrewnych, jest więc wyrazem ciasnoty myślenia politycznego.

źródło: NKJP: Jerzy Łukaszewski: CEL: EUROPA Dziewięć esejów o budowniczych jedności europejskiej, 2002

Utwierdzane przez wieki stereotypy powodowały ciasnotę poglądów, kategoryczność sądów i niecierpliwość wobec wszelkiej odmienności.

źródło: NKJP: Wojciech Jagielski: Dobre miejsce do umierania, 2005

Składnia

ciasnota

CZEGO

Data ostatniej modyfikacji: 12.01.2016