UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

barbarzyństwo

Chronologizacja

1643, Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. barbarzyństwo
 barbarzyństwa
D. barbarzyństwa
 barbarzyństw
C. barbarzyństwu
 barbarzyństwom
B. barbarzyństwo
 barbarzyństwa
N. barbarzyństwem
 barbarzyństwami
Ms. barbarzyństwie
 barbarzyństwach
W. barbarzyństwo
 barbarzyństwa

Inne uwagi

Zwykle lp

Pochodzenie

Zob. barbarzyńca

1. poza cywilizacją

Definicja

książk. 
w dawnych wiekach: pozostawanie poza cywilizacją grecko-rzymską

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE

Cytaty

Wszelako wierzący w przyjaźnie Ramzes „wychodząc pomyślał, że Asyryjczycy, pomimo barbarzyństwa, nie są złymi ludźmi, skoro umieją odczuć wspaniałomyślność”.

źródło: NKJP: Ludwik Stomma, Czerwone portki, Polityka, 2004-04-10

Od Greków zapożyczyli ten termin Rzymianie i używali go w znaczeniu wtórnym, osnutym na przeciwstawieniu barbarzyństwa i cywilizacji. Zachowała się jednak, przynajmniej wśród wykształconych elit, pamięć o pierwotnym znaczeniu słowa „barbarzyńcy”.

źródło: NKJP: Karol Modzelewski: Barbarzyńska Europa, 2004

2. faza rozwoju

Definicja

etn. 
druga faza ewolucyjnego rozwoju człowieka, po okresie dzikości, a przed okresem cywilizacji

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  epoka

Połączenia

  • epoka, wieki barbarzyństwa

Cytaty

Wypowiadał się wprawdzie także na ten temat (np. mówiąc o prawidłowym następstwie epok dzikości, barbarzyństwa i cywilizacji), ale - w odróżnieniu od Morgana - nie wykraczał przy tym poza sądy obiegowe.

źródło: NKJP: Jerzy Szacki: Historia myśli socjologicznej, 2002

3. ignorancja

Definicja

książk. 
brak obeznania z zasadami i normami danej kultury lub dziedziny życia

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Edukacja i oświata

Relacje znaczeniowe

synonimy:  analfabetyzm, ignorancja

Połączenia

  • duchowe, intelektualne, kulturowe, zwykłe barbarzyństwo

Cytaty

Liturgia? Powinna być piękna, wzniosła, poruszająca zarówno naszą cząstkę zmysłową, jak i duchową. Jej upraszczanie (np. rezygnacja z tradycyjnego kadzidła), jej redukcja do form najprostszych i pospiesznych, jest przejawem współczesnego barbarzyństwa i dyktatury pospolitych gustów.

źródło: NKJP: Paweł Huelle, Jarosław Klejnocki, Krzysztof Koehler, Zbigniew Machej, Karol Maliszewski: Ankieta: Religia i literatura, Fronda, nr 11, 1999

Dziwił się, że socjalistyczne pismo oddaje swe łamy orędownikowi dulszczyzny i ciemnoty, który wypisuje brednie, dowodząc nie tylko barbarzyństwa artystycznego, ale i społecznego zacofania.

źródło: NKJP: Mariusz Urbanek: Kisielewscy: Jan August, Zygmunt, Stefan, Wacek, 2006

Barman bierze dobre, francuskie wino, miesza je z sokami owocowymi, wrzuca listek mięty i oliwkę... Zwykłe barbarzyństwo.

źródło: NKJP: Wielki świat, Dziennik Polski, 2002-04-13

A cóż to za pomysł, by jeden z najdłuższych i najtrudniejszych dramatów Szekspira przenosić do telewizji!? To dopiero barbarzyństwo!

źródło: NKJP: Tomasz Raczek: Pies na telewizję, 1999

Składnia

bez ograniczeń + barbarzyństwo +
(JAKIE)

4. okrucieństwo

Definicja

książk. 
okrutne i bezwzględne postępowanie, połączone z naruszaniem w skrajny sposób podstawowych norm etycznych i moralnych

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Połączenia

  • hitlerowskie, nieludzkie, okrutne barbarzyństwo
  • barbarzyństwo wojny
  • barbarzyństwo i okrucieństwo; zbrodnie i barbarzyństwo
  • akt, przejaw barbarzyństwa

Cytaty

Nie można siedzieć z założonymi rękami i patrzeć na rosnącą agresję. Barbarzyństwo sięga zenitu.

źródło: NKJP: Gazeta Krakowska, 2006-11-02

Ofiary hitlerowskiego barbarzyństwa zostały pochowane w zbiorowej mogile przy ul. Kawiej.

źródło: NKJP: Dziennik Zachodni, 2003-09-23

Palenie miejsc kultu jest barbarzyństwem, niezależnie od tego, gdzie się wydarza.

źródło: NKJP: Ozon, nr 22, 2005

Papież nawiązał ponadto do swojej wizyty w Auschwitz-Birkenau, miejscu - jak dodał - najokrutniejszych barbarzyństw, próby wykreślenia narodu Izraela, a także udaremnienia w ten sposób samego wyboru Boga i wypędzenia samego Boga z historii.

źródło: NKJP: (L): Papież dziękuje Polsce, Dziennik Bałtycki, 2006-12-23
Data ostatniej modyfikacji: 23.01.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN