Chronologizacja
XV w., Bor
1.a ptak
Definicja
Pochodzenie
śr.-w.-niem. fasant, vasant
z łac. phāsiānus
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt ptaki
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwierzęta domowe i hodowlane
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwierzęta leśne i polne
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | ptak |
Połączenia
- bażant hodowlany, polny, ozdobny
- bażanty i kuropatwy
- hodowla bażantów
- postrzelić bażanta; hodować bażanty
- polować na bażanty
Cytaty
|
Wiek bażanta poznaje się po długości pazurów i po ostrodze. Młody bażant ma pazury długości do 10 mm, zaś stary nawet do 18 mm. Ostroga u młodego bażanta jest mała i ruchoma, a u starego długa i ostra, sztywna (długość ok. 11 mm). źródło: NKJP: Stanisław Godlewski: Vademecum myśliwego, 1955 |
|
|
Gospodarz zgromadził kilka gatunków bażanta ozdobnego: bażant złocisty czerwony i bananowy, diamentowy i królewski. Efektowny wygląd samców, kolorowe upierzenie, to prawdziwa ozdoba zagrody. Bażant królewski lubi przestrzeń i niestety w klatce wciąż łamie sobie ogon. źródło: NKJP: Tygodnik Ciechanowski: 2008-04-01 wydawca |
|
|
Chodzili po lasach i polach, rozmawiali o pięknie natury, a przy okazji ojciec polował na ptactwo, tego zaś roku obfitość bażantów, gęsi i jarząbków była wielka. źródło: NKJP: Michał Komar: Wtajemniczenia, 2009 |
|
|
W majątkach magnatów i bogatej szlachty dla ozdoby i dla mięsa hodowano bażanty i pawie. źródło: NKJP: Andrzej Chwalba (red.): Obyczaje w Polsce: od średniowiecza do czasów współczesnych, 2005 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m2
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | bażant |
bażanty |
|
| D. | bażanta |
bażantów |
|
| C. | bażantowi |
bażantom |
|
| B. | bażanta |
bażanty |
|
| N. | bażantem |
bażantami |
|
| Ms. | bażancie |
bażantach |
|
| W. | bażancie |
bażanty |
1.b mięso
Definicja
Pochodzenie
śr.-w.-niem. fasant, vasant
z łac. phāsiānus
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie rodzaje pokarmu/potraw i ich cechy
Połączenia
- pieczony bażant
- bażant z jabłkami, z truflami
Cytaty
|
W menu znajdzie się półmisek rycerski (polędwica, mięso cielęce i wieprzowe), polędwica a'la bijou, bażant pieczony z brusznicą i gruszką, a także indyk z kasztanami. źródło: NKJP: Bulion z pieszczoszkiem, Dziennik Polski, 1998-12-12 |
|
|
Oprócz znakomitego bażanta i smacznego baranka z mielonego mięsa wszystkich gości zachwycił boczek przygotowany przez gospodynie. źródło: NKJP: Bażant, szynka i baranki, Dziennik Polski, 2001-04-03 |
|
|
Jeżeli do indyka lub bażanta nie ma właśnie wina rosé, należy podać lekkie białe półwytrawne stołowe. źródło: NKJP: Tadeusz Rojek: Jak to się je : savoir-vivre przy stole, 1994 |
|
|
W ich ofercie znaleźć można pasztet z jelenia z dodatkiem rodzynek i porto, pasztet z bażanta podlewany jałowcówką czy pasztet z kaczych wątróbek z kawałkami pomarańczy. źródło: NKJP: Natasza Socha: Targi smaku, Wprost nr 7, 1999 |
|
|
Przepis na bażanty z książęcej kuchni warto wypróbować. Aromat tej potrawy pani Marta wspomina do dziś. Przyprawione tymiankiem bażancie tuszki smaży się w całości, a następnie porcjuje i dusi przełożone warstwami odpowiednio przygotowanej kapusty kiszonej. źródło: NKJP: Halina Mamok: Tradycje, Kuchnia nr 2, 1998 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m2
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | bażant |
bażanty |
|
| D. | bażanta |
bażantów |
|
| C. | bażantowi |
bażantom |
|
| B. | bażanta |
bażanty |
|
| N. | bażantem |
bażantami |
|
| Ms. | bażancie |
bażantach |
|
| W. | bażancie |
bażanty |
Inne uwagi
Zwykle lp
2. na ulicy w latach PRL
Definicja
Pochodzenie
Przeniesienie metaforyczne, podobieństwo wyglądu do bażanta-ptaka
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne
Cytaty
|
Parafrazując wszystkim znane słowa Mikołaja Reja „Polacy nie gęsi i swoją subkulturę mają”! Ano mają. I to nie byle jaką! Warszawscy bikiniarze. Krakowscy dżollersi. Wrocławscy bigarze. Czy jak kto woli – bażanci. Jak zwał, tak zwał, wiadome jest jedno – wyłonili się po to, by walczyć z szarą rzeczywistością i ówczesnym reżimem. źródło: Internet: katedrakrytyki.pl |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m1
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | bażant |
bażanci |
ndepr |
| bażanty |
depr | ||
| D. | bażanta |
bażantów |
|
| C. | bażantowi |
bażantom |
|
| B. | bażanta |
bażantów |
|
| N. | bażantem |
bażantami |
|
| Ms. | bażancie |
bażantach |
|
| W. | bażancie |
bażanci |
ndepr |
| bażanty |
depr |
3. w Ludowym Wojsku Polskim
Definicja
Pochodzenie
Prawdopodobnie od biało-czerwonych obszyć pagonów mundurów tej formacji, różniących się od białych obszyć pagonów podchorążych - studentów szkół oficerskich
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna osoby związane z wojskiem i wojną
Cytaty
|
Bo w czasie gdy go leczono z syfa, zarażono go żółtaczką zakaźną. Choroba miała dość skomplikowany przebieg, a jej jedyną zaletą było dla bażanta to, że uwolniła go od dalszej służby. źródło: Internet: koledzyzwojska.pl |
|
|
Paweł Siekański – Byłem podchorążym w SPR, czyli wojsko widziane okiem bażanta. źródło: Internet: siekanski.eth.pl |
|
|
Obaj przedstawiliście dwie strony tej samej opowieści, jedna to wersja „bażanta”, druga żołnierza służby zasadniczej. źródło: Internet: forum.ioh.pl |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m1
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | bażant |
bażanci |
ndepr |
| bażanty |
depr | ||
| D. | bażanta |
bażantów |
|
| C. | bażantowi |
bażantom |
|
| B. | bażanta |
bażantów |
|
| N. | bażantem |
bażantami |
|
| Ms. | bażancie |
bażantach |
|
| W. | bażancie |
bażanci |
ndepr |
| bażanty |
depr |