UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wyżymaczka

Chronologizacja

1919, SJPWar

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wyżymaczka
wyżymaczki
D. wyżymaczki
wyżymaczek
C. wyżymaczce
wyżymaczkom
B. wyżymaczkę
wyżymaczki
N. wyżymaczką
wyżymaczkami
Ms. wyżymaczce
wyżymaczkach
W. wyżymaczko
wyżymaczki

Pochodzenie

Rzeczownik od przedrostkowego czasownika wyżymać, kontynuującego psł. -*žimati, *žimajǫ a związanego genetycznie z *žęti, žьmǫ 'gnieść, cisnąć, ugniatać, wyciskać'.

Definicja

urządzenie służące do wyciskania nadmiaru wody z upranych tkanin, składające się z dwóch wałków obracanych korbką

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka sprzęty domowe i przedmioty codziennego użytku

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie czynności, przedmioty i osoby związane z robieniem i noszeniem ubrań

Połączenia

  • ręczna wyżymaczka
  • korbka wyżymaczki

Cytaty

Dotychczas babcia prała na tarze. „Frania” była skokiem w inną cywilizację; na pierwszy pokaz prania przyszły sąsiadki babci. Wrażenie robiła zwłaszcza... wyżymaczka złożona z dwóch pokaźnych wałków i korbki. Wielka ulga dla mięśni rąk.

źródło: NKJP: Wiesław Ziobro, Druga młodość „Frani”, Dziennik Polski, 2008-04-04

W przedpokoju, do którego wchodzili, stała wielka drewniana balia, w której moczyła się brudna bielizna. Z przykręconej, ręcznej wyżymaczki zwisały męskie kalesony.

źródło: NKJP: Marek Miller: Pierwszy milion..., 1999

Chwyciłem oburącz korbę wyżymaczki i obracałem ją tak szybko, że po kwadransie wszystka bielizna była wyżęta.

źródło: NKJP: Jan Brzechwa: Gdy owoc dojrzewa, 1958

Filipek siedział po uszy w konspiracji, wieczorami pracował w tajnej drukarni, bo świetnie znał się na rozmaitych typach maszyn i urządzeń drukarskich, potrafił z wyżymaczki domowej wykonać zdumiewający sprzęt, który służył z pożytkiem podziemnej organizacji niepodległościowej.

źródło: NKJP: Andrzej Szczypiorski: Początek, 1986

Frazeologizmy

jak przepuszczony przez wyżymaczkę
Data ostatniej modyfikacji: 15.06.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json