UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

bałwochwalstwo

Chronologizacja

2 połowa XVI w., Bańk

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. bałwochwalstwo
bałwochwalstwa
D. bałwochwalstwa
bałwochwalstw
C. bałwochwalstwu
bałwochwalstwom
B. bałwochwalstwo
bałwochwalstwa
N. bałwochwalstwem
bałwochwalstwami
Ms. bałwochwalstwie
bałwochwalstwach
W. bałwochwalstwo
bałwochwalstwa

Inne uwagi

Zwykle lp

Pochodzenie

łac. īdōlolatria

z gr. eidōlolatreía

Zob. bałwan, chwalić

1. religijne

Definicja

książk.  pejorat. 
oddawanie czci bogom pogańskim i ich posągom albo przedmiotom, które uważa się za święte

Noty o użyciu

Używane głównie w odniesieniu do czasów i realiów biblijnych i wczesnochrześcijańskich.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja wierzenia i przesądy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  idolatria

Połączenia

  • uprawiać bałwochwalstwo

Cytaty

Ulegając namowom niezadowolonego ludu, dał się nakłonić do budowy złotego cielca [...] oraz do urządzenia mu święta ofiarnego. Bóg wybaczył mu jednak grzech bałwochwalstwa dzięki wstawiennictwu Mojżesza [...].

źródło: NKJP:Internet

W nowej, opisywanej przez proroka społeczności lewici należący do pierwszej z [...] grup mieli zajmować niższą pozycję, co miało być karą za bałwochwalstwo, któremu hołdowali w swoich dawnych świątyniach.

źródło: NKJP: Witold Tyloch: Dzieje ksiąg Starego Testamentu: szkice z krytyki biblijnej, 1981

Uprawiają bałwochwalstwo w lasach i gajach. Nade wszystko Słońce adorują.

źródło: NKJP: Adam Elbanowski: Nowe królestwo Grenady. Historia naturalna, obyczajowa i domniemana, 2006

2. wobec kogoś

Definicja

książk. 
bardzo pozytywny i bezkrytyczny stosunek do kogoś lub czegoś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  uwielbienie

Cytaty

Przypuszczam, że bałwochwalstwo, jakim otacza się literaturę piękną, stępiło ludzką wrażliwość na kompozycję, styl i język pozostałych gałęzi piśmiennictwa.

źródło: NKJP: Zbigniew Raszewski: Raptularz (1965-67), 1967

Dziesięć lat później ukazuje się unikatowa encyklika Piusa XI „Mit brennender Sorge” [...]. Papież występuje w niej przeciwko bałwochwalstwu rasy, narodu i państwa, czyli podważa filary nazizmu.

źródło: NKJP: Adam Szostkiewicz: Naznaczenie, Polityka, 2008-05-07

Oto klasyczny przykład bałwochwalstwa anachronizmu. Ułani atakujący średniowieczną lancą czołgi byli istotnie bohaterami, bo w obronie swej ziemi szli z kijami na góry żelaza.

źródło: NKJP: Juliusz Mieroszewski: Finał klasyczne Europy, 1997

Składnia

bez ograniczeń + bałwochwalstwo +
(KOGO/CZEGO)
Data ostatniej modyfikacji: 23.01.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json