UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

gładzić

Chronologizacja

XV w., Bor

Pochodzenie

psł. *gladiti 'czynić gładkim, równym'

1. policzek

Definicja

przesuwać delikatnie ręką po powierzchni czegoś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego zmysły

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii cechy dotykowe

Relacje znaczeniowe

synonimy:

głaskać

Połączenia

gładzić dziecko, psa; brodę, policzek, ramiona, skórę, wąsy, włosy
gładzić dłonią, palcami, ręką; czułym, powolnym... ruchem
gładzić po głowie, po plecach, po policzku, po twarzy
gładzić czule, delikatnie, lekko, pieszczotliwie; w milczeniu, w zamyśleniu
zacząć gładzić
gładzić i całować, gładzić i tulić

Cytaty

	Podejdzie bliżej i zdziwiona moim zachowaniem zacznie gładzić mnie po głowie mechanicznymi, szybkimi ruchami pozbawionymi czułości. źródło: NKJP: Jacek Głębski: Droga do Ite, 2006
	Ewelina tuliła ją, gładząc po głowie i po plecach, aż tamta zasnęła. źródło: NKJP: Maria Nurowska: Panny i wdowy: czyściec, 1993
	Lekko gładziła torebkę, w której przed chwilą schowała dyplom. źródło: NKJP: Aleksander Kropiwnicki: Zajezdnia Londyn, 2007
	Calmin siedział zapatrzony w płomienie, machinalnie gładząc zielony medalion. źródło: NKJP: Iwona Surmik: Ostatni smok, 2005
	Już po wszystkim, mówi i nie przerywa gładzenia. źródło: NKJP: Izabela Filipiak: Magiczne oko. Opowiadania zebrane, 2006

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	gładzę	gładzimy
2 os.	gładzisz	gładzicie
3 os.	gładzi	gładzą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	gładziłem +(e)m gładził	gładziłam +(e)m gładziła	gładziłom +(e)m gładziło	gładziliśmy +(e)śmy gładzili	gładziłyśmy +(e)śmy gładziły
2 os.	gładziłeś +(e)ś gładził	gładziłaś +(e)ś gładziła	gładziłoś +(e)ś gładziło	gładziliście +(e)ście gładzili	gładziłyście +(e)ście gładziły
3 os.	gładził	gładziła	gładziło	gładzili	gładziły

bezosobnik: gładzono

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę gładził będę gładzić	będę gładziła będę gładzić	będę gładziło będę gładzić	będziemy gładzili będziemy gładzić	będziemy gładziły będziemy gładzić
2 os.	będziesz gładził będziesz gładzić	będziesz gładziła będziesz gładzić	będziesz gładziło będziesz gładzić	będziecie gładzili będziecie gładzić	będziecie gładziły będziecie gładzić
3 os.	będzie gładził będzie gładzić	będzie gładziła będzie gładzić	będzie gładziło będzie gładzić	będą gładzili będą gładzić	będą gładziły będą gładzić

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		gładźmy
2 os.	gładź	gładźcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	gładziłbym bym gładził	gładziłabym bym gładziła	gładziłobym bym gładziło	gładzilibyśmy byśmy gładzili	gładziłybyśmy byśmy gładziły
2 os.	gładziłbyś byś gładził	gładziłabyś byś gładziła	gładziłobyś byś gładziło	gładzilibyście byście gładzili	gładziłybyście byście gładziły
3 os.	gładziłby by gładził	gładziłaby by gładziła	gładziłoby by gładziło	gładziliby by gładzili	gładziłyby by gładziły

bezosobnik: gładzono by

bezokolicznik: gładzić

imiesłów przysłówkowy współczesny: gładząc

gerundium: gładzenie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	gładzenie	gładzenia
D.	gładzenia	gładzeń
C.	gładzeniu	gładzeniom
B.	gładzenie	gładzenia
N.	gładzeniem	gładzeniami
Ms.	gładzeniu	gładzeniach
W.	gładzenie	gładzenia

imiesłów przymiotnikowy czynny: gładzący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	gładzący	gładzący	gładzący	gładzące	gładząca
D.	gładzącego	gładzącego	gładzącego	gładzącego	gładzącej
C.	gładzącemu	gładzącemu	gładzącemu	gładzącemu	gładzącej
B.	gładzącego	gładzącego	gładzący	gładzące	gładzącą
N.	gładzącym	gładzącym	gładzącym	gładzącym	gładzącą
Ms.	gładzącym	gładzącym	gładzącym	gładzącym	gładzącej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	gładzący	gładzący	gładzące	gładzące
D.	gładzących	gładzących	gładzących	gładzących
C.	gładzącym	gładzącym	gładzącym	gładzącym
B.	gładzących	gładzących	gładzących	gładzące
N.	gładzącymi	gładzącymi	gładzącymi	gładzącymi
Ms.	gładzących	gładzących	gładzących	gładzących

imiesłów przymiotnikowy bierny: gładzony

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	gładzony	gładzony	gładzony	gładzone	gładzona
D.	gładzonego	gładzonego	gładzonego	gładzonego	gładzonej
C.	gładzonemu	gładzonemu	gładzonemu	gładzonemu	gładzonej
B.	gładzonego	gładzonego	gładzony	gładzone	gładzoną
N.	gładzonym	gładzonym	gładzonym	gładzonym	gładzoną
Ms.	gładzonym	gładzonym	gładzonym	gładzonym	gładzonej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	gładzeni	gładzeni	gładzone	gładzone
D.	gładzonych	gładzonych	gładzonych	gładzonych
C.	gładzonym	gładzonym	gładzonym	gładzonym
B.	gładzonych	gładzonych	gładzonych	gładzone
N.	gładzonymi	gładzonymi	gładzonymi	gładzonymi
Ms.	gładzonych	gładzonych	gładzonych	gładzonych

odpowiednik aspektowy: pogładzić

Składnia

Rz_osobowy

gładzić

KOGO/CO + (CZYM) + (po CZYM)

2. papier

Definicja

usuwać nierówności z jakiejś powierzchni

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii cechy dotykowe

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kształty i figury

Relacje znaczeniowe

synonimy:

wygładzać, wyrównywać

Połączenia

gładzić powierzchnię czegoś
gładzony kamień

Cytaty

	Gdy osiągnął zamierzony kształt, godzinami gładził drewno, aż traciło wszelką chropowatość. źródło: NKJP: Marek Ławrynowicz: Diabeł na dzwonnicy, 1998
	[...] zatrzymał brzytwę, językiem wypchnął policzek i samym noskiem ostrza gładził w tym miejscu skórę krótkimi, niezauważalnymi ruchami ramienia. źródło: NKJP: Bogdan Wojdowski: Chleb rzucony umarłym, 1971
	Snując się w półmroku, wyciągałem z rogu sklepu cienkie deski. [...] Wybierałem gładzone, wąskie, sprężyste, bez sęków. źródło: NKJP: Maciej Kuczyński: Czeluść, 1972
	[...] jego nie obcinane i nie gładzone kopyta stawały się tak strome i wysokie, że trudno mu było chodzić. źródło: NKJP: Zdzisław Morawski: Gdzie ten dom, gdzie ten świat, 1997

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	gładzę	gładzimy
2 os.	gładzisz	gładzicie
3 os.	gładzi	gładzą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	gładziłem +(e)m gładził	gładziłam +(e)m gładziła	gładziłom +(e)m gładziło	gładziliśmy +(e)śmy gładzili	gładziłyśmy +(e)śmy gładziły
2 os.	gładziłeś +(e)ś gładził	gładziłaś +(e)ś gładziła	gładziłoś +(e)ś gładziło	gładziliście +(e)ście gładzili	gładziłyście +(e)ście gładziły
3 os.	gładził	gładziła	gładziło	gładzili	gładziły

bezosobnik: gładzono

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę gładził będę gładzić	będę gładziła będę gładzić	będę gładziło będę gładzić	będziemy gładzili będziemy gładzić	będziemy gładziły będziemy gładzić
2 os.	będziesz gładził będziesz gładzić	będziesz gładziła będziesz gładzić	będziesz gładziło będziesz gładzić	będziecie gładzili będziecie gładzić	będziecie gładziły będziecie gładzić
3 os.	będzie gładził będzie gładzić	będzie gładziła będzie gładzić	będzie gładziło będzie gładzić	będą gładzili będą gładzić	będą gładziły będą gładzić

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		gładźmy
2 os.	gładź	gładźcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	gładziłbym bym gładził	gładziłabym bym gładziła	gładziłobym bym gładziło	gładzilibyśmy byśmy gładzili	gładziłybyśmy byśmy gładziły
2 os.	gładziłbyś byś gładził	gładziłabyś byś gładziła	gładziłobyś byś gładziło	gładzilibyście byście gładzili	gładziłybyście byście gładziły
3 os.	gładziłby by gładził	gładziłaby by gładziła	gładziłoby by gładziło	gładziliby by gładzili	gładziłyby by gładziły

bezosobnik: gładzono by

bezokolicznik: gładzić

imiesłów przysłówkowy współczesny: gładząc

gerundium: gładzenie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	gładzenie	gładzenia
D.	gładzenia	gładzeń
C.	gładzeniu	gładzeniom
B.	gładzenie	gładzenia
N.	gładzeniem	gładzeniami
Ms.	gładzeniu	gładzeniach
W.	gładzenie	gładzenia

imiesłów przymiotnikowy czynny: gładzący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	gładzący	gładzący	gładzący	gładzące	gładząca
D.	gładzącego	gładzącego	gładzącego	gładzącego	gładzącej
C.	gładzącemu	gładzącemu	gładzącemu	gładzącemu	gładzącej
B.	gładzącego	gładzącego	gładzący	gładzące	gładzącą
N.	gładzącym	gładzącym	gładzącym	gładzącym	gładzącą
Ms.	gładzącym	gładzącym	gładzącym	gładzącym	gładzącej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	gładzący	gładzący	gładzące	gładzące
D.	gładzących	gładzących	gładzących	gładzących
C.	gładzącym	gładzącym	gładzącym	gładzącym
B.	gładzących	gładzących	gładzących	gładzące
N.	gładzącymi	gładzącymi	gładzącymi	gładzącymi
Ms.	gładzących	gładzących	gładzących	gładzących

imiesłów przymiotnikowy bierny: gładzony

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	gładzony	gładzony	gładzony	gładzone	gładzona
D.	gładzonego	gładzonego	gładzonego	gładzonego	gładzonej
C.	gładzonemu	gładzonemu	gładzonemu	gładzonemu	gładzonej
B.	gładzonego	gładzonego	gładzony	gładzone	gładzoną
N.	gładzonym	gładzonym	gładzonym	gładzonym	gładzoną
Ms.	gładzonym	gładzonym	gładzonym	gładzonym	gładzonej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	gładzeni	gładzeni	gładzone	gładzone
D.	gładzonych	gładzonych	gładzonych	gładzonych
C.	gładzonym	gładzonym	gładzonym	gładzonym
B.	gładzonych	gładzonych	gładzonych	gładzone
N.	gładzonymi	gładzonymi	gładzonymi	gładzonymi
Ms.	gładzonych	gładzonych	gładzonych	gładzonych

odpowiednik aspektowy: wygładzić

Składnia

gładzić

3. grzechy

Definicja

książk.

powodować, że coś przestaje istnieć

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół sakramenty i obrzędy religijne

Relacje znaczeniowe

synonimy:

niweczyć, unicestwiać, zgładzać

Połączenia

pokuta gładzi (grzechy)
gładzić grzechy, winę

Cytaty

Nie bacząc na księdza, który właśnie mówił: „Baranku Boży, który gładzisz grzechy świata”, odchyliła się przez ławkę.

źródło: NKJP: Mariusz Sieniewicz: Rebelia, 2007

Któż mógłby być teraz smutny?
W żłóbku leży Dzieciątko.
Ono jest światłem świata.
Ono gładzi nasze grzechy.

źródło: NKJP: Józef Augustyn: Medytacje Jerozolimskie. Świadectwo pielgrzyma, 2010

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	gładzę	gładzimy
2 os.	gładzisz	gładzicie
3 os.	gładzi	gładzą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	gładziłem +(e)m gładził	gładziłam +(e)m gładziła	gładziłom +(e)m gładziło	gładziliśmy +(e)śmy gładzili	gładziłyśmy +(e)śmy gładziły
2 os.	gładziłeś +(e)ś gładził	gładziłaś +(e)ś gładziła	gładziłoś +(e)ś gładziło	gładziliście +(e)ście gładzili	gładziłyście +(e)ście gładziły
3 os.	gładził	gładziła	gładziło	gładzili	gładziły

bezosobnik: gładzono

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę gładził będę gładzić	będę gładziła będę gładzić	będę gładziło będę gładzić	będziemy gładzili będziemy gładzić	będziemy gładziły będziemy gładzić
2 os.	będziesz gładził będziesz gładzić	będziesz gładziła będziesz gładzić	będziesz gładziło będziesz gładzić	będziecie gładzili będziecie gładzić	będziecie gładziły będziecie gładzić
3 os.	będzie gładził będzie gładzić	będzie gładziła będzie gładzić	będzie gładziło będzie gładzić	będą gładzili będą gładzić	będą gładziły będą gładzić

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		gładźmy
2 os.	gładź	gładźcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	gładziłbym bym gładził	gładziłabym bym gładziła	gładziłobym bym gładziło	gładzilibyśmy byśmy gładzili	gładziłybyśmy byśmy gładziły
2 os.	gładziłbyś byś gładził	gładziłabyś byś gładziła	gładziłobyś byś gładziło	gładzilibyście byście gładzili	gładziłybyście byście gładziły
3 os.	gładziłby by gładził	gładziłaby by gładziła	gładziłoby by gładziło	gładziliby by gładzili	gładziłyby by gładziły

bezosobnik: gładzono by

bezokolicznik: gładzić

imiesłów przysłówkowy współczesny: gładząc

gerundium: gładzenie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	gładzenie	gładzenia
D.	gładzenia	gładzeń
C.	gładzeniu	gładzeniom
B.	gładzenie	gładzenia
N.	gładzeniem	gładzeniami
Ms.	gładzeniu	gładzeniach
W.	gładzenie	gładzenia

imiesłów przymiotnikowy czynny: gładzący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	gładzący	gładzący	gładzący	gładzące	gładząca
D.	gładzącego	gładzącego	gładzącego	gładzącego	gładzącej
C.	gładzącemu	gładzącemu	gładzącemu	gładzącemu	gładzącej
B.	gładzącego	gładzącego	gładzący	gładzące	gładzącą
N.	gładzącym	gładzącym	gładzącym	gładzącym	gładzącą
Ms.	gładzącym	gładzącym	gładzącym	gładzącym	gładzącej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	gładzący	gładzący	gładzące	gładzące
D.	gładzących	gładzących	gładzących	gładzących
C.	gładzącym	gładzącym	gładzącym	gładzącym
B.	gładzących	gładzących	gładzących	gładzące
N.	gładzącymi	gładzącymi	gładzącymi	gładzącymi
Ms.	gładzących	gładzących	gładzących	gładzących

imiesłów przymiotnikowy bierny: gładzony

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	gładzony	gładzony	gładzony	gładzone	gładzona
D.	gładzonego	gładzonego	gładzonego	gładzonego	gładzonej
C.	gładzonemu	gładzonemu	gładzonemu	gładzonemu	gładzonej
B.	gładzonego	gładzonego	gładzony	gładzone	gładzoną
N.	gładzonym	gładzonym	gładzonym	gładzonym	gładzoną
Ms.	gładzonym	gładzonym	gładzonym	gładzonym	gładzonej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	gładzeni	gładzeni	gładzone	gładzone
D.	gładzonych	gładzonych	gładzonych	gładzonych
C.	gładzonym	gładzonym	gładzonym	gładzonym
B.	gładzonych	gładzonych	gładzonych	gładzone
N.	gładzonymi	gładzonymi	gładzonymi	gładzonymi
Ms.	gładzonych	gładzonych	gładzonych	gładzonych

odpowiednik aspektowy: zgładzić

Składnia

gładzić

Data ostatniej modyfikacji: 15.05.2014