UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

alchemia

Chronologizacja

1534, SPXVI
W postaci: alchimija.

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. alchemia
alchemie
D. alchemii
alchemii
neut
alchemij
char
C. alchemii
alchemiom
B. alchemię
alchemie
N. alchemią
alchemiami
Ms. alchemii
alchemiach
W. alchemio
alchemie

Inne uwagi

Zwykle lp

Pochodzenie

łac. śred. alchimia

z ar. al-kimiyā 'kamień filozoficzny; alchemia'

1. średniowieczna

Definicja

dziedzina dociekań i doświadczeń, których celem w dawnych czasach było poszukiwanie metody przemiany wszelkich metali w złoto i wynalezienie leku przedłużającego życie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja wierzenia i przesądy

Połączenia

  • starożytna, średniowieczna alchemia
  • alchemia i astrologia, alchemia i chemia, alchemia i kabała, alchemia i magia, alchemia i medycyna, alchemia i okultyzm
  • adept; arkana; aspekty, elementy, podstawy, zasady; dziedzina, sztuka; historia, początki, rozkwit, rozwój; tajemnice; zwolennicy; za pomocą alchemii
  • książka o alchemii
  • praktykować, uprawiać; wykorzystywać alchemię
  • interesować się, parać się, zająć się/zajmować się alchemią

Cytaty

W XVI wieku alchemia rozpowszechniła się na cały kraj, a najbardziej znane dzieła alchemiczne wywodzą się spod piór krakowskich akademików.

źródło: NKJP: Monika Frenkiel: Kraków alchemików, Gazeta Krakowska, 2004-08-21

Rozpaczliwe pożądanie złota umożliwiło niezwykłą karierę alchemii. Jej adepci uciekali się do różnych sztuczek, by znaleźć namiastkę cudownego kruszcu.

źródło: NKJP: Dorota Kowalska, Andrzej Krajewski: Fortuna złotem się toczy, Dziennik Zachodni, 2008-10-17

Pierwotnym celem alchemii [...] było uzyskanie uniwersalnego leku na długowieczność.

źródło: NKJP: Agnieszka Malatyńska-Stankiewicz: Alchemik z Floriańskiej, Dziennik Polski, 2005-10-01

Co jakiś czas rektorzy Akademii Krakowskiej przywoływali [..] bullę papieża zakazującą parania się alchemią.

źródło: NKJP: Katarzyna Kieta: Ślad czarciego kopyta, Gazeta Krakowska, 2004-10-23

Markiz zaczął pisywać poematy liryczne, potem pamflety polityczne, aż w końcu, pod wpływem swojego przyjaciela, [...], zajął się alchemią i naukami tajemnymi.

źródło: NKJP: Olga Tokarczuk: Podróż ludzi księgi, 1993

2. gotowania

Definicja

książk. 
sztuka robienia czegoś, uważana za tajemniczą i dostępną nie da każdego

Noty o użyciu

Używane w tytułach książek, np. Alchemia słowa, Alchemia futbolu.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Połączenia

  • alchemia pisarstwa, twórczości, wiersza; gotowania

Cytaty

Kuchnia nie jest dla mnie aż tak ważna. - A może to nie kwestia zwykłych klusek czy barszczu przyrządzanego byle jak, w pośpiechu. Może działa dopiero ta cała alchemia gotowania, to misterium. Zapachy z dzieciństwa, które przywołują wspomnienia, które wywołują łzy wzruszenia... - I ja to czuję.

źródło: NKJP: Gabriela Pewińska: Miłość od kuchni, Dziennik Bałtycki, 2005-11-12

Alchemia pisarstwa Saramago polega na wiecznej prowokacji. Stał się sławny dzięki poszukiwaniu sensacji, [...]

źródło: NKJP: Olga Dębicka: Pisarz prowokacji, Dziennik Bałtycki, 1998-10-12

Na fotografiach zobaczymy to, czego nie widać podczas normalnego seansu: taśmę, projektory, pracujących kinooperatorów. Maciej - również kinooperator kina Kijów - świetnie uchwycił alchemię sztuki filmowej. Jego zdjęcia zachwycają efektami wizualnymi i ukazaniem niedostępnego.

źródło: NKJP: Ewelina Kopeć: Zza projektora, Dziennik Polski, 2006-12-12

Jeżeli ktoś posiadał aparat, to przeważnie przedwojenny, zacną lustrzankę lub leicę, a w alchemię wywoływania filmów i domowego robienia zdjęć bawili się nieliczni.

źródło: NKJP: Fotografie, Dziennik Polski, 2000-07-29

Składnia

bez ograniczeń + alchemia +
(CZEGO)
Data ostatniej modyfikacji: 29.03.2015
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json