UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

stanowczy

Chronologizacja

SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. stanowić

1.a zdecydowany

Definicja

taki, który nie waha się przy podejmowaniu decyzji, nie zmienia jej i bezwzględnie żąda podporządkowania się swoim wymaganiom

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	zdecydowany
	sprzeczne:	niezdecydowany
	hiperonimy:	pewny

Połączenia

stanowczy człowiek, polityk, przeciwnik
stanowczy w działaniu, w walce
stanowczy i konsekwentny, stanowczy i wymagający; energiczny i stanowczy, odważny i stanowczy, silny i stanowczy
bardzo, niezwykle; mało stanowczy

Cytaty

	Mogliśmy się przekonać, że jest to człowiek stanowczy, w każdej sprawie ma swoje zdanie, nie boi się mówić wprost, gdy coś mu się nie podoba [...]. źródło: NKJP: Sport, Dziennik Polski, 2002-07-09
	Uczniowie Go lubili, szanowali i doceniali, ponieważ potrafił do nich dotrzeć, okazać im serce, a jednocześnie być stanowczym, konsekwentnym i wymagającym. źródło: NKJP: (JaGA): Życie poświęcił młodzieży..., Nowiny Raciborskie, 2008-01-08
	Władca Kremla okazał się jednak stanowczym przeciwnikiem, a w istocie wrogiem, koncepcji federacyjnej. źródło: NKJP: Andrzej Paczkowski: Chłodne sąsiedztwo, Gazeta Wyborcza, 1997-07-25
	Tak więc Trybunał Konstytucyjny jest bardzo stanowczy w obronie takich praw podmiotowych. źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 19.07.2000

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	stanowczy	stanowczy	stanowczy	stanowcze	stanowcza
D.	stanowczego	stanowczego	stanowczego	stanowczego	stanowczej
C.	stanowczemu	stanowczemu	stanowczemu	stanowczemu	stanowczej
B.	stanowczego	stanowczego	stanowczy	stanowcze	stanowczą
N.	stanowczym	stanowczym	stanowczym	stanowczym	stanowczą
Ms.	stanowczym	stanowczym	stanowczym	stanowczym	stanowczej
W.	stanowczy	stanowczy	stanowczy	stanowcze	stanowcza

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	stanowczy	stanowczy	stanowcze	stanowcze
D.	stanowczych	stanowczych	stanowczych	stanowczych
C.	stanowczym	stanowczym	stanowczym	stanowczym
B.	stanowczych	stanowczych	stanowczych	stanowcze
N.	stanowczymi	stanowczymi	stanowczymi	stanowczymi
Ms.	stanowczych	stanowczych	stanowczych	stanowczych
W.	stanowczy	stanowczy	stanowcze	stanowcze

1.b świadczący o zdecydowaniu

Definicja

świadczący o tym, że ktoś nie waha się przy podejmowaniu decyzji, nie zmienia jej i bezwzględnie żąda podporządkowania się swoim wymaganiom

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	zdecydowany
	sprzeczne:	niezdecydowany
	hiperonimy:	pewny

Połączenia

stanowczy głos, ton; gest, ruch; pogląd, sąd, zamiar; nacisk, nakaz, postulat, rozkaz, zakaz; opór, protest, sprzeciw; stanowcza postawa; odpowiedź, wypowiedź; interwencja, obrona, reakcja, rozmowa, rozprawa, walka; decyzja, deklaracja, odmowa, prośba, wola; dezaprobata, krytyka; polityka; stanowcze stanowisko; ostrzeżenie, oświadczenie, stwierdzenie, weto, życzenie; posunięcie; poparcie, potępienie, postanowienie; stanowcze działania, kroki; słowa, zapewnienia, żądania
stanowczy i jednoznaczny, stanowczy i ostry, stanowczy i skuteczny, stanowczy i zdecydowany; jasny i stanowczy, spokojny i stanowczy, szybki i stanowczy, twardy i stanowczy
stanowcze przeciwdziałanie, przeciwstawianie się
bardzo, mało stanowczy

Cytaty

	Jego stanowczy głos zdradzał pewność siebie, mówił bardzo szybko i trochę mechanicznie [...]. źródło: NKJP: Wiktor Osiatyński: O zbrodniach i karach, 2003
	Polskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych wystosowało stanowczy protest i zażądało wstrzymania decyzji o ekstradycji Polaków. źródło: NKJP: Jacek Kalabiński: Ekstradycja Polaków do USA, Gazeta Wyborcza, 1992-08-25
	[...] na inwektywy wobec Biernackiego odpowiedź musi być stanowcza, twarda i jednoznaczna. źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 27.04.2000
	Prośba obronna nie jest żadnym nietaktem i nikogo nie rani. Jest formą wyrażania swoich oczekiwań bez inwazji i bez cienia agresji, choć w sposób zdecydowany i stanowczy. źródło: NKJP: Piotr Fijewski: Jak rozwinąć skrzydła, 1996

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	stanowczy	stanowczy	stanowczy	stanowcze	stanowcza
D.	stanowczego	stanowczego	stanowczego	stanowczego	stanowczej
C.	stanowczemu	stanowczemu	stanowczemu	stanowczemu	stanowczej
B.	stanowczego	stanowczego	stanowczy	stanowcze	stanowczą
N.	stanowczym	stanowczym	stanowczym	stanowczym	stanowczą
Ms.	stanowczym	stanowczym	stanowczym	stanowczym	stanowczej
W.	stanowczy	stanowczy	stanowczy	stanowcze	stanowcza

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	stanowczy	stanowczy	stanowcze	stanowcze
D.	stanowczych	stanowczych	stanowczych	stanowczych
C.	stanowczym	stanowczym	stanowczym	stanowczym
B.	stanowczych	stanowczych	stanowczych	stanowcze
N.	stanowczymi	stanowczymi	stanowczymi	stanowczymi
Ms.	stanowczych	stanowczych	stanowczych	stanowczych
W.	stanowczy	stanowczy	stanowcze	stanowcze

2. duży

Definicja

taki, którego rozmiar lub zasięg jest duży

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

synonimy:

znaczny

Połączenia

stanowczy nadmiar, stanowcza przewaga

Cytaty

[...] liberalizm utrzymywał stanowczą przewagę nad innymi światopoglądami.

źródło: NKJP: Sławomir Mrożek: Opowiadania 1974-1979, 1995

Trudno powiedzieć, żeby było ładnie ([...] stanowczy nadmiar dekoracji i do tego tandetnej), ale jest wygodnie i miło.

źródło: NKJP: Piotr Bikont: Jadłem w..., Weekend dodatek do Gazety Wyborczej, 1992-06-26

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	stanowczy	stanowczy	stanowczy	stanowcze	stanowcza
D.	stanowczego	stanowczego	stanowczego	stanowczego	stanowczej
C.	stanowczemu	stanowczemu	stanowczemu	stanowczemu	stanowczej
B.	stanowczego	stanowczego	stanowczy	stanowcze	stanowczą
N.	stanowczym	stanowczym	stanowczym	stanowczym	stanowczą
Ms.	stanowczym	stanowczym	stanowczym	stanowczym	stanowczej
W.	stanowczy	stanowczy	stanowczy	stanowcze	stanowcza

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	stanowczy	stanowczy	stanowcze	stanowcze
D.	stanowczych	stanowczych	stanowczych	stanowczych
C.	stanowczym	stanowczym	stanowczym	stanowczym
B.	stanowczych	stanowczych	stanowczych	stanowcze
N.	stanowczymi	stanowczymi	stanowczymi	stanowczymi
Ms.	stanowczych	stanowczych	stanowczych	stanowczych
W.	stanowczy	stanowczy	stanowcze	stanowcze

3. końcowy

Definicja

praw.

w obowiązującym dawniej prawie: taki, który zapada jako ostateczne rozstrzygnięcie postępowania sądowego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa sąd

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne

Połączenia

wyrok stanowczy; postanowienie, rozstrzygnięcie stanowcze

Cytaty

[...] po przeprowadzeniu tego dowodu musiał zapaść wyrok stanowczy na korzyść strony dowodzącej.

źródło: Kwartalnik Historyczny, 1991 (books.google.pl)

Jeżeli sąd dostrzeże braki, zażąda uzupełnienia lub zmiany załącznika i wyznaczy w tym celu stosowny termin, po którego bezskutecznym upływie wyda rozstrzygnięcie stanowcze.

źródło: Dziennik Ustaw Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, 1949 (books.google.pl)

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	stanowczy	stanowczy	stanowczy	stanowcze	stanowcza
D.	stanowczego	stanowczego	stanowczego	stanowczego	stanowczej
C.	stanowczemu	stanowczemu	stanowczemu	stanowczemu	stanowczej
B.	stanowczego	stanowczego	stanowczy	stanowcze	stanowczą
N.	stanowczym	stanowczym	stanowczym	stanowczym	stanowczą
Ms.	stanowczym	stanowczym	stanowczym	stanowczym	stanowczej
W.	stanowczy	stanowczy	stanowczy	stanowcze	stanowcza

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	stanowczy	stanowczy	stanowcze	stanowcze
D.	stanowczych	stanowczych	stanowczych	stanowczych
C.	stanowczym	stanowczym	stanowczym	stanowczym
B.	stanowczych	stanowczych	stanowczych	stanowcze
N.	stanowczymi	stanowczymi	stanowczymi	stanowczymi
Ms.	stanowczych	stanowczych	stanowczych	stanowczych
W.	stanowczy	stanowczy	stanowcze	stanowcze

Odesłania

Zob. też:

przedstanowczy

Data ostatniej modyfikacji: 06.05.2025