UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

skręcić się

Chronologizacja

2 połowa XVII w., Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. skręcę się
skręcimy się
2 os. skręcisz się
skręcicie się
3 os. skręci się
skręcą się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. skręciłem się
+(e)m się skręcił
skręciłam się
+(e)m się skręciła
skręciłom się
+(e)m się skręciło
skręciliśmy się
+(e)śmy się skręcili
skręciłyśmy się
+(e)śmy się skręciły
2 os. skręciłeś się
+(e)ś się skręcił
skręciłaś się
+(e)ś się skręciła
skręciłoś się
+(e)ś się skręciło
skręciliście się
+(e)ście się skręcili
skręciłyście się
+(e)ście się skręciły
3 os. skręcił się
skręciła się
skręciło się
skręcili się
skręciły się

bezosobnik: skręcono się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. skręćmy się
2 os. skręć się
skręćcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. skręciłbym się
bym się skręcił
skręciłabym się
bym się skręciła
skręciłobym się
bym się skręciło
skręcilibyśmy się
byśmy się skręcili
skręciłybyśmy się
byśmy się skręciły
2 os. skręciłbyś się
byś się skręcił
skręciłabyś się
byś się skręciła
skręciłobyś się
byś się skręciło
skręcilibyście się
byście się skręcili
skręciłybyście się
byście się skręciły
3 os. skręciłby się
by się skręcił
skręciłaby się
by się skręciła
skręciłoby się
by się skręciło
skręciliby się
by się skręcili
skręciłyby się
by się skręciły

bezosobnik: skręcono by się

bezokolicznik: skręcić się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: skręciwszy się

gerundium: skręcenie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. skręcenie się
skręcenia się
D. skręcenia się
skręceń się
C. skręceniu się
skręceniom się
B. skręcenie się
skręcenia się
N. skręceniem się
skręceniami się
Ms. skręceniu się
skręceniach się
W. skręcenie się
skręcenia się

odpowiednik aspektowy: skręcać się

Pochodzenie

Zob. kręcić

1. w loki

Definicja

przybrać kształt falisty lub spiralny

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kształty i figury

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  zwinąć się

Połączenia

  • liście, włosy skręciły się
  • skręcić się od wilgoci
  • skręcić się ze starości

Cytaty

Spuszczałem powieki i dopasowywałem, jak części mozaiki, wysokie czoło, brwi zarysowane mocną kreską, krótkie, ciemne włosy, które nie potrafiły się zdecydować, czy skręcić się w loki, czy rosnąć prosto.

źródło: NKJP: Ewa Białołęcka: Tkacz iluzji, 2004

Buchnął płomień, papier skręcił się, zżółkł i prawie natychmiast się zwęglił.

źródło: NKJP: Maria Nurowska: Listy miłości, 2008

Pies na łańcuchu powinien mieć skórzaną, wygodną obrożę, a łańcuch winien być przyczepiony do obroży na karabinku z obrotowym ogniwem, gdyż tylko takie połączenie uniemożliwia skręcenie się łańcucha.

źródło: NKJP: Ania Michalska: Dokarmiajcie zwierzęta, Tygodnik Podhalański, 2000, nr 1

Składnia

bez ograniczeń + skręcić się +
(w CO)

2. na łóżku

Definicja

wygiąć i obrócić swoje ciało

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

Cytaty

Skręcił się w wymiętej pościeli, znowu miał wrażenie, że brzydko pachnie.

źródło: NKJP: Max Cegielski: Apokalipso, 2004-04

Znowu skręciła się na dywanie. - Nie idź!... - wykrztusiła.

źródło: NKJP: Grażyna Plebanek: Dziewczyny z Portofino, 2005

Właśnie wtedy, gdy słabli rywale, Markiewicz wyciągnął ręce [...] i wpadł w jakby hipnotyczny rytm. [...] Wtedy trzeba skręcić się w barkach aż do bólu, żeby mu dorównać.

źródło: NKJP: Radosław Leniarski: KAJAKARSTWO. Medale Polaków na mistrzostwach świata, Gazeta Wyborcza, 1995-08-21

Wyprowadź cios do przodu prawą ręką trzymaną na wysokości oczu. Wykonaj przy tym ruch całym ciałem - skręć się lekko w lewo, unosząc prawą piętę i uginając kolana.

źródło: NKJP: Jolanta Kobylińska: Dziewczyna na ringu, Cosmopolitan, 2000, nr 10

3. z zazdrości

Definicja

bardzo silnie odczuć negatywne uczucia lub stany, wskazane w następującym wyrażeniu przyimkowym

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne

Połączenia

  • skręcić się z tęsknoty, z zazdrości

Cytaty

Rudy aż skręcił się ze zmartwienia. Praduiga przyglądał mu się podejrzliwie.

źródło: NKJP: Jacek Dukaj: W kraju niewiernych, 2000

Te wszystkie bzdury, które musiał przeczytać... Jagoda aż skręciła się ze wstydu na samą myśl.

źródło: NKJP: Ewa Białołęcka: Kamień na szczycie Kroniki Drugiego Kręgu. Księga 2., 2002

Potrafię aż skręcić się z zazdrości, że ktoś umie na komputerze wykreować obraz szklanki z piwem, która załamuje wewnątrz światło i tak dalej, a ja tego nie umiem.

źródło: NKJP: Zawsze zazdroszczę komputerowcom..., Dziennik Polski, 2000-01-10

Składnia

bez ograniczeń + skręcić się +
z CZEGO
Data ostatniej modyfikacji: 26.09.2015
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj