UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

smark

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł.

Pochodzenie

Rzeczownik od psł. *smr̥kati ‘pociągać nosem, smarkać’.
Zob. smarkać

1. dziecko

Definicja

pot. 
dziecko, do którego mówiący ma w chwili mówienia negatywny stosunek

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Bieg życia narodziny i dzieciństwo

Relacje znaczeniowe

synonimy:  bachor, bękart, gnojek, małolat, smarkacz, smarkul, smerda
hiperonimy:  dziecko

Połączenia

  • mały smark

Cytaty

Oho, zaczęło się. Smark już zaczął się domagać wykonywania braterskich obowiązków. Wdrapał się Martinowi na kolana i zaczął wyć jak syrena przeciwlotnicza: - Huśtaj, huśtaj, huśtaj!

źródło: NKJP: Dagmara Półtorak: Tak trudno być mną!, 2010

[...] któregoś wieczora w bramie banda 11-letnich smarków obrobiła mnie ze wszystkich obrazków.

źródło: NKJP: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. smark
smarcy
smarkowie
ndepr
smarki
depr
D. smarka
smarków
C. smarkowi
smarkom
B. smarka
smarków
N. smarkiem
smarkami
Ms. smarku
smarkach
W. smarku
smarcy
smarkowie
ndepr
smarki
depr

2. mężczyzna

Definicja

pot.  pejorat. 
mężczyzna, którego mówiący uważa z racji jego młodego wieku za niegodnego zaufania

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Bieg życia dorastanie i dojrzałość

Relacje znaczeniowe

synonimy:  pętak, smarkacz, smarkul
hiperonimy:  mężczyzna

Połączenia

  • młody smark

Cytaty

Wojny ze smarkami się nie prowadzi. Smarków zamyka się w pierdlu [...].

źródło: NKJP: Internet

[...] jedna osoba będzie dojrzała do współżycia w wieku 13 lat, a inna, mając i 30, zostanie niedojrzałym smarkiem, co to wsadzi, a potem się dziwi, że dziecko.

źródło: NKJP: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. smark
smarcy
smarkowie
ndepr
smarki
depr
D. smarka
smarków
C. smarkowi
smarkom
B. smarka
smarków
N. smarkiem
smarkami
Ms. smarku
smarkach
W. smarku
smarcy
smarkowie
ndepr
smarki
depr

3. w nosie

Definicja

pot. 
śluz, który spływa z nosa podczas kataru lub płaczu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  gil, glut
hiperonimy:  wydzielina

Połączenia

  • smarki spod nosa, z nosa
  • smark pod nosem
  • smarki w nosie
  • łzy i smarki
  • smarki płyną
  • otrzeć, wytrzeć smarki

Cytaty

Siedziała z opuszczonymi rękami, trzęsło ją całą, z nosa płynęły jej smarki, z oczu łzy i czarny tusz.

źródło: NKJP: Andrzej Stasiuk: Opowieści galicyjskie, 1955

Po policzkach spływały mi łzy rozpaczy. Otarłem je razem ze smarkami, które coraz gwałtowniej zapychały mi nos.

źródło: NKJP: Mirosław Sokołowski: Gady, 2007

Faktycznie nie potrafię niczego w swoim ciele zostawić w spokoju. Dla wszystkiego znajduję zastosowanie. Gdy zauważę, że w nosie powoli twardnieje mi niewielki smark, muszę go wydłubać.

źródło: NKJP: Charlotte Roche: Wilgotne miejsca, 2009

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. smark
smarki
D. smarku
smarków
C. smarkowi
smarkom
B. smark
smarki
N. smarkiem
smarkami
Ms. smarku
smarkach
W. smarku
smarki
Data ostatniej modyfikacji: 12.03.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json