UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

buła

Chronologizacja

1462, SStp

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. buła
buły
D. buły
buł
C. bule
bułom
B. bułę
buły
N. bułą
bułami
Ms. bule
bułach
W. buło
buły

Pochodzenie

psł. *bula ' obrzmienie, coś kulistego, okrągłego'

1. duża

Definicja

bułka dużej wielkości

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie rodzaje pokarmu/potraw i ich cechy

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  bułka

Cytaty

[...] jajecznica na tej kiełbasie, kawa, buła, bułeczka z serem i miodem, ale to na długo nie starczy, zapiekanka i hamburger i porcja parówek w drodze do pracy...

źródło: NKJP: Jerzy Pilch: Monolog z lisiej jamy, 1996

A przy tym, bardzo kulturalnie, wszyscy zażerają się kiełbasą z rusztu na papierowych tackach, z musztardą i dużą bułą [...].

źródło: NKJP: Michał Witkowski: Margot, 2009

Uderzył konia piętą w słabiznę, w cwale zawadził i obalił niosącego kosz piekarza, chleby, buły i rogale gradem poleciały w błoto, w które za chwilę wgniotły je podkowy koni Sterczów.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Narrenturm, 2002

2. gumowata

Definicja

ekspresywnie o bułce

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie rodzaje pokarmu/potraw i ich cechy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  bułka

Połączenia

  • buła z serem, z szynką, z wędliną

Cytaty

Niektóre zapiekanki (jak ta przy Senackiej) przypominały gumowatą bułę. Farsz z pieczarek ledwie widoczny, przykryty skąpo serem.

źródło: NKJP: Tadeusz Płatek: Rumiane okręciki, Gazeta Krakowska, 2002-09-15

Adaś biega między stosami cegieł z kawałkiem suchej buły.

źródło: NKJP: Krystyna Janda, Bożena Janicka: Gwiazdy mają czerwone pazury, 1998

Przez przydymioną szybę patrzył na luksusowe limuzyny przeciskające się wąskimi uliczkami w stronę Odry, obmacywał wzrokiem smukłe kobiety stukające obcasami o wiekowy bruk, mełł w ustach przekleństwa i tanią bułę nafaszerowaną kebabem.

źródło: NKJP: Zbigniew Górniak: Siostra i byk, 2009

Spiżarnia jeszcze przesiąknięta zapachem świeżo upieczonego chleba - bochenki leżały szeregiem na desce, posypane kminkiem, makiem czy czarnuszką, a słodkie buły maślaną kruszonką - była jak oddech życia.

źródło: NKJP: Krystyna Uniechowska-Dembińska: Był pałac, 2008

3. gruba osoba

Definicja

pot. 
osoba, która ma zbyt okrągłe kształty i za dużo waży

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka wygląd

Relacje znaczeniowe

synonimy:  kluch, kluska, pulpet

Cytaty

Tak, ja byłem kiedyś ładny chłopak, nie taka buła jak teraz.

źródło: NKJP: Beata Waś: Trzymam się, Gazeta Krakowska, 2002-10-25

Są choroby, przy których naprawdę ciężko schudnąć. Uprzedzając zarzuty - nie jestem tłustą bułą, która przytyła 30 kg w ciąży, a teraz słabo się tłumaczy.

źródło: Internet: piekielni.pl

- Jak zaczął chodzić, to waga mu spadła, ale faktycznie był okres, że był ogromną kluchą.
- Oj, tam ogromną zaraz. Moja dopiero teraz jakoś tak się wyciąga, ale wydaje mi się, że ona i tak będzie taka buła.

źródło: Internet: bangla.babyonline.pl

4. biceps

Definicja

pot. 
biceps

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego części ciała, elementy i substancje składowe

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka wygląd

Relacje znaczeniowe

synonimy:  bicek, biceps
hiperonimy:  mięsień

Połączenia

  • robić bułę
  • buła rośnie

Cytaty

Trzeba mieć powera, aby tą gumkę rozciągać, ale przy okazji buła rośnie.

źródło: Internet: wspinanie.pl

Robię bułę najpierw sztangielkami, gdzie w ogóle mnie nie boli. Ogólnie bica robię po klacie, więc chyba dobrze rozgrzane jest wszystko.

źródło: Internet: kulturystyka.com

Ja pakuję regularnie, patrzcie, jakie mam buły.

źródło: Internet: demotywatory.pl

5. skalna

Definicja

geol.  pot. 
kulista formacja tworząca się z niektórych skał i minerałów, przypominająca kształtem dużą bułkę

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia ukształtowanie terenu

Cytaty

Ciekawostką nieczynnego dziś kamieniołomu jest też nadzwyczajna obfitość buł krzemiennych, które znajdują się w osadach.

źródło: NKJP: Tomasz Zaborowicz: Jaja dinozaurów, Dziennik Zachodni, 2002-04-15

Chwilami obejmowałem kurczowo jakieś kamienne buły, nie widząc nawet miejsc, na których stawiałem stopy.

źródło: NKJP: Krzysztof Matuszewski: Zdobywałem Dolomity, Głos Gostyniński, nr 6 (77), 1999

Teren poszukiwań łatwo rozpoznać z uwagi na liczne wykopy i doły. Znaleźć tu można buły agatowe o średnicy dochodzącej nawet do 50 cm.

źródło: NKJP: Leszek Grabowy: Antek z agatami, Gazeta Wrocławska, 2003-03-21

Data ostatniej modyfikacji: 16.01.2026
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json