UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

beneficjent

Chronologizacja

1971, NKJP

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. beneficjent
 beneficjenci
 ndepr
beneficjenty
 depr
D. beneficjenta
 beneficjentów
C. beneficjentowi
 beneficjentom
B. beneficjenta
 beneficjentów
N. beneficjentem
 beneficjentami
Ms. beneficjencie
 beneficjentach
W. beneficjencie
 beneficjenci
 ndepr
beneficjenty
 depr

Pochodzenie

Od: beneficjum

1. w średniowieczu

Definicja

w Europie średniowiecznej: wasal, któremu senior nadał ziemię pod warunkiem wykonywania określonych obowiązków na jego rzecz

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne

Cytaty

Takie lenno obciążone było pewnymi zobowiązaniami. Albowiem beneficjent lenna był zobowiązany do zbrojnej pomocy na rzecz tego, kto mu to lenno przekazał.

źródło: NKJP: Internet

Długie miesiące zmagań stworzyły bowiem hrabiemu możliwość zmiany warunków, na jakich nowi właściciele przejmą dawno obiecaną zdobycz. Dążąc do stworzenia jak największej sieci bliskich i stałych sojuszów, powiększył liczbę obdarowanych, a w trosce o własną dominującą pozycję pilnował, żeby żaden z beneficjentów nie był w pojedynkę dość silny, by sprzeciwić się jego woli.

źródło: NKJP: Dariusz Piwowarczyk: Słynni rycerze Europy: Rycerze w służbie dam i dworu, 2009

Królewski pisarz przedstawił nam tu hierarchię ważności dostojników: na jej szczycie umieścić należy princepsa, potem właściciela - beneficjenta, następnie wyliczył urzędników - komornika, sędziego i innych.

źródło: NKJP: Piotr Boroń: Kniaziowie, królowie, carowie... Tytuły i nazwy władców słowiańskich we wczesnym średniowieczu, 2010

Składnia

bez ograniczeń + beneficjent +
(CZEGO)

2. w dawnym Kościele katolickim

Definicja

w dawnym Kościele katolickim: osoba, której hierarcha nadał stanowisko kościelne związane z posiadaniem określonego rodzaju ziemi przynoszącej dochody

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół osoby związane z religią i kościołem

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne

Cytaty

Zrozumiałe jest, że wysoki dostojnik kościelny, beneficjent, który najczęściej wywodził się z wyższych warstw społecznych, stylem życia przypominał świeckich dostojników [...].

źródło: NKJP: Andrzej Chwalba (red.): Obyczaje w Polsce: od średniowiecza do czasów współczesnych: praca zbiorowa, 2004

Moja rodzina wywodzi się z podkrakowskich Głowniów i to całkiem niedaleko tej kościelnej ziemi biskupstwa krakowskiego, której beneficjentami byli Głownie w XV wieku.

źródło: NKJP: Internet

Składnia

bez ograniczeń + beneficjent +
(CZEGO)

3. ustawy

Definicja

książk. 
osoba, która uzyskała jakieś korzyści poprzez określonego rodzaju działanie, sprawowanie funkcji, przynależność do określonej grupy osób lub znajdowanie się w określonym stanie

Noty o użyciu

Wyraz używany także w stosunku do innych niż osoba bytów, które uzyskują jakieś korzyści.

Warianty

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa urzędy i ich funkcjonowanie

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

Połączenia

  • prawdziwy; potencjalny, przyszły beneficjent
  • beneficjent funduszu, pomocy, programu, systemu, ustawy; transformacji ustrojowej

Cytaty

[...] trudno się dziwić ministerstwu, które chce jak najdłużej zatrzymać na rynku pracy osoby dojrzałe zawodowo. Lepiej przecież, by pracowały, niż żeby miały masowo powiększać grupę beneficjentów systemu świadczeń.

źródło: NKJP: Sebastian Śliwieński: Starość nie radość, Polska Głos Wielkopolski, 2004-02-06

Ulga miała rekompensować dodatkowe koszty związane z zatrudnianiem inwalidów, tymczasem uczyniła zakłady pracy chronionej rajem podatkowym [...]. Prawdziwymi beneficjentami okazali się sprytni przedsiębiorcy, którzy wzbogacili się kosztem Skarbu Państwa i zdystansowali konkurencję.

źródło: NKJP: Paweł Wrabec: Cienka wędka, Polityka, 2005-06-18

Można domniemywać, że było to dość poważne schorzenie, ponieważ zdecydowała się wystąpić a rentę. Nie przyznano jej jednak świadczenia. Wtedy zwróciła się o pomoc do ośrodka pomocy społecznej i otrzymała zasiłek okresowy. Była beneficjentem przez pięć miesięcy.

źródło: NKJP: Jolanta Grotowska-Leder: Fenomen wielkomiejskiej biedy, 2002

Składnia

bez ograniczeń + beneficjent +
(CZEGO)

Frazeologizmy

beneficjent netto
Data ostatniej modyfikacji: 25.08.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN