UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

gawędzić

Chronologizacja

XVII/XVIII w., KartXVII/XVIII

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	gawędzę	gawędzimy
2 os.	gawędzisz	gawędzicie
3 os.	gawędzi	gawędzą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	gawędziłem +(e)m gawędził	gawędziłam +(e)m gawędziła	gawędziłom +(e)m gawędziło	gawędziliśmy +(e)śmy gawędzili	gawędziłyśmy +(e)śmy gawędziły
2 os.	gawędziłeś +(e)ś gawędził	gawędziłaś +(e)ś gawędziła	gawędziłoś +(e)ś gawędziło	gawędziliście +(e)ście gawędzili	gawędziłyście +(e)ście gawędziły
3 os.	gawędził	gawędziła	gawędziło	gawędzili	gawędziły

bezosobnik: gawędzono

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę gawędził będę gawędzić	będę gawędziła będę gawędzić	będę gawędziło będę gawędzić	będziemy gawędzili będziemy gawędzić	będziemy gawędziły będziemy gawędzić
2 os.	będziesz gawędził będziesz gawędzić	będziesz gawędziła będziesz gawędzić	będziesz gawędziło będziesz gawędzić	będziecie gawędzili będziecie gawędzić	będziecie gawędziły będziecie gawędzić
3 os.	będzie gawędził będzie gawędzić	będzie gawędziła będzie gawędzić	będzie gawędziło będzie gawędzić	będą gawędzili będą gawędzić	będą gawędziły będą gawędzić

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		gawędźmy
2 os.	gawędź	gawędźcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	gawędziłbym bym gawędził	gawędziłabym bym gawędziła	gawędziłobym bym gawędziło	gawędzilibyśmy byśmy gawędzili	gawędziłybyśmy byśmy gawędziły
2 os.	gawędziłbyś byś gawędził	gawędziłabyś byś gawędziła	gawędziłobyś byś gawędziło	gawędzilibyście byście gawędzili	gawędziłybyście byście gawędziły
3 os.	gawędziłby by gawędził	gawędziłaby by gawędziła	gawędziłoby by gawędziło	gawędziliby by gawędzili	gawędziłyby by gawędziły

bezosobnik: gawędzono by

bezokolicznik: gawędzić

imiesłów przysłówkowy współczesny: gawędząc

gerundium: gawędzenie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	gawędzenie	gawędzenia
D.	gawędzenia	gawędzeń
C.	gawędzeniu	gawędzeniom
B.	gawędzenie	gawędzenia
N.	gawędzeniem	gawędzeniami
Ms.	gawędzeniu	gawędzeniach
W.	gawędzenie	gawędzenia

imiesłów przymiotnikowy czynny: gawędzący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	gawędzący	gawędzący	gawędzący	gawędzące	gawędząca
D.	gawędzącego	gawędzącego	gawędzącego	gawędzącego	gawędzącej
C.	gawędzącemu	gawędzącemu	gawędzącemu	gawędzącemu	gawędzącej
B.	gawędzącego	gawędzącego	gawędzący	gawędzące	gawędzącą
N.	gawędzącym	gawędzącym	gawędzącym	gawędzącym	gawędzącą
Ms.	gawędzącym	gawędzącym	gawędzącym	gawędzącym	gawędzącej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	gawędzący	gawędzący	gawędzące	gawędzące
D.	gawędzących	gawędzących	gawędzących	gawędzących
C.	gawędzącym	gawędzącym	gawędzącym	gawędzącym
B.	gawędzących	gawędzących	gawędzących	gawędzące
N.	gawędzącymi	gawędzącymi	gawędzącymi	gawędzącymi
Ms.	gawędzących	gawędzących	gawędzących	gawędzących

Pochodzenie

Od: daw. gawęda, gawędź 'pospólstwo, hołota' (zob. gawiedź), pierwotnie prawdopodobnie w zn. 'zachowywać się jak hałastra, gawiedź', skąd następnie 'przeszkadzać w jakimś zajęciu' > 'zajmować niepotrzebnie czas' > 'zajmować czas gadaniem, rozmową'.

Definicja

prowadzić długą i swobodną rozmowę z osobą, którą się dobrze zna i jest się z nią w przyjaznych stosunkach

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE ➔ Język ➔ mówienie

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	gaworzyć, gwarzyć
	hiperonimy:	rozmawiać

Połączenia

panie gawędziły
gawędzić wieczorami
gawędzić o literaturze, o pogodzie; o (różnych) rzeczach, o (różnych) sprawach; o niczym, o wszystkim
gawędzić przy kawie
gawędzić z barmanem, z mężem; z kolegami, z przyjaciółmi, z sąsiadami
gawędzić beztrosko, przyjaźnie, wesoło
zacząć gawędzić

Cytaty

	Spędziliśmy wspólnie miłe popołudnie, gawędząc o różnych sprawach. źródło: NKJP: Beata Chomątowska: Samotnik ze Służewa, Dziennik Polski, 2005-03-04
	Głowa rodziny prezentowała swoje wiersze, Robert przedstawił swój najnowszy tomik poezji pt.„Idem w Orawe”, a Marcin, etnolog, gawędził o rodzimej muzyce. źródło: NKJP: (rom): Jednoczyć góralszczyznę, Gazeta Krakowska, 2003-08-13
	Jeszcze będąc w liceum, lubiłem zachodzić do starej Brajny i gawędzić z nią o meblach i dawnych ich właścicielach. źródło: NKJP: Mieczysław Jalowiecki: Na skraju imperium, 2005
	[...] dwie lub trzy pielęgniarki gawędziły wesoło na korytarzu. źródło: NKJP: Ślepy gniew pana prezydenta, Polityka, 2004-09-25
	Przychodzą z termosami, panowie gawędzą o polityce [...], panie o chorobach. źródło: NKJP: Barbara Pietkiewicz: Kolejka po dywany, Polityka, 2006-07-22

Składnia

	+	gawędzić	+	(z KIM) + (o CZYM)
Rzpl	+	gawędzić	+	(o CZYM)

Data ostatniej modyfikacji: 05.06.2017