Chronologizacja
Pochodzenie
Czasownik przedrostkowy od psł. *pichati 'pchać, popychać, posuwać'; w języku polskim oczekiwalibyśmy formy *-pichać, jednak od najdawniejszych czasów są poświadczone postaci -pychać z niejasnym -y-, być może analogicznym do dychać (Bor); zob. pchać
1. sprzedawać
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Biznes handel i usługi
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | sprzedawać |
Cytaty
|
Kapeć kradnie z hipermarketów ciuchy, płyty, kawior. Opycha to w budach na targowisku. źródło: NKJP: Igor T. Miecik: To się tak nie skończy, Polityka, 2003-07-12 |
|
|
Opychano je [firmy] konkurencji pod stołem za przysłowiowa złotówkę. źródło: NKJP: Internet |
|
|
Mam kumpelę, która też myśli o otwarciu takiego specjalistycznego komisu w Bytomiu, a zdobywa rzeczy od swoich znajomych i opycha dalej znajomym. źródło: NKJP: Internet |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
opycham |
opychamy |
|||
| 2 os. |
opychasz |
opychacie |
|||
| 3 os. |
opycha |
opychają |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
opychałem +(e)m opychał |
opychałam +(e)m opychała |
opychałom +(e)m opychało |
opychaliśmy +(e)śmy opychali |
opychałyśmy +(e)śmy opychały |
| 2 os. |
opychałeś +(e)ś opychał |
opychałaś +(e)ś opychała |
opychałoś +(e)ś opychało |
opychaliście +(e)ście opychali |
opychałyście +(e)ście opychały |
| 3 os. |
opychał |
opychała |
opychało |
opychali |
opychały |
bezosobnik: opychano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę opychał będę opychać |
będę opychała będę opychać |
będę opychało będę opychać |
będziemy opychali będziemy opychać |
będziemy opychały będziemy opychać |
| 2 os. |
będziesz opychał będziesz opychać |
będziesz opychała będziesz opychać |
będziesz opychało będziesz opychać |
będziecie opychali będziecie opychać |
będziecie opychały będziecie opychać |
| 3 os. |
będzie opychał będzie opychać |
będzie opychała będzie opychać |
będzie opychało będzie opychać |
będą opychali będą opychać |
będą opychały będą opychać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
opychajmy |
|
| 2 os. |
opychaj |
opychajcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
opychałbym bym opychał |
opychałabym bym opychała |
opychałobym bym opychało |
opychalibyśmy byśmy opychali |
opychałybyśmy byśmy opychały |
| 2 os. |
opychałbyś byś opychał |
opychałabyś byś opychała |
opychałobyś byś opychało |
opychalibyście byście opychali |
opychałybyście byście opychały |
| 3 os. |
opychałby by opychał |
opychałaby by opychała |
opychałoby by opychało |
opychaliby by opychali |
opychałyby by opychały |
bezosobnik: opychano by
bezokolicznik: opychać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
opychając
gerundium: opychanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | opychanie |
opychania |
| D. | opychania |
opychań |
| C. | opychaniu |
opychaniom |
| B. | opychanie |
opychania |
| N. | opychaniem |
opychaniami |
| Ms. | opychaniu |
opychaniach |
| W. | opychanie |
opychania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: opychający
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | opychający |
opychający |
opychający |
opychające |
opychająca |
| D. | opychającego |
opychającego |
opychającego |
opychającego |
opychającej |
| C. | opychającemu |
opychającemu |
opychającemu |
opychającemu |
opychającej |
| B. | opychającego |
opychającego |
opychający |
opychające |
opychającą |
| N. | opychającym |
opychającym |
opychającym |
opychającym |
opychającą |
| Ms. | opychającym |
opychającym |
opychającym |
opychającym |
opychającej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | opychający |
opychający |
opychające |
opychające |
| D. | opychających |
opychających |
opychających |
opychających |
| C. | opychającym |
opychającym |
opychającym |
opychającym |
| B. | opychających |
opychających |
opychających |
opychające |
| N. | opychającymi |
opychającymi |
opychającymi |
opychającymi |
| Ms. | opychających |
opychających |
opychających |
opychających |
imiesłów przymiotnikowy bierny: opychany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | opychany |
opychany |
opychany |
opychane |
opychana |
| D. | opychanego |
opychanego |
opychanego |
opychanego |
opychanej |
| C. | opychanemu |
opychanemu |
opychanemu |
opychanemu |
opychanej |
| B. | opychanego |
opychanego |
opychany |
opychane |
opychaną |
| N. | opychanym |
opychanym |
opychanym |
opychanym |
opychaną |
| Ms. | opychanym |
opychanym |
opychanym |
opychanym |
opychanej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | opychani |
opychani |
opychane |
opychane |
| D. | opychanych |
opychanych |
opychanych |
opychanych |
| C. | opychanym |
opychanym |
opychanym |
opychanym |
| B. | opychanych |
opychanych |
opychanych |
opychane |
| N. | opychanymi |
opychanymi |
opychanymi |
opychanymi |
| Ms. | opychanych |
opychanych |
opychanych |
opychanych |
Składnia
|
+ | opychać | + |
CO +
(KOMU) +
(za CO)
|
2. karmić
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie czynności związane z jedzeniem
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt hodowla i opieka nad zwierzętami; człowiek wobec zwierząt
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | karmić |
Cytaty
|
Świniaka też trzeba umieć tuczyć. Jedni przez głupotę zaczynają go opychać jesienią, wtedy będzie sama słonina, mięsa ani dudu. źródło: NKJP: Andrzej Kozioł: Smaki polskie czyli jak się dawniej jadało, 2008 |
|
|
Radzę przeczytać, zanim zaczniesz opychać siebie lub swoją małżonkę soją! źródło: NKJP: Internet |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
opycham |
opychamy |
|||
| 2 os. |
opychasz |
opychacie |
|||
| 3 os. |
opycha |
opychają |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
opychałem +(e)m opychał |
opychałam +(e)m opychała |
opychałom +(e)m opychało |
opychaliśmy +(e)śmy opychali |
opychałyśmy +(e)śmy opychały |
| 2 os. |
opychałeś +(e)ś opychał |
opychałaś +(e)ś opychała |
opychałoś +(e)ś opychało |
opychaliście +(e)ście opychali |
opychałyście +(e)ście opychały |
| 3 os. |
opychał |
opychała |
opychało |
opychali |
opychały |
bezosobnik: opychano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę opychał będę opychać |
będę opychała będę opychać |
będę opychało będę opychać |
będziemy opychali będziemy opychać |
będziemy opychały będziemy opychać |
| 2 os. |
będziesz opychał będziesz opychać |
będziesz opychała będziesz opychać |
będziesz opychało będziesz opychać |
będziecie opychali będziecie opychać |
będziecie opychały będziecie opychać |
| 3 os. |
będzie opychał będzie opychać |
będzie opychała będzie opychać |
będzie opychało będzie opychać |
będą opychali będą opychać |
będą opychały będą opychać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
opychajmy |
|
| 2 os. |
opychaj |
opychajcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
opychałbym bym opychał |
opychałabym bym opychała |
opychałobym bym opychało |
opychalibyśmy byśmy opychali |
opychałybyśmy byśmy opychały |
| 2 os. |
opychałbyś byś opychał |
opychałabyś byś opychała |
opychałobyś byś opychało |
opychalibyście byście opychali |
opychałybyście byście opychały |
| 3 os. |
opychałby by opychał |
opychałaby by opychała |
opychałoby by opychało |
opychaliby by opychali |
opychałyby by opychały |
bezosobnik: opychano by
bezokolicznik: opychać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
opychając
gerundium: opychanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | opychanie |
opychania |
| D. | opychania |
opychań |
| C. | opychaniu |
opychaniom |
| B. | opychanie |
opychania |
| N. | opychaniem |
opychaniami |
| Ms. | opychaniu |
opychaniach |
| W. | opychanie |
opychania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: opychający
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | opychający |
opychający |
opychający |
opychające |
opychająca |
| D. | opychającego |
opychającego |
opychającego |
opychającego |
opychającej |
| C. | opychającemu |
opychającemu |
opychającemu |
opychającemu |
opychającej |
| B. | opychającego |
opychającego |
opychający |
opychające |
opychającą |
| N. | opychającym |
opychającym |
opychającym |
opychającym |
opychającą |
| Ms. | opychającym |
opychającym |
opychającym |
opychającym |
opychającej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | opychający |
opychający |
opychające |
opychające |
| D. | opychających |
opychających |
opychających |
opychających |
| C. | opychającym |
opychającym |
opychającym |
opychającym |
| B. | opychających |
opychających |
opychających |
opychające |
| N. | opychającymi |
opychającymi |
opychającymi |
opychającymi |
| Ms. | opychających |
opychających |
opychających |
opychających |
imiesłów przymiotnikowy bierny: opychany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | opychany |
opychany |
opychany |
opychane |
opychana |
| D. | opychanego |
opychanego |
opychanego |
opychanego |
opychanej |
| C. | opychanemu |
opychanemu |
opychanemu |
opychanemu |
opychanej |
| B. | opychanego |
opychanego |
opychany |
opychane |
opychaną |
| N. | opychanym |
opychanym |
opychanym |
opychanym |
opychaną |
| Ms. | opychanym |
opychanym |
opychanym |
opychanym |
opychanej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | opychani |
opychani |
opychane |
opychane |
| D. | opychanych |
opychanych |
opychanych |
opychanych |
| C. | opychanym |
opychanym |
opychanym |
opychanym |
| B. | opychanych |
opychanych |
opychanych |
opychane |
| N. | opychanymi |
opychanymi |
opychanymi |
opychanymi |
| Ms. | opychanych |
opychanych |
opychanych |
opychanych |
Składnia
|
+ | opychać | + |
KOGO/CO +
(CZYM)
|