UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

opychać

Chronologizacja

1809, SL

Pochodzenie

Czasownik przedrostkowy od psł. *pichati 'pchać, popychać, posuwać'; w języku polskim oczekiwalibyśmy formy *-pichać, jednak od najdawniejszych czasów są poświadczone postaci -pychać z niejasnym -y-, być może analogicznym do dychać (Bor); zob. pchać

1. sprzedawać

Definicja

pot. 
sprzedawać - dawać coś na własność za określoną sumę pieniędzy

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Biznes handel i usługi

Relacje znaczeniowe

synonimy:  sprzedawać

Cytaty

Kapeć kradnie z hipermarketów ciuchy, płyty, kawior. Opycha to w budach na targowisku.

źródło: NKJP: Igor T. Miecik: To się tak nie skończy, Polityka, 2003-07-12

Opychano je [firmy] konkurencji pod stołem za przysłowiowa złotówkę.

źródło: NKJP: Internet

Mam kumpelę, która też myśli o otwarciu takiego specjalistycznego komisu w Bytomiu, a zdobywa rzeczy od swoich znajomych i opycha dalej znajomym.

źródło: NKJP: Internet

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. opycham
opychamy
2 os. opychasz
opychacie
3 os. opycha
opychają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. opychałem
+(e)m opychał
opychałam
+(e)m opychała
opychałom
+(e)m opychało
opychaliśmy
+(e)śmy opychali
opychałyśmy
+(e)śmy opychały
2 os. opychałeś
+(e)ś opychał
opychałaś
+(e)ś opychała
opychałoś
+(e)ś opychało
opychaliście
+(e)ście opychali
opychałyście
+(e)ście opychały
3 os. opychał
opychała
opychało
opychali
opychały

bezosobnik: opychano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę opychał
będę opychać
będę opychała
będę opychać
będę opychało
będę opychać
będziemy opychali
będziemy opychać
będziemy opychały
będziemy opychać
2 os. będziesz opychał
będziesz opychać
będziesz opychała
będziesz opychać
będziesz opychało
będziesz opychać
będziecie opychali
będziecie opychać
będziecie opychały
będziecie opychać
3 os. będzie opychał
będzie opychać
będzie opychała
będzie opychać
będzie opychało
będzie opychać
będą opychali
będą opychać
będą opychały
będą opychać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. opychajmy
2 os. opychaj
opychajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. opychałbym
bym opychał
opychałabym
bym opychała
opychałobym
bym opychało
opychalibyśmy
byśmy opychali
opychałybyśmy
byśmy opychały
2 os. opychałbyś
byś opychał
opychałabyś
byś opychała
opychałobyś
byś opychało
opychalibyście
byście opychali
opychałybyście
byście opychały
3 os. opychałby
by opychał
opychałaby
by opychała
opychałoby
by opychało
opychaliby
by opychali
opychałyby
by opychały

bezosobnik: opychano by

bezokolicznik: opychać

imiesłów przysłówkowy współczesny: opychając

gerundium: opychanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. opychanie
opychania
D. opychania
opychań
C. opychaniu
opychaniom
B. opychanie
opychania
N. opychaniem
opychaniami
Ms. opychaniu
opychaniach
W. opychanie
opychania

imiesłów przymiotnikowy czynny: opychający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. opychający
opychający
opychający
opychające
opychająca
D. opychającego
opychającego
opychającego
opychającego
opychającej
C. opychającemu
opychającemu
opychającemu
opychającemu
opychającej
B. opychającego
opychającego
opychający
opychające
opychającą
N. opychającym
opychającym
opychającym
opychającym
opychającą
Ms. opychającym
opychającym
opychającym
opychającym
opychającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. opychający
opychający
opychające
opychające
D. opychających
opychających
opychających
opychających
C. opychającym
opychającym
opychającym
opychającym
B. opychających
opychających
opychających
opychające
N. opychającymi
opychającymi
opychającymi
opychającymi
Ms. opychających
opychających
opychających
opychających

imiesłów przymiotnikowy bierny: opychany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. opychany
opychany
opychany
opychane
opychana
D. opychanego
opychanego
opychanego
opychanego
opychanej
C. opychanemu
opychanemu
opychanemu
opychanemu
opychanej
B. opychanego
opychanego
opychany
opychane
opychaną
N. opychanym
opychanym
opychanym
opychanym
opychaną
Ms. opychanym
opychanym
opychanym
opychanym
opychanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. opychani
opychani
opychane
opychane
D. opychanych
opychanych
opychanych
opychanych
C. opychanym
opychanym
opychanym
opychanym
B. opychanych
opychanych
opychanych
opychane
N. opychanymi
opychanymi
opychanymi
opychanymi
Ms. opychanych
opychanych
opychanych
opychanych

odpowiedniki aspektowe: opchać , opchnąć

Składnia

bez ograniczeń + opychać +
CO + (KOMU) + (za CO)

2. karmić

Definicja

pot. 
podawać komuś dużą ilość jedzenia, żeby nie odczuwał głodu

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie czynności związane z jedzeniem

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt hodowla i opieka nad zwierzętami; człowiek wobec zwierząt

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  karmić

Cytaty

Świniaka też trzeba umieć tuczyć. Jedni przez głupotę zaczynają go opychać jesienią, wtedy będzie sama słonina, mięsa ani dudu.

źródło: NKJP: Andrzej Kozioł: Smaki polskie czyli jak się dawniej jadało, 2008

Radzę przeczytać, zanim zaczniesz opychać siebie lub swoją małżonkę soją!

źródło: NKJP: Internet

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. opycham
opychamy
2 os. opychasz
opychacie
3 os. opycha
opychają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. opychałem
+(e)m opychał
opychałam
+(e)m opychała
opychałom
+(e)m opychało
opychaliśmy
+(e)śmy opychali
opychałyśmy
+(e)śmy opychały
2 os. opychałeś
+(e)ś opychał
opychałaś
+(e)ś opychała
opychałoś
+(e)ś opychało
opychaliście
+(e)ście opychali
opychałyście
+(e)ście opychały
3 os. opychał
opychała
opychało
opychali
opychały

bezosobnik: opychano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę opychał
będę opychać
będę opychała
będę opychać
będę opychało
będę opychać
będziemy opychali
będziemy opychać
będziemy opychały
będziemy opychać
2 os. będziesz opychał
będziesz opychać
będziesz opychała
będziesz opychać
będziesz opychało
będziesz opychać
będziecie opychali
będziecie opychać
będziecie opychały
będziecie opychać
3 os. będzie opychał
będzie opychać
będzie opychała
będzie opychać
będzie opychało
będzie opychać
będą opychali
będą opychać
będą opychały
będą opychać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. opychajmy
2 os. opychaj
opychajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. opychałbym
bym opychał
opychałabym
bym opychała
opychałobym
bym opychało
opychalibyśmy
byśmy opychali
opychałybyśmy
byśmy opychały
2 os. opychałbyś
byś opychał
opychałabyś
byś opychała
opychałobyś
byś opychało
opychalibyście
byście opychali
opychałybyście
byście opychały
3 os. opychałby
by opychał
opychałaby
by opychała
opychałoby
by opychało
opychaliby
by opychali
opychałyby
by opychały

bezosobnik: opychano by

bezokolicznik: opychać

imiesłów przysłówkowy współczesny: opychając

gerundium: opychanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. opychanie
opychania
D. opychania
opychań
C. opychaniu
opychaniom
B. opychanie
opychania
N. opychaniem
opychaniami
Ms. opychaniu
opychaniach
W. opychanie
opychania

imiesłów przymiotnikowy czynny: opychający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. opychający
opychający
opychający
opychające
opychająca
D. opychającego
opychającego
opychającego
opychającego
opychającej
C. opychającemu
opychającemu
opychającemu
opychającemu
opychającej
B. opychającego
opychającego
opychający
opychające
opychającą
N. opychającym
opychającym
opychającym
opychającym
opychającą
Ms. opychającym
opychającym
opychającym
opychającym
opychającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. opychający
opychający
opychające
opychające
D. opychających
opychających
opychających
opychających
C. opychającym
opychającym
opychającym
opychającym
B. opychających
opychających
opychających
opychające
N. opychającymi
opychającymi
opychającymi
opychającymi
Ms. opychających
opychających
opychających
opychających

imiesłów przymiotnikowy bierny: opychany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. opychany
opychany
opychany
opychane
opychana
D. opychanego
opychanego
opychanego
opychanego
opychanej
C. opychanemu
opychanemu
opychanemu
opychanemu
opychanej
B. opychanego
opychanego
opychany
opychane
opychaną
N. opychanym
opychanym
opychanym
opychanym
opychaną
Ms. opychanym
opychanym
opychanym
opychanym
opychanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. opychani
opychani
opychane
opychane
D. opychanych
opychanych
opychanych
opychanych
C. opychanym
opychanym
opychanym
opychanym
B. opychanych
opychanych
opychanych
opychane
N. opychanymi
opychanymi
opychanymi
opychanymi
Ms. opychanych
opychanych
opychanych
opychanych

Składnia

bez ograniczeń + opychać +
KOGO/CO + (CZYM)
Data ostatniej modyfikacji: 06.09.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json