UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

cap I

II

rzeczownik

Chronologizacja

2 połowa XV w., Bańk
XV w., Bor

Pochodzenie

rum. ţap 'kozioł'

1. na wsi

Definicja

dorosły samiec kozy, zwłaszcza wykastrowany i mający nieprzyjemny zapach

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwierzęta domowe i hodowlane

Relacje znaczeniowe

synonimy:  kozioł
hiperonimy:  samiec

Cytaty

Do stajni przylega szopka specjalnie wybudowana dla koziego stada. Najstarszy w nim jest rosły cap.

źródło: NKJP: Danuta Pawlicka: Święty Franciszek w spódnicy, Gazeta Poznańska, 2003-02-28

Ewakuowaliśmy [...] inwentarz z płonącej obory: wieprzki, siedem kóz i okazałego capa.

źródło: NKJP: Wojciech W. Wacławek: Nocny ogień, Dziennik Zachodni, 2002-08-27

Mój pierwszy kozioł był capem rasy karpackiej [...]. Śmierdział cały rok z tym, że latem mniej. Jestem za chowem bezuwiązowym, ale w tym przypadku się nie dało [...]. W trzecim roku ze względu na brak potencjalnych nabywców został wykastrowany i niestety trafił pod nóż.

źródło: Internet: kozolin2.iq24.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. cap
capy
D. capa
capów
C. capowi
capom
B. capa
capy
N. capem
capami
Ms. capie
capach
W. capie
capy

2. w górach

Definicja

łow. 
samiec kozicy

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt inne zwierzęta lądowe

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  samiec

Cytaty

Niedaleko szczytu żleb zakręca w lewo. [...] Na tych półkach zobaczyłem mknącego ku mnie okazałego capa. [...]. Kozica przemknęła obok nas, ocierając się o nasze ciała...

źródło: NKJP: Lechosław Herz: Wardęga. Opowieści z pobocza drogi, 2010

Z powodu pogody kozice zbite w stadzie nie wychodzą jeszcze na otwarte przestrzenie. [...] Zimę zwierzęta spędziły w stadach zwanych kierdlami. Tylko stare capy spędziły najzimniejsze miesiące w samotności.

źródło: NKJP: Beata Zalot: Zakochany głuszec, Tygodnik Podhalański, 1997

Dorosłe capy nie są zbyt towarzyskie. Dlatego gdy spotkamy samotną kozicę, możemy podejrzewać, że mamy do czynienia z capem.

źródło: Internet: poznajtatry.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. cap
capy
D. capa
capów
C. capowi
capom
B. capa
capy
N. capem
capami
Ms. capie
capach
W. capie
capy

3. lubieżny

Definicja

pot. 
starszy mężczyzna, który w nieprzyzwoity i natarczywy sposób okazuje zainteresowanie kobietom

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego seksualność

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka określenia człowieka ze względu na jego usposobienie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  faun, satyr

Połączenia

  • stary cap

Cytaty

Major zarechotał, sadowiąc się w fotelu. Nie spuszczał wzroku z Marty. Stary cap, pomyślała, niech sobie patrzy. Siwy, uszkodzony przez paraliż, ale na pewno jeszcze krzepki.

źródło: NKJP: Witold Zalewski: Zakładnicy, 2001

[...] rozśmieszył mnie widok dwóch starych capów, niemal moich równolatków, postępujących krok w krok za przygrywającym na lutni Surianem [...]. Owi lubieżni satyrowie byli to niewiele ode mnie młodsi moi szkolni koledzy [...].

źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Ogród miłości, 2006

- Stary cap - zachichotała. - Dobierał się do mnie.

źródło: NKJP: Tomasz Klarecki, Izabela Smolarek: Wilk... i śmierć bankiera, 2006

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. cap
capowie
ndepr
capy
depr
D. capa
capów
C. capowi
capom
B. capa
capów
N. capem
capami
Ms. capie
capach
W. capie
capowie
ndepr
capy
depr

4. brodacz

Definicja

pot. 
mężczyzna z brodą - owłosieniem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka wygląd

Cytaty

— Ty capie! Ty capie z kozią bródką! — wyszeptał. — Jeszcze przyjdzie koza do woza! (Gdziekolwiek jesteś, kozia brodo, nie zapomniałem!).

źródło: NKJP: Adam Strączek: Wyznanie lekarza-łapownika, 1995

[...] ujrzymy starego capa Modesta, jak odgarniając gęstwę brody i wąsów, zbliża się powoli, by podłubać nad nami brudnym palcem w nosie.

źródło: NKJP: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. cap
capowie
ndepr
capy
depr
D. capa
capów
C. capowi
capom
B. capa
capów
N. capem
capami
Ms. capie
capach
W. capie
capowie
ndepr
capy
depr

5. drewniany

Definicja

rzem. 
drewniany element wzmacniający łączenia w wykonanej z drewna konstrukcji

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo części budowli

Cytaty

Capy zrób kryte, żeby potem nie wylazły, klej weź rzadki.

źródło: NKJP: Igor Newerly: Pamiątka z Celulozy, 1952

Jeszcze w ubiegłym stuleciu pradziad pana Henryka kupił ten stojący wówczas w innej wsi obiekt, zdemontował go i przywiózł na obecne miejsce. Było to możliwe, ponieważ elementy wiatraka łączone są na [...] capy i drewniane gwoździe.

źródło: NKJP: Marek Chechłacz: Ostatni mazowiecki wiatrak, Gazeta Wyborcza, 1999-04-24

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. cap
capy
D. capa
capów
C. capowi
capom
B. cap
capy
N. capem
capami
Ms. capie
capach
W. capie
capy
Data ostatniej modyfikacji: 29.11.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json