UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

cynik

Chronologizacja

1535, SPXVI
W postaci: cynikus

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. cynik
cynicy
ndepr
cyniki
depr
D. cynika
cyników
C. cynikowi
cynikom
B. cynika
cyników
N. cynikiem
cynikami
Ms. cyniku
cynikach
W. cyniku
cynicy
ndepr
cyniki
depr

Pochodzenie

łac. cynicus

z gr. kynikós 'psi; cyniczny'

1. lekceważący zasady

Definicja

książk. 
osoba, która odnosi się z lekceważeniem do zasad społecznych i uważa, że inni ludzie również się nimi nie kierują

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Połączenia

  • stary cynik
  • cynicy twierdzą coś

Cytaty

Waszyngtońscy cynicy twierdzą, że administracja Clintona czyni wiele wrzawy wokół szczytu w Miami tylko po to, by przesłonić swoje porażki w Azji i Europie.

źródło: NKJP: Jacek Kalabiński: Ważniejsza troska USA, Gazeta Wyborcza, 1994-12-08

Przeżyłem już kawał czasu, dużo widziałem i jestem starym cynikiem. Nie wierzę w bezinteresowną dobroć dla konfidentów, we współczujące serce dla tych, którzy pobłądzili i powinni dostać szansę poprawy, której warunkiem wstępnym jest zachowanie ich postępków w tajemnicy po wiek wieków.

źródło: NKJP: Dziennik Polski, 2006-01-27

Rechoczącym cynikom, wbijającym ludziom w głowy, że nie ma dobra ni zła, że życie jest kłębowiskiem gryzących się szczurów, nie można powiedzieć: „Skazujecie siebie na męki wieczne”, bo śmieją się z wiary w życie po śmierci.

źródło: NKJP: Czesław Miłosz: Dyskretny wdzięk nihilizmu, Gazeta Wyborcza, 1996-09-28

Czytał kiedyś albo słyszał, że dziennikarz nieuchronnie staje się cynikiem, drwiącym sobie w gronie kolegów ze wszystkich i wszystkiego [...].

źródło: NKJP: Rafał A. Ziemkiewicz, Żywina, 2008

Hrabia jest cynikiem. A może tylko zgrywa się na cynika? Pewnego dnia, na przykład, wesoło przyjmuje gościa, długo i zabawnie z nim rozmawia, w pewnej chwili na konwencjonalne pytanie o zdrowie ojca, konwencjonalnym, uprzejmym tonem odpowiada: - A właśnie umarł przed godziną, i ciągnie zabawną rozmowę nadal.

źródło: NKJP: Jerzy Adamski: Świat jako niespełnienie albo Samobójstwo Don Juana, 2000

2. filozof

Definicja

filoz. 
wyznawca cynizmu - poglądu filozoficznego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka filozofia

Cytaty

Jeżeli nędza jest oczywistym złem i źródłem wielu nieszczęść, to bogactwo jest złem także. W tym miejscu odrzuca Seneka naukę filozoficzną greckich cyników, propagujących ubóstwo, choć z drugiej strony daleki jest od propagowania dążenia do bogacenia się, za wszelką cenę.

źródło: NKJP: Gedymin Spychalski: Myśl społeczno-ekonomiczna starożytności i średniowiecza, 2000

[...] cynicy [...] oderwali się od wszelkich przyzwyczajeń i dominujących konwenansów w poglądach filozoficznych, moralnych i politycznych, głosząc, iż jedynym dobrem i celem życia jest cnota, a wszystko inne, nawet wiedza, jest zbędne.

źródło: NKJP: Wojciech Giełżyński: Inne światy, inne drogi, 2006

Data ostatniej modyfikacji: 24.05.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json