Chronologizacja
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | chimera |
chimery |
|
| D. | chimery |
chimer |
|
| C. | chimerze |
chimerom |
|
| B. | chimerę |
chimery |
|
| N. | chimerą |
chimerami |
|
| Ms. | chimerze |
chimerach |
|
| W. | chimero |
chimery |
Pochodzenie
łac. chimæra
z gr. chímaira 'koza; w mitologii: potwór o głowie lwa, tułowiu kozy i z wężem zamiast ogona'
1. motyw dekoracyjny
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka sztuki plastyczne
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja wierzenia i przesądy
Cytaty
|
Ażurowa galeria podwójnych okienek z kolumienkami ozdobiona jest wielką rozetą [...] i zwieńczona galerią chimer. źródło: NKJP: Leszek Matela: Sekrety katedr i miejsc mocy: wiedza tajemna chrześcijańskich mistrzów, 2004 |
|
|
Zdarza się, jakże często, że odnajdujesz drobiazg łatwy do przeoczenia, ukryty tuż przy fundamentach zapadającej się w ziemię budowli, fragment gzymsu, płaskorzeźbę kobiety splecionej z chimerą. źródło: NKJP: Izabela Filipiak: Magiczne oko. Opowiadania zebrane, 2006 |
|
|
Barok spotykało się [...] co krok, w wielu kościołach i na fasadach domów z rzeźbami chimer i potworów. źródło: NKJP: Helena Zaworska: Ironia losu Mistrza, Gazeta Wyborcza, 1997-06-03 |
2. kaprys
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | kaprys |
Cytaty
|
Ukraiński szkoleniowiec obiecuje, że przy niewielkich wzmocnieniach kadrowych wkrótce awansuje do I ligi... Są więc nadzieje, że odrodzenie męskiego basketu w Rzeszowie to nie wynik chimery kilku działaczy, którzy chcieli pokazać innym, co są warci? źródło: NKJP: Śladami chlubnych tradycji, Dziennik Polski, 2005-05-02 |
|
|
[...] jeśli Róża czuła się dzisiaj dobrze, to upichciła coś dobrego, kiedy miewa te swoje humory, chimery i inne takie, śpi [...]. źródło: NKJP: Wojciech Kuczok: Senność, 2009 |
|
|
[...] w sumie jestem kawał drania. I ze mną wytrzymać tyle lat, przeżyć te wszystkie moje chimery, to tylko ona jedna mogła. źródło: NKJP: Ryszarda Wojciechowska: Apetyt na wierność, Gazeta Krakowska, 2005-08-12 |
3. ułuda
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka
Połączenia
- pogoń za chimerą
- okazać się chimerą
Cytaty
|
Żyjecie w świecie ułudy, karmiąc się chimerami. źródło: NKJP: Internet |
|
|
Ameryka powinna się kierować swoimi narodowymi interesami, a nie romantycznymi chimerami dobra wspólnoty międzynarodowej [...]. źródło: NKJP:Tomasz Zalewski: Stalowa magnolia..., Polityka, 2001-12-22 |
|
|
Naprawdę wierzyłem w świat społecznej sprawiedliwości, rozumianej jako równość. I uważałem tę sprawiedliwość nie tylko za wartość, lecz również za możliwość, za realną społeczną i polityczną opcję. Dziś widzę, że w świecie realnym [...] to jest chimera, coś, co nie może się udać. źródło: NKJP: Adam Michnik, Józef Tischner, Jacek Żakowski: Między Panem a Plebanem, 1998 |
4. w biologii
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin budowa i funkcjonowanie roślin
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych
Połączenia
- tworzenie chimer
Cytaty
|
Eksperymenty z tworzeniem owczych chimer są niezwykle ważne dla poznania mechanizmów różnicowania się komórek i dla klonowania ssaków. źródło: NKJP: Sławomir Mizerski: Owce zjadają mikroskop, Polityka, 2004-01-10 |
|
|
W czasie produkcji chimer przede wszystkim obserwowano, co będzie się działo, jeśli w obrębie jednego zarodka umieścimy złączone ze sobą komórki dwóch różnych genotypów. źródło: NKJP: Damian Strączek (red.): Klonowanie / na podst. rozmów z Haliną Krzanowską i Marianem Tischnerem, 1998 |
|
|
Na roślinnych chimerach mogą pojawiać się całe gałązki jednobarwne - zielone lepiej usuwać, gdyż są silniejsze i mogą zagłuszyć barwną część. źródło: NKJP: Zieleń nie tylko zielona, Dziennik Polski, 2003-04-23 |
5. ryba
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwierzęta wodne
Cytaty
|
Spokrewniona z rekinami ryba zwana chimerą przeszukuje dno przy pomocy czułego narządu, wykrywającego najsubtelniejsze impulsy elektryczne wysyłane przez organizmy zagrzebane w piasku. źródło: NKJP: TVP1 wtorek 20.08., Mazowieckie To i Owo, 2002-08-19 |
|
|
Główne dwa kierunki rozwojowe chrzęstnoszkieletowych to sprawnie pływające rekiny o wydłużonym ciele oraz prowadzące przydenny tryb życia płaszczki [...]. Odrębną gałąź stanowią chimery. źródło: NKJP: Internet |
|
|
Ryby chrzęstnoszkieletowe, ryby chrzęstne (Chondrichthyes) – gromada kręgowców wodnych – tradycyjnie zaliczanych do ryb właściwych (Pisces) – obejmująca chimery, płaszczki i rekiny, łącznie ponad 1 000 gatunków. źródło: NKJP: Internet |